Volledig scherm
Foto ter illustratie. © anp

Het volgende kabinet krijgt 5 miljard voor 'leuke' dingen

Het volgende kabinet mag het zonnig inzien: de economie groeit de komende jaren gestaag, het begrotingstekort smelt als sneeuw voor de zon en er is maar liefst 5 miljard euro 'over'. Al kunnen internationale onzekerheden roet in het eten gooien.

Quote

Het was allemaal niet voor niets. Nederland staat er weer goed voor

Mark Harbers

Eindelijk brengt het Centraal Planbureau goed nieuws na jaren van sombere vooruitzichten. Hadden politieke partijen 4 jaar geleden slechts de keus om te bezuinigen of nog meer te bezuinigen, in de verkiezingsprogramma's die dit jaar worden geschreven, is eindelijk weer ruimte voor 'leuke' dingen, blijkt uit de 'middellangetermijnverkenning' die de rekenmeesters gisteren presenteerden.

Tussen 2018 en 2021 groeit de Nederlandse economie een bemoedigende 1,8 procent per jaar. Daardoor komt er zo veel extra belastinggeld binnen, dat het begrotingstekort vanzelf omslaat in een overschot. Sterker nog: er is zelfs 5 miljard euro beschikbaar die het volgende kabinet kan besteden aan 'leuke dingen', zonder dat de overheidsvoorzieningen onbetaalbaar worden. Dat geld kan als buffertje dienen, worden geïnvesteerdof in de vorm van lastenverlichting worden teruggegeven aan de burger. Maar daar gaat het CPB niet over: dat is aan de partijen zelf.

Buffertje
Toch valt er voor al die keuzes wat te zeggen. Een buffertje kan van pas komen nu internationale onzekerheden Nederland exportland bedreigen. Een nieuwe schuldencrisis, een Brexit en aanhoudende terroristische dreiging kunnen de economie schaden. Met een stootkussen van 5 miljard euro kunnen nieuwe bezuinigingen worden voorkomen.

Ook een nieuwe ronde lastenverlichting kan echter op zijn plaats zijn. Want hoe 'fair' is het dat gewone mensen helemaal niet lijken te profiteren van een aantrekkende economie? Bij de koopkrachttabel staat een weinig opbeurende nul: gemiddeld gaat niemand erop voor- of achteruit. Zoom je iets meer in, dan is er voor werkenden nog wel een mager plusje, maar ouderen en minima leveren in. Of moet een volgend kabinet toch maar liever investeren?

De werkloosheid daalt weliswaar verder, naar 510.000 mensen zonder baan in 2021 (5,5 procent van de beroepsbevolking), maar heel hard gaat dat nog niet. Met een extra impuls voor het onderwijs of vergaande vergroening kan de banenmachine wellicht op gang worden gebracht. Politieke partijen reageerden gisteren opgetogen over de optimistische vooruitzichten van het CPB.

Niet voor niets
Coalitiepartners VVD en PvdA claimen dat het regeringsbeleid ervoor heeft gezorgd dat een volgend kabinet straks zo'n veelbelovende start mag kennen. ,,Het was allemaal niet voor niets," stelt VVD-Kamerlid Mark Harbers opgetogen. ,,Nederland staat er weer goed voor," zegt PvdA'er Henk Nijboer.

Tegelijkertijd laten partijen zich nog niet te veel in de kaart kijken. De komende maanden zijn verkiezingsprogrammacommissies hard aan het werk om keuzes te maken. Dat proces moet je vanuit Den Haag niet onnodig belasten, is de gedachte.