Volledig scherm
Hans Nijenhuis FOTO MARCO DE SWART

Niet klagen maar lezen

CommentaarDe afgelopen week werden nogal wat zorgen geuit over de dreigende ondergang van het lezen. Maar je kunt niet naar het onderwijs wijzen en zelf lekker netflixen. 

Aanleiding voor de zorgen was een internationaal onderzoek waaruit bleek dat Nederlandse vijftienjarigen weer minder zijn gaan lezen. Bijna een kwart van de tieners leest niet goed genoeg om teksten echt te begrijpen, ook niet als het gaat om een brief van school of om een gebruiksaanwijzing. Het gaat bij ons een stuk sneller achteruit dan elders. Nederlandse jongeren vinden er bovendien geen bal aan.

Is dit erg? Een instructievideo op YouTube is vaak duidelijker dan een handleiding. De brief van school is hoe dan ook op z’n retour. En onze tijd is toch al steeds meer ingesteld op kijken en luisteren (hetgeen niet hetzelfde is als opletten).

Maar lezen geeft zoveel meer dan wat er in de tekst staat. Kennis over nieuwe woorden en begrippen. Inzicht. Voorbeelden van hoe je gedachten en gevoelens verwoordt. Lezen leert je concentreren. Prikkelt de hersens. En, in deze tijd van drukte: lezen maakt rustig, hoe opwindend het boek ook is.

Maar om dan meteen naar de overheid en naar scholen te wijzen… Die moeten altijd alles al doen, lijkt het. Natuurlijk, het leesonderwijs kan beter. Zoals onze columnist Özcan Akyol eens zei: ,,Stop met die standaardvragen. Maak een kring en praat over het boek. Wat heb je gevoeld, wat heb je gezien in je hoofd, wat herken je? Dan gaat het ook over jezelf.’’

Maar we kunnen niet alles van leraren of ministers verlangen, en intussen zelf avond aan avond tv of netflix kijken. Ook jonge ouders hoor je veel over welke serie ze nu weer hebben gezien. Die series zíjn ook geweldig trouwens. Maar zoals elke (groot)ouder weet: opvoeden doe je niet alleen door te zeggen wat er gedaan moet worden, maar vooral door het goede voorbeeld geven.

Dus stop met klagen. Neem een boek, of beter nog: neem je kind of kleinkind op schoot, en lees! Echt, het gevoel dat je had toen je Kruistocht in Spijkerbroek las, Harry Potter, of Matilda komt  zo weer terug. En gun dat kind het gevoel dat je zelf had toen je werd voorgelezen. Op schoot of in bed, weg van de wereld, helemaal in het verhaal. Op avontuur!