Aangeboden door MSD
Advertentie
'Aangeboden door...' is content gemaakt in opdracht van en betaald door een adverteerder, geproduceerd door de commerciële afdeling van DPG Media. De journalisten van het AD zijn hier niet bij betrokken.
Volledig scherm
Christi Steendam © Foto: Sanne Romeijn

Patiënt en arts beslissen samen over longkankerbehandeling

MSDIn Zuidwest-Nederland werken 19 ziekenhuizen nauw samen om ervoor te zorgen dat iedereen die de diagnose longkanker krijgt, ook de beste behandeling krijgt. “De ontwikkelingen gaan als een sneltrein”, zegt Christi Steendam, longarts in het Bredase ziekenhuis Amphia en longkankeronderzoeker in het Erasmus MC in Rotterdam. 

Christi Steendam lijkt op de goede plek te zitten. Ze maakt deel uit van het Longkankernetwerk Zuidwest-Nederland, het grootste regionale kankernetwerk van Nederland. Het expertisecentrum voor de behandeling van longkanker met innovatieve therapieën, waaronder doelgerichte therapie, is ‘haar’ Erasmus MC. En ‘haar’ Amphia was één van de 12 eerste ziekenhuizen in Nederland waar immuuntherapie werd ingezet, een andere veelbelovende behandeloptie voor mensen met uitgezaaide niet-kleincellige longkanker.

“Helaas is deze vorm van longkanker nog altijd ongeneeslijk. Maar de ontwikkelingen gaan snel. Toen ik nog studeerde hadden we alleen chemotherapie als levensverlengende behandeloptie. Tijdens mijn specialisatie startten de eerste onderzoeken met immuuntherapie en doelgerichte therapie en nu hebben patiënten daar in de praktijk al baat van. En de ontwikkelingen gaan door. Zo is inmiddels immuuntherapie als eerste behandeloptie mogelijk en vorig jaar is ook de combinatiebehandeling chemotherapie/immuuntherapie goedgekeurd. We kunnen dus steeds beter op maat behandelen en bovendien weten we nog lang niet alles. Er is dus ook nog steeds veel winst te behalen.”

“Er lopen talloze studies, bijvoorbeeld over de inzet van nieuwe therapieën in een eerder stadium, voor of na operaties waarbij tumoren verwijderd worden. En er zijn studies die onderzoeken hoe we de diagnose eerder kunnen stellen. Een belangrijk probleem bij longkanker is namelijk dat klachten vaak pas in een later stadium ontstaan. Mensen die behoren tot de risicogroep zouden we graag preventief willen kunnen screenen...”

Is uitgezaaide longkanker eenmaal vastgesteld, dan gaan arts en patiënt met elkaar in gesprek over de te volgen weg. “De keuze die voorligt is om meerdere redenen soms ontzettend ingewikkeld”, zegt Steendam. “Maar verreweg de meeste patiënten vinden het wel belangrijk om mee te kunnen beslissen. Om die reden is een persoonlijke keuzehulp voor patiënten ontwikkeld, die gebruiken we sinds kort in ons ziekenhuis.”

Wordt er naast ondersteunende zorg ook gekozen voor een remmende behandeling, dan kunnen naast al langer bestaande chemotherapie nu doelgerichte therapie en immuuntherapie als innovatieve opties in beeld komen. “Bij doelgerichte therapie krijgt een patiënt een specifiek middel (meestal in tabletvorm) met als doel om kankercellen te doden, met minder beschadiging aan gezonde cellen dan chemotherapie. Als uit labonderzoek in één van de centra van Longkankernetwerk Zuidwest-Nederland blijkt dat longtumorweefsel een bepaalde zeldzame mutatie (een verandering in een gen) bevat, dan verwijzen we door naar het ziekenhuis waar deze patiënt doelgerichte therapie kan krijgen.”

Volledig scherm
© MSD

“Bij immuuntherapie wordt je eigen afweersysteem geholpen om kankercellen op te ruimen. Onlangs hebben we samen met Longkanker Nederland een informatiebijeenkomst over immuuntherapie georganiseerd. Daar bleek wel dat het onderwerp erg leeft bij veel mensen. Onderzoek maakt steeds duidelijker wat wel en niet mogelijk is, maar studieresultaten leveren ook weer nieuwe vragen op. Bijvoorbeeld met betrekking tot eventuele bijwerkingen. Die kunnen optreden als het immuunsysteem onbedoeld gezonde cellen aanvalt. Bij chemotherapie zien we meer bijwerkingen, maar ook bij immuuntherapie kunnen bijwerkingen ernstig verlopen als er niet snel genoeg wordt ingegrepen. Tegen patiënten zeggen we dan ook dat ze bij onverwachte klachten in het weekend nooit tot maandag moeten wachten met bellen!”

Christi Steendam en haar netwerkcollega’s doen alles wat ze kunnen om de kwaliteit van zorg voor mensen met longkanker te blijven verbeteren: doelgerichter behandelen, onderzoek doen, samenwerken met collega’s, maar ook ‘coach’ zijn voor patiënten. Steendam geeft dus ook leefstijladvies.

“Roken is de onbetwiste nummer 1-oorzaak van longkanker. Tegenwoordig zit er een soort stigma op, steeds minder mensen beginnen eraan en dat is goed nieuws. Maar bij veel ouderen is de verslaving eerder ontstaan en dan is stoppen ontzettend moeilijk. Toch blijft dat ons belangrijkste advies in de strijd tegen longkanker. Ook omdat we weten dat behandelingen beter aanslaan bij mensen die niet roken.”

“Rook je niet (meer), zorg dan ook verder goed voor je lijf, voor, tijdens én na behandelingen. En besteed ook aandacht aan je mentale gezondheid. Stop dingen waarmee je zit niet weg, maar praat erover, ook met je huisarts. Verder adviseren we altijd om betrouwbare informatiebronnen te gebruiken als je je kennis wilt vergroten. Goede websites zijn kanker.nllongkankernederland.nl en longkankernetwerk.nl, de site van Longkankernetwerk Zuidwest-Nederland.”

“Natuurlijk is het heftig dat we mensen nog steeds moeten vertellen dat zij niet meer beter zullen worden”, zegt Steendam. “Maar we werken met man en macht om de vooruitzichten voor mensen met uitgezaaide longkanker te verbeteren. De ontwikkelingen stemmen hoopvol en het geeft me veel voldoening om als longarts mijn steentje te mogen bijdragen.”

Dit artikel is financieel mogelijk gemaakt door MSD. De hierin besproken meningen en ervaringen zijn afkomstig van de geïnterviewde personen, MSD heeft geen invloed op de inhoud gehad.