Volledig scherm
Gevangenen in Amerika zijn te herkennen aan hun oranje pakken. © AP

'Gevangenispak slecht idee voor Nederlandse boef'

Waarom dragen Nederlandse gevangenen eigenlijk geen speciale tenues, zoals in de Verenigde Staten? Gestraften zijn hiermee goed herkenbaar en worden mogelijk eerder gepakt als ze er vandoor gaan. Volgens Peter van der Laan, hoogleraar Reclassering past een 'boevenpak' niet in het beleid van een snelle terugkeer naar de maatschappij.

Elias Adahchour ontsnapte vorige week aan zijn begeleiders na een bezoek aan het Rotterdamse Sint Franciscus Gasthuis. Ondanks dat de politie zijn signalement verspreidde, blijft de man in zijn gewone kloffie een anonieme verschijning. Hoe anders is dat in de Verenigde Staten waar gevangenen een duidelijk herkenbaar gevangenispak dragen.

In de beruchte Tent City, Maricopa County, Arizona dragen zware jongens zelfs een roze onderbroek onder hun karakteristieke zwart-wit gestreepte tenue. Wie de benen neemt, is direct herkenbaar. In Nederland zijn dit soort pakken vooral leuk tijdens carnaval en worden ze verkocht in feestwinkels.

Mietjes

Hoogleraar Reclassering Peter van der Laan begrijpt dat wel. ,,In Nederland willen we gevangenen geen stempel op drukken. Alles is gericht om gestraften voor te bereiden op terugkeer naar de maatschappij. We zijn niet van naming and shaming zoals in de Verenigde Staten. Daar zijn de pakken en vooral roze onderbroeken bedoeld om gevangenen in de hoek te zetten. ‘Kijk wat een mietjes jullie zijn’. Zulk beleid past Nederland niet. Het zou een draak van een maatregel zijn.''  

Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie bevestigt deze lezing. ,,Door ingeslotenen in hun waarde te laten, worden ze behoed voor detentieschade.  De mogelijkheden voor resocialisatie zijn beter.'''

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
Gevangenen van het beruchte Tent City, Maricopa County. © AFP
Quote

We zijn hier niet van naming and shaming zoals in de Verenigde Staten

Hoogleraar Peter van der Laan

Volgens de hoogleraar wordt per gevangene een risico-inschatting gemaakt en daarna volgen onzichtbare maatregelen voor bijvoorbeeld een ziekenhuisbezoek. ,,Denk aan een broekstok. Met een stok in de broek is het moeilijk weg rennen. Zeker met twee begeleiders naast je'', zegt Van der Laan. ,,De gevangene loopt moeilijk maar is niet als gestrafte te herkennen.’’ 

Blingbling

Uniforme kledij werd jaren geleden overigens wel toegepast in een aantal jeugdinrichtingen. Jongeren liepen rond in eenvoudige broeken en hemden van spijkerstof. ,,Het was een manier om afstand te nemen van je criminele verleden met alle blingbling.’’

Gevangenispakken zijn zeker niet vreemd in Nederland, stelt Mariëlle Kooij van het Gevangenismuseum in Veenhuizen. Tot het begin van de Tweede Wereldoorlog droegen gestraften uniformen en zogenoemde celkappen, een soort maskers. Iedereen leek hierdoor exact hetzelfde. ,,Het was volledige anonimisatie. Iedere gevangene had een nummer en werd als nummer aangesproken'', legt Kooij uit. ,,Het was de tijd van eenzame opsluiting. Door eenzaamheid zou de gevangene tot inkeer komen.’’ 

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
Met de celkap werd een gevangene volledig geanonimiseerd. © Gevangenismuseum Veenhuizen

Deze vorm van anonimiseren was destijds al discutabel en de roep om een humaner beleid klonk al luid. ,,Het zou gekte in de hand werken’’, zegt Kooij. ,,Bovendien, door de forse toename van het aantal gevangenen in de oorlog, waren er onvoldoende cellen. De eenzame opsluiting werd afgeschaft. De nieuwe opvatting na de oorlog werd dat gevangenen hun persoonlijkheid moeten behouden om  goed terug te kunnen keren naar de maatschappij.’’’ 

Quote

Iedere gevangene had een nummer en werd als nummer aangesproken

Mariëlle Kooij, conservator Gevangenismuseum

poll

Hoe ervaar jij de storm?

Hoe ervaar jij de storm?

  • Ik blijf binnen (72%)
  • Ik ben met vertraging op mijn werk aangekomen (14%)
  • Ik zoek het strand op (8%)
  • Ik ben van mijn fiets gewaaid (5%)
6135 stemmen