Volledig scherm
Ed Zandstra. Hij wil met naam en foto worden genoemd. 'Ik heb niets te verbergen' © Privéfoto

Levenslang gestrafte Ed doet gratieverzoek bij de koning

De tot een levenslange celstraf veroordeelde Schiedammer Ed Zandstra (43) heeft bij de koning een gratieverzoek ingediend. Hij vindt dat hij onterecht vastzit voor betrokkenheid bij de Playstationmoorden van 2001 in Dordrecht. Daarbij werden een vrouw (39), haar dochter en een vriendje van haar (beiden 16) doodgeschoten.

Quote

Wij durven wel te stellen dat onze cliënt nooit voor medeplegen van de meervoudi­ge moord zou zijn veroor­deeld bij de huidige stand van de recht­spraak

Job Knoester
Volledig scherm
De plek van de moorden in de Dordtse wijk de Staart. © Archieffoto Etienne Busink

Sinds 1986 is in Nederland slechts eenmaal gratie verleend; aan een in 2009 veroordeelde man die in Duitsland levenslang had gekregen voor een dubbele moord. Hij werd vrijgelaten omdat hij terminaal ziek was. Momenteel zitten in Nederland 34 veroordeelden een levenslange straf uit.

De dodelijke schoten in Dordrecht vielen in de woning van een man die goed geld verdiende met de handel in illegalelaystation-spelletjes. Ugur U., die zaken met de man deed, was de schutter. Ugur U. kreeg levenslang, net als Ed Zandstra. Hij werd schuldig bevonden aan diefstal met geweld en het medeplegen van moord. Rutger M. werd veroordeeld tot 20 jaar cel en tbs.

Juridisch gewicht
De Haagse advocaten Job Knoester en Yvonne van der Hut hebben zich de afgelopen jaren verdiept in het juridisch gewicht dat aan de term medeplegen kan worden gehangen. Want dat is door de tijd heen veranderd.

,,Bijzonder aan de veroordeling van destijds is dat onze cliënt de moorden niet heeft gepleegd en er evenmin bij aanwezig was,'' stelt Zandstra's advocaat Job Knoester. ,,Wij durven wel te stellen dat onze cliënt nooit voor medeplegen van de meervoudige moord zou zijn veroordeeld bij de huidige stand van de rechtspraak.''

Van der Hut: ,,Op grond van de wet kan gratie worden verleend als blijkt dat er een omstandigheid is waarmee de rechter op het tijdstip van zijn beslissing geen rekening heeft kunnen houden. De rechter zou mogelijk tot een andere straf zijn gekomen als hij toen wist wat de afgelopen jaren bekend is geworden. Dat is hier het geval.''

Privédetective
Knoester doelt op onderzoek dat Zandstra liet doen door privédetective Jan Paalman. Die sprak in de gevangenis met Ugur U. en Rutger M. Rutger M. verklaarde dat Ugur U. 'de kolder in zijn kop kreeg' en dat Zandstra op het moment dat de schoten werden gelost de woning al had verlaten. Hij was bij de auto.

Zandstra beweert zeker niet te hebben geschoten en ook niet te hebben geweten dat Ugur U. zou gaan moorden. ,,Nauw en bewust samengewerkt om met voorbedachten rade de slachtoffers om het leven te brengen, zoals in het vonnis werd gesteld? Daar is absoluut geen sprake van.''

Paalman sprak ook met het slachtoffer op wie Ugur U. het had gemunt. ,,Op mijn vraag wie er geschoten had, zei hij dat Ugur dat was geweest,'' vertelt de onderzoeker. ,,Later verklaarde hij dat Ugur de schoten loste toen Ed Zandstra en de andere dader al weg waren.'' Ontlastend bewijs, stellen Knoester en Van der Hut.

Perspectief
Knoester voert aan dat de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) zegt dat het opleggen van een levenslange gevangenisstraf in strijd is met artikel 3 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) als de veroordeelde geen enkel perspectief op vrijlating heeft.

Zandstra probeert proefverlof te krijgen. Vorige week is hij overgeplaatst van De Schie in Rotterdam naar de gevangenis in Alphen aan de Rijn.Zandstra wil bewust met zijn naam en foto in de krant. ,,Omdat ik niks te verbergen heb.''

  1. Dodental coronavirus loopt op naar 25, China grendelt 10 steden af
    UPDATE

    Dodental coronavi­rus loopt op naar 25, China grendelt 10 steden af

    Het aantal mensen dat in China is overleden aan de gevolgen van het coronavirus, is opgelopen van 18 naar 25. Het aantal patiënten bij wie het virus is vastgesteld, is gestegen naar 830, meldden Chinese staatsmedia vrijdag. De Chinese autoriteiten besloten nog eens vijf steden hermetisch af te grendelen. Daardoor zijn nu tien steden van de buitenwereld afgesloten, in een poging de verspreiding van het virus te voorkomen.