Volledig scherm
Voormalig jongensprostituee Bart van Well (rechts) met zijn advocaat Martin de Witte voor de rechtbank in Amsterdam © AD/Koen Voskuil

'Nico L. verhuurde kinderen aan Demmink'

In de zaak over een mogelijk groot netwerk van kindermisbruik in de jaren '80 en '90 is een boekje open gedaan over de rol van Nico L. Hij zou onder meer kinderen hebben verhuurd aan de gepensioneerde justitietopman Joris Demmink en andere topambtenaren. Woensdag getuigden Jetty Bruggenwirth en rechercheur Chris de Graauw bij de rechtbank in Amsterdam.

Quote

Nico L. bracht kinderen naar de woningen van Van Roon, Salomonson, Demmink, Wabeke en Holthuis

Jetty Bruggenwirth
Volledig scherm
Getuigen zeggen dat justitiemedewerkers bij het netwerk betrokken waren, waaronder de gepensioneerde Justitietopman Joris Demmink © anp

De verklaring over de praktijken van L. kwam van Bruggenwirth, naar eigen zeggen een voormalige vriendin van L. Eind jaren '90 deed ze aangifte tegen hem omdat hij haar dochter had verkracht. L. werd daarvoor veroordeeld tot 8 jaar cel en tbs. Zelf draaide Bruggenwirth (53) ook 10 maanden de cel in wegens medeplichtigheid, hoewel ze tot op de dag van vandaag volhoudt dat ze onschuldig is.

Bij aanvang van de zitting werd Bruggenwirth woensdag gevraagd naar haar relatie met L. ,,Ik heb gegijzeld gezeten in zijn woning", vertelde ze. Daarnaast ontkende ze dat L. haar partner was. ,,Het was een vriend waar ik bij kon onderduiken." Dat onderduikadres bleek na verloop van tijd geen veilige haven meer. Bruggenwirth verklaarde onder meer dat L. op haar had geschoten.

Hoge ambtenaren
Het ging mis vanaf de dag waarop twee agenten van de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE) voor de deur stonden. Daarna werd L. gewelddadig, aldus Bruggenwirth. Na drie maanden probeerde ze bij hem weg te komen, waarna hij haar opsloot op zolder en haar dochter verkrachtte. En daar bleef het niet bij. ,,Nico verhuurde zijn eigen kinderen, ook aan hoge ambtenaren. Dat heb ik gezien aan de hand van betaalcheques. Hij bracht kinderen naar de woningen van Van Roon, Salomonson, Demmink, Wabeke en Holthuis."

Volgens Bruggenwirth haalde L. geld op bij Willy Schmidts, de man die samen met bordeelhouder Karel Maasdam, van wie L. chauffeur was, in 1998 is veroordeeld. Van Schmidts hoorde Bruggenwirth dat er feestjes waren op de boot van drugsbaron Klaas Bruinsma. Ook daar kwamen hoge ambtenaren. ,,De kinderen heb ik zelf gezien", vertelde ze. ,,Ze waren kwetsbaar. Ze rookten en slikten valiumtabletten. Ze waren niet ouder dan 14 jaar, schat ik."

Slot om de mond

Voormalig bordeelhouder Karel Maasdam (72) moest dinsdag in het getuigenbankje plaatsnemen, maar kwam niet opdagen. Hij wist niets van een gerechtelijke oproep. Verslaggever Koen Voskuil is hem uiteindelijk gaan ophalen. Hij zegt met gezondheidsklachten te kampen en mogelijk aan dementie te lijden. Uiteindelijk is besloten afstand van hem te doen als getuige. Hij oogde te verward.

Chris de Graauw (59) was als Amsterdamse zedenrechercheur betrokken bij de misbruikzaak. Hij ging tijdens zijn verhoor in op de rol van Bruggenwirth. L. zou haar hebben gedwongen te kijken naar het misbruik van haar dochter. Op die manier wilde hij haar medeplichtig maken door 'een slot om haar mond te hangen'. ,,We besloten haar als verdachte te behandelen om haar in veiligheid te krijgen", aldus De Graauw, die nog altijd actief is als rechercheur bij de Amsterdamse politie. Hij zei nog steeds niet te begrijpen waarom Bruggenwirth daarna veroordeeld werd.

Verschoningsrecht
Wie de verdachte ambtenaren zijn, wilde De Graauw niet zeggen. Bij een eerder onderzoek door de Rijksrecherche heeft hij een geheimhoudingsverklaring getekend. Hij wilde geen antwoord geven op gerelateerde vragen en beriep zich op zijn verschoningsrecht. De rechtbank gaat bekijken of aan dat verzoek gehoor kan worden gegeven.

Het voorlopig getuigenverhoor is aangespannen door voormalig jongensprostituee Bart van Well. Hij vindt dat de overheid destijds heeft nagelaten de jongensprostitutie aan te pakken en overweegt een rechtszaak. Met dit getuigenverhoor kan hij zijn juridische kansen afwegen. Er zal geen vonnis volgen. In totaal worden negen getuigen gehoord. De voorlopige getuigenverhoren zullen wellicht meer duidelijkheid geven over een uitgelekt politieonderzoek in de jaren '90.

Fred Teeven

Volledig scherm
Fred Teeven

Donderdagochtend om 09.30 uur staat Fred Teeven op de rol om gehoord te worden. In Amsterdam was de voormalig staatssecretaris van Veiligheid en Justitie destijds ook betrokken bij het onderzoek. Teeven was toen officier van justitie en uit dien hoofde belast met criminele inlichtingen. 

Mogelijk kan hij verduidelijken waarom het onderzoek voor het goed en wel was opgestart, bekend was bij de verdachten. Ook een medewerkster van de AIVD staat op de rol, maar de verwachting is dat zij net als De Graauw een beroep op verschoningsrecht zal doen.