Grote woorden zijn niet per se overdreven

CommentaarWe moeten wakker worden, de tijden veranderen, we staan als Europa aan de rand van de afgrond, zei de Franse president Macron dit weekend in een opmerkelijk interview. Dat kun je niet zomaar wegwuiven.

Volledig scherm
Hans Nijenhuis. Foto Joost Hoving

Politici zitten vaak klem tussen de korte termijn, waarop de kiezer hen afrekent, en de lange termijn, waarover de geschiedenis oordeelt. Meestal wint de korte: als een leider de nood van alledag niet ledigt,haalt hij de geschiedenis niet eens. Dus wat vinden mijn kiezers nú? Maar kiezers hebben ook kinderen.

Alleen daarom al is het te prijzen dat de Franse president Macron in The Economist van afgelopen weekend (een Brits weekblad, maar wereldwijd door de elite gelezen) een paar hele grote vragen stelt. Kunnen wij het accepteren dat alle gevoelige technologie uit China en de VS komt? Moeten wij als Europa niet meer zelf doen om te voorkomen dat we te afhankelijk worden? En kunnen we voor onze veiligheid nog vertrouwen op de NAVO? President Trump heeft al herhaaldelijk twijfel gezaaid over de waarde van artikel 5, waarin staat dat een aanval op één lidstaat wordt beschouwd als een aanval op allen. Macron vergrootte die twijfel meteen door op de vraag of artikel 5 nog werkt te antwoorden: ,,Ik weet het niet.” Hij wijst erop dat bij het onverwachte vertrek van Amerikaanse troepen uit Syrië en de daaropvolgende inval van het Turkse leger vorige maand er geen enkele coördinatie was met de andere NAVO-partners. „We moeten erkennen dat we strategisch en politiek een probleem hebben.”

De Duitse bondskanselier Merkel nam meteen afstand van deze ‘drastische woorden’. Voor haar land zonder kernwapens is artikel 5 heilig. NAVO-topman Stoltenberg kwam met de bezweringsformule ‘onontkoombaar partnerschap’. Vanuit Moskou kwam nog net niet lachend het bericht dat Macrons analyse ‘grotendeels juist’ was.

Je kunt erover zwijgen, maar het is wel waar. De VS hebben ons gered in de Tweede Wereldoorlog, ze hebben ons op de been geholpen met het Marshallplan, ze stonden aan de wieg van de Europese integratie en ze hebben decennia lang onze veiligheid gegarandeerd. Maar al sinds Obama kijken de VS veel minder naar Europa en veel meer naar Azië. Het is dus geen kwestie van eventjes president Trumps termijn(en) uitzitten, de tijden zijn echt veranderd. Tijd om wakker te worden en oog te hebben voor ons eigen belang. Niet alleen dat op de korte termijn, ook dat op de lange. Al is het maar omdat Chinese en Amerikaanse dominantie uiteindelijk ook ons leven van alledag gaat beïnvloeden.  Macron verdient serieus antwoord.