Volledig scherm
© ANP

Jongere onder 18 jaar komt moeiteloos aan biertje

Uitgaansgelegenheden in de grote steden kunnen met een gerust
hart een biertje verkopen aan klanten onder 18 jaar. De kans dat zij een boete krijgen, is verwaarloosbaar, blijkt uit navraag van deze krant bij de twaalf grootste Nederlandse gemeenten.

Quote

Gemeenten moeten meer boetes durven uitdelen

Wim van Dalen, STAP

Sinds de verhoging van de leeftijdsgrens van 16 naar 18 jaar, op 1 januari 2014, kregen horecabazen in deze gemeenten in totaal iets meer dan honderd boetes opgelegd. Nog geen tweehonderd 18-minners moesten in diezelfde periode geld neertellen, omdat zij alcohol bij zich hadden. De ondervraagde steden - alleen Den Haag kon geen cijfers overleggen - zijn bij elkaar goed voor ruim 3,3 miljoen inwoners.

Risico
,,De pakkans is erg klein,'' verzucht directeur Wim van Dalen van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP). ,,Een ondernemer kan op deze manier denken: 'Ik loop weinig risico, tenzij ik 't heel bont maak'. Gemeenten moeten meer boetes durven uitdelen, daar is de horeca erg gevoelig voor.''

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
Minderjarige jongeren komen moeiteloos aan drank in de horeca. © ANP

Sancties

Quote

Ik vind het laf om jongeren als boosdoener aan te wijzen

Wim van Dalen, STAP

Ook staatssecretaris Martin van Rijn, die alcoholbeleid in zijn portefeuille heeft, is niet tevreden. ,,Wij gaan dit jaar weer gesprekken voeren met de verschillende branches over hoe dit beter kan'', laat zijn woordvoerder weten. ,,Wanneer gemeenten nooit boetes uitdelen of andere sancties inzetten tegen verstrekkers, gaat er geen enkele dreiging van uit'', heeft de bewindsman eerder al opgemerkt.

Boetes
Van zijn oproep aan gemeenten om de handhaving aan te scherpen, lijkt nog weinig te zijn terechtgekomen. Het lage aantal boetes wil geenszins zeggen dat alle betrokkenen zich keurig aan de nieuwe wet houden. Nederlandse jongeren zijn de laatste jaren weliswaar minder gaan drinken, maar de daling zit met name bij de 13-, 14- en 15-jarigen.

De leeftijd waarop pubers hun eerste alcoholische versnapering nuttigen, gaat langzaam omhoog. Jongeren van 16 jaar en ouder blijven echter onverminderd veel drinken. ,,Als jongeren eenmaal drinken, dan drinken ze veel'', schreef Van Rijn afgelopen zomer nog in een brief aan de Tweede Kamer.

Verstrekkers
Om dit drankgebruik te verminderen, moeten verstrekkers harder worden aangepakt, meent Van Dalen van STAP. ,,Die dragen verantwoordelijkheid. Als strenger wordt toegezien op de verstrekking van alcohol, bereik je een veel grotere groep jongeren. Bovendien vind ik het laf om jongeren als boosdoener aan te wijzen. Zij worden wel erg uitgenodigd om te drinken, en daar zijn volwassenen verantwoordelijk voor.''

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
© ANP

Ratjetoe

Quote

Het is vaak druk in een zaak, en alle handelin­gen moeten worden geconsta­teerd

Jasper Karman, woordvoerder Amsterdam

Het toezicht op de naleving is sinds 2013 in handen van de gemeenten. En die geven er allemaal een eigen draai aan, waardoor het handhavingsbeleid een ratjetoe is. Waar de ene gemeente de nadruk legt op naleving door de horeca, pakt de ander juist de drinkende jongere aan.

Mysteryshoppers
De ene gemeente zet mysteryshoppers in, een ander gaat met kroegen in gesprek over wat precies de regels zijn, een derde voert al sinds 2014 een actief boetebeleid, terwijl de buurgemeente pas sinds vorig jaar controleert op naleving van de leeftijdsgrens. En dan zijn er nog gemeenten die waarschuwingen uitdelen en jongeren op alcoholcursus sturen in plaats van hun een boete te geven.

Dat gemeentebesturen worstelen met het toezicht, blijkt onder meer uit het Amsterdamse beleid. De grootste gemeente van ons land geeft prioriteit aan het toezicht op horecazaken, maar heeft er moeite mee om die op overtredingen te betrappen. ,,Het is vaak druk in een zaak, en alle handelingen - bestellen, afrekenen, een drankje krijgen - moeten worden geconstateerd,'' laat woordvoerder Jasper Karman van de gemeente Amsterdam weten.

Minderjarigen
Amsterdam heeft in 2 jaar tijd niet één boete uitgedeeld, noch aan een uitgaansgelegenheid noch aan een jongere. Dat betekent geenszins dat het met de naleving van de leeftijdsgrens dik in orde is, geeft Karman toe. Uit onderzoek blijkt ook dat minderjarige jongeren met name in de horeca nog makkelijk aan drank kunnen komen. De gemeente Amsterdam verwacht betere resultaten met anoniem toezicht, dat zij dit jaar gaat uitbreiden.

Van Dalen kan bijna niet geloven dat Amsterdam zo weinig werk heeft gemaakt van het alcoholbeleid. Tegelijk begrijpt hij dat toezicht houden veel makkelijker is als je er totaal geen belang bij hebt om de horeca te vriend te houden. ,,Bij de decentralisatie is totaal geen rekening gehouden met de 'ons kent ons'-factor die speelt op lokaal niveau. Soms hebben horecabazen veel gezag en gaan gemeenten met veel respect met hen om. Dat geeft de horeca een sterke positie, waar de NVWA, die eerder de controles uitvoerde, zich niets van aantrok.''

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
© ANP
Quote

Zij geven de drank vaak door aan jongeren

Koninklijke Horeca Nederland

Het toezicht op zijn minst regionaliseren, zou een stap in de goede richting zijn. Zo voorkom je dat steeds dezelfde inspecteur bij de lokale kroegen naar binnen stapt. Als die overal bekend is, verdwijnt het schrikeffect. Verder is regelmatige controle nodig; één keer per jaar binnenvallen is veel te weinig. ,,Na elke 3 maanden is het effect van een boete alweer weggeëbd,'' weet gedragswetenschapper Joris van Hoof van de Universiteit Twente.

Koninklijke Horeca Nederland (KHN) herkent de grote verschillen in lokaal alcoholbeleid, maar vindt het onterecht om kroegbazen harder aan te pakken. De branchevereniging wil dat ook ouders en oudere vrienden van 18-minners hun verantwoordelijkheid nemen. ,,Zij geven de drank vaak door aan jongeren.''

Zelf komt de horecasector binnenkort met stickers die jongeren waarschuwen voor controles op hun identiteitsbewijs. ,,Wij denken onze ondernemers te helpen met een strengere toon,'' zegt woordvoerder Saskia Deerenberg. ,,In de VS is het helemaal ingeburgerd om je ID te laten zien, maar hier is dat nog echt een dingetje.''

KHN hoopt er met de stickeractie aan bij te dragen dat het 'de normaalste zaak van de wereld' wordt om je ID te laten zien als je alcohol koopt.