Volledig scherm
© AD

Privacy automobilist op de helling

Moderne auto's sturen via internet continu data naar de fabrikant. Snelheid, route, brandstofverbruik, rijstijl, toerental, telefoongegevens, alles wordt opgeslagen. Van wie is die informatie? De Bovag en de ANWB willen dat automobilisten bepalen wie inzage krijgt in de data die hun auto's verzamelen.

Quote

Autofabri­kan­ten zijn er niet open over. We maken ons zorgen

Daphne van der Kroft, Bits of Freedom
Volledig scherm
Foto ter illustratie © ANP

De gegevens die een auto opslaat dan wel verzendt, zeggen niet alleen veel over het welbevinden van de auto, maar óók over de automobilist. De fabrikanten zeggen dat ze met de data de auto willen verbeteren en onderhoud op maat willen leveren.

Maar verzekeraars kijken al naar de mogelijkheid hun polissen aan te passen aan het rijgedrag dat uit de data naar voren komt. Ook de politie raadpleegt ze als er bijvoorbeeld onduidelijkheid is over een ongeval. En bij de opsporing van verdachten kunnen de gegevens zelfs, met toestemming van de officier van justitie, in beslag worden genomen.

Bluetooth
Brancheorganisatie Bovag houdt vandaag een symposium over de strijd om de autodata onder de titel 'Wie zit er aan de knoppen?'. Het Duitse ADAC, de zusterorganisatie van de ANWB, deed onlangs onderzoek naar de data die een moderne auto verzamelt. Met name de elektrische exemplaren blijken te grossieren in informatie. Telkens als de auto stopt, stuurt de auto tal van gegevens door: of de deuren en ramen dicht zijn, de laatste tien ingevoerde bestemmingen, status van de accu en locatie, acceleratie, rijstijl.

De lijst is eindeloos. Zo blijken auto's de gegevens van de mobiele telefoon op te slaan. Dat is handig als er vlot via bluetooth verbinding moet worden gemaakt, maar die gegevens gaan de auto nooit meer uit.
Drie kwart van de automobilisten is zich er niet bewust van dat de auto privacygevoelige data opslaat, onderzocht de FIA, de Europese auto-organisatie waarbij ook de ANWB is aangesloten. ,,Het is niet bekend welke gegevens worden opgeslagen,'' zegt Daphne van der Kroft van Bits of Freedom. ,,Autofabrikanten zijn er niet open over. We maken ons zorgen.''

Data

Quote

De moderne auto is een rijdende iPad geworden

Rudi Buis, Verbond van Verzekeraars

,,De ACEA, de koepel van autofabrikanten, belooft goed om te gaan met de privacygevoelige informatie. We weten niet wat er met de data gebeurt. We weten gewoonweg niet of de privacy is gewaarborgd'', zegt Tom Huyskens van de Bovag. ,,Het is nieuw en de wetgeving voldoet nog niet. Daarom moet we er nu goed over nadenken.''

Ook de ANWB zegt niet te weten welke informatie de fabrikanten precies verzamelen en of de data wordt doorverkocht of doorgegeven aan derden.
Auto's met ingebouwd internet worden meer en meer standaard en zo kan elke rit worden geanalyseerd. Onder de motorkap houden sensoren alles bij. Zo kan worden teruggelezen wat er gebeurde voordat de airbag ontplofte: snelheid, stand van gas- en rempedaal, positie. Het zit allemaal in de 'zwarte doos'.

Het Verbond van Verzekeraars zegt niet te weten of verzekeraars al pogingen doen gegevens uit de zwarte doos te verkrijgen bij het bepalen van de aansprakelijkheid bij een ongeval. ,,De moderne auto is een rijdende iPad geworden'', zegt Rudi Buis van het Verbond voor Verzekeraars. En de gegevens over rijgedrag zijn geld waard.  De firma Fair­zekering levert al kastjes die het rijgedrag opslaan. Wie volgens het apparaatje veilig rijdt, krijgt een derde van de betaalde premie terug.

Korting
Het Verbond van Verzekeraars voorziet dat er meer toepassingen komen. Buis: ,,We geven nu korting op basis van schadevrije jaren. Er zullen meer polissen op maat komen.'' De verzekeraars werken aan een visie over hoe zij om willen gaan met autodata en de privacy. ,,Maar ook wij vinden dat de automobilist eigenaar moet zijn van de data die de auto verzamelt.''

De big data van alle internet-auto's bieden ongekende mogelijkheden. Als de ruitenwissers van auto's op de snelweg aangaan, kan dat betekenen dat er een file ontstaat door die regenbui. Door de maximumsnelheid aan te passen, kan een file voorkomen worden. Grote abrupte uitslagen van de schokdempers verraden gaten in wegen, handig voor de wegbeheerder. De auto kan bij pech onderweg zelfstandig doorgeven, bijvoorbeeld aan de Wegenwacht, wat eraan schort.

,,Dat wordt de toekomst, dus we moeten er iets mee'', zegt Markus van Tol van de ANWB. De storingsdienst kan op afstand zien wat het euvel is. En ook de monteur weet aan de hand van de data hoeveel een auto te verduren heeft en kan het onderhoud daar op aanpassen. De Bovag en de ANWB pleiten ervoor dat de gegevens die nodig zijn voor onderhoud, beschikbaar zijn voor derden. Zo kan de klant kiezen welk bedrijf het onderhoud doet. ,,Nu is dat niet zo. Tesla bijvoorbeeld stelt dat alleen Tesla het onderhoud mag doen'', aldus Tom Huyskens van de Bovag.  

Tesla, fabrikant van elektrische auto's, geeft zijn auto's geregeld via internet updates om de functionaliteit te vergroten. Tesla zegt dat iedere koper zelf mag beslissen of er data naar de servers van het merk gaan.