Toen bleek dat Romano van der Dussen onschuldig vast had gezeten, kwamen zelfs gevangenisbewaarders hun excuses maken
Volledig scherm
Toen bleek dat Romano van der Dussen onschuldig vast had gezeten, kwamen zelfs gevangenisbewaarders hun excuses maken © Edwin Winkels

Romano van der Dussen: ik was geen mens, maar vuilnis

Twee weken geleden kwam Romano van der Dussen vrij, na meer dan twaalf jaar onschuldig in een Spaanse cel te hebben gezeten voor verkrachtingen die hij nooit heeft gepleegd. ,,Ik ben nerveus, ik ben gestresst door dit alles'', zegt hij op Mallorca, waar hij in zijn eentje opnieuw mens moet zien te worden. ,,In de gevangenis was ik mijn waardigheid kwijt. Ik was vuilnis.''

Quote

Ik kan nergens munttele­foons vinden en ik begrijp nog altijd niet goed hoe nieuwe mobieltjes werken

Romano van der Dussen

Hij zwiept heen en weer tussen uitersten. Meestal is Romano van der Dussen druk, gejaagd. In zijn praten, in zijn doen. De explosieve ontlading na meer dan 12 jaar in zeven gevangenissen; 4500 dagen en nachten, waarvan 700 in een isoleercel. Hij haalt een zakje met pilletjes uit zijn broekzak, de enige broek die hij heeft; valium in verschillende doseringen en antidepressiva. ,,Maar ik slik ze niet, ik wil niet suf zijn, ik wil dit bewust meemaken.''

De hel
Soms komt hij ineens tot stilstand, dwaalt zijn blik af, kijkt hij ver weg zonder iets te zien. Overdenkt hij 'de hel' die zijn leven sinds augustus 2003 is geweest, een hel die achter zijn zachte donkere ogen schuilt. De vrijheid voelt vreemd, ook na 2 weken nog, al heeft hij snel ontdekt hoe de wereld is veranderd. Hij worstelt met een smartphone die iemand hem heeft gegeven. ,,Ik kan nergens munttelefoons vinden, maar ik begrijp nog altijd niet goed hoe deze nieuwe mobieltjes werken. Een meisje heeft me een wat ouder model gegeven, zonder zo'n scherm, dat is wat eenvoudiger."

Romano van der Dussen, 43 jaar geleden geboren in Leiden, moet weer een persoon worden, in alle opzichten. Hij heeft net een ID-nummer gekregen dat buitenlanders in Spanje hebben. En een Nederlands paspoort van de ambassade. Maar hij blijft op Mallorca, voorlopig. Misschien wel altijd. ,,Tijdens mijn gevangenschap is mijn moeder aan kanker overleden, zijn mijn zussen uit huis gegaan en is mijn vader verhuisd naar een serviceflat, daar kan ik niet gaan wonen. Hij heeft kanker, suikerziekte en heeft een harttransplantatie ondergaan. In de gevangenis heb ik drie diploma's gehaald, ik heb de papieren om hier een bar of zo te beginnen.''

Leven
Maar dat is voor later. Eerst rustig worden in zijn hoofd, en dat nieuwe leven op de rails krijgen. In zijn eentje, vrijwel. Een vrouw bekommert zich namens het consulaat soms nog om hem en hij heeft voor een maand onderdak naast de parochie van Mare de Deu de Montserrat in Palma de Mallorca, waar daklozen en andere oud-gevangenen worden opgevangen. Zijn advocaat in Madrid heeft regelmatig contact met hem; de Nederlandse advocate die hem vrijkreeg, Rachel Imamkhan van de organisatie Prison Law, is ver weg op vakantie; haar ziet hij pas over 2 weken. Romano heeft behalve dat kamertje naast de parochie niets. Die ene broek, een T-shirt, een trui en een blauw sweatshirt. En schoenen. Net iets meer dan hij aanhad toen hij in de zomer van 2003 van het strand in Torremolinos liep en werd aangesproken door twee politieagenten. Hij legitimeerde zich en ze arresteerden hem; op badslippers en in korte broek belandde hij in de politiecel.

Quote

Toen ik de veroorde­ling van meer dan 15 jaar hoorde, zakte de vloer onder mijn voeten weg. Ik heb gehuild

Romano

Onschuldig
Nooit meer zou hij vrijkomen, tot 2 weken geleden het Spaanse gerechtshof concludeerde dat hij onschuldig vastzat. De rechtsgang is nog niet voorbij, want het Hof sprak hem slechts vrij van één van de drie verkrachtingen en aanrandingen waarvoor hij tot 15 jaar en 7 maanden was veroordeeld. Het DNA dat op een van de slachtoffers was aangetroffen bleek van een notoire Engelse crimineel. Dat werd al in 2007 ontdekt, maar de bureaucratie en de stroeve juridische samenwerking tussen Spanje en Groot-Brittannië hielden Romano nog 9 jaar in de cel. ,,Nooit had ik verwacht dat ik veroordeeld zou kunnen worden. Ze boden me 7 jaar cel aan als ik zou bekennen, maar dat weigerde ik, want ik ben geen verkrachter. Toen ik de veroordeling van meer dan 15 jaar hoorde, zakte de vloer onder mijn voeten weg. Ik heb gehuild..."

Romano blijft ondanks alles voorlopig op Mallorca
Volledig scherm
Romano blijft ondanks alles voorlopig op Mallorca © Edwin Winkels

Vuilnis
Als een veroordeeld verkrachter kwam hij in de gevangenis. Dat heeft hij geweten. ,,Je bent niets meer, helemaal niets. Als ik aan een tafel ging zitten eten, stonden de anderen op. Om je te laten merken dat je het minste van alles bent, geen mens meer, maar vuilnis. Je verliest al je waardigheid.'' Hij werd zes keer overgeplaatst naar een andere gevangenis, door heel Spanje om hem te beschermen, maar de ontvangst was overal hetzelfde. ,,Na mijn vrijlating zijn enkele cipiers bij me geweest, om zich te verontschuldigen. Zij hebben ook maar orders, zeiden ze.''

Romano voelt woede, rancune. ,,Daarom ben ik ook zo nerveus.'' Afwisselend spreekt hij in het Nederlands en het Spaans, zonder het in de gaten te hebben. Soms lijkt hij gebroken. ,,Ik heb helemaal geen geld. Als ik dat zou hebben, zou ik een flatje kunnen huren. Over twee weken moet ik weg uit de parochie.'' Maar het volgende moment klinkt Romano van der Dussen weer sterk. ,,Weet je, dit zijn allemaal maar kleine obstakels in vergelijking met die 12,5 jaar cel. Als ik dat overleefd heb, daarbinnen, dan lukt me dat hierbuiten ook wel."

Lees het volledige interview met Romano van der Dussen zaterdag in het AD

  1. Duizenden demonstranten tegen politiegeweld: Dam in Amsterdam bomvol
    Politiegeweld Amerika

    Duizenden demonstran­ten tegen politiege­weld: Dam in Amsterdam bomvol

    In Amsterdam wordt vanaf 17.00 uur vanmiddag gedemonstreerd naar aanleiding van de dood van de zwarte Amerikaanse arrestant George Floyd (46) in Minneapolis. Op beelden is te zien hoe de hele Dam in het centrum van de hoofdstad bomvol staat met duizenden mensen. De sfeer is goed, maar op Twitter vragen vele mensen zich af of een dergelijke massale bijeenkomst in deze tijden wel zo’n goed idee is. Ook Kamerleden reageren verontwaardigd. Burgemeester Halsema ziet echter geen reden om in te grijpen. ,,De vrijheid van demonstratie is een groot goed in Amsterdam’’, zo laat haar woordvoerder weten.
  2. Familie van ontvoerd 13-jarig jongetje werd rijk van drugssmokkel in auto’s met geheime bergruimtes
    PREMIUM
    Update

    Familie van ontvoerd 13-jarig jongetje werd rijk van drugssmok­kel in auto’s met geheime bergruim­tes

    In het Belgische Genk is de Koerdische familie van de 42 dagen lang ontvoerde 13-jarige jongen een bekende naam in het criminele milieu. De familie raakte geregeld verwikkeld in drugsonderzoeken. Vooral M.T., de oom van de ontvoerde jongen, was een zwaargewicht en zit nu een celstraf van 15 jaar uit. De familie liet drugs via containers naar de havens van Antwerpen of Rotterdam komen. De cocaïne werd versneden en vacuüm verpakt in verborgen opslagplaatsen in Genk, Hasselt en As.

Poll

Ga jij maandag direct het terras op?

Ga jij maandag direct het terras op?

  • Ja natuurlijk! Kan niet wachten (12%)
  • Nee, ik kijk eerst de kat uit de boom (26%)
  • Nee, ik ga de komende tijd helemaal niet (62%)
106128 stemmen