Volledig scherm
© anp

Rutte wacht zwaar debat na 'laten lopen' dader aanslag

Het debat in de Tweede Kamer over de aanslagen in Brussel staat plotseling onder hoogspanning. Het bericht dat één van de daders van de bloederige terreurdaden door onze veiligheidsdiensten 'is laten lopen' kan premier Rutte lelijk opbreken.

Schrik bij de inlichtingendiensten gisteravond. Daar sijpelt het nieuws door dat de Turkse president Erdogan heeft gezegd dat de Brusselse aanslagpleger Ibrahim El Bakraoui vorig jaar door zijn land naar Nederland is 'teruggewezen'. Ergo: de Nederlandse diensten hebben de zelfmoordterrorist in het vizier gehad, maar laten lopen. Ergo: hebben de diensten zitten slapen?

Vanmorgen probeerde de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding te achterhalen hoe dit alles is gelopen, maar nu al werpt het bericht een schaduw over het debat over de aanslagen van donderdagavond.

Jihadgangers
Oppositiepartijen morden al hiervoor. Zitten de diensten 'onze' ruim 40 teruggekeerde jihadgangers wel genoeg op de huid? Is de inlichtingendiensten AIVD niet uitgekleed door een bezuinigingsslag, al werd deze teruggedraaid?

De geesten waren uren na het bloedvergieten in Brussel al rijp voor een nieuw pakket aan maatregelen, laat staan nu. ,,Wij laten jihadgangers die keer op keer aanslagen blijken te kunnen plegen nu ook vrij rondlopen,'' zegt CDA-leider Sybrand Buma. ,,Maar dit zijn wandelende tijdbommen.''

Het is niet alleen de oppositie die pruttelt en klaagt. Er tekent zich zelfs een meerderheid af om teruggekeerde jihadi's preventief vast te zetten. Was men tot voor kort bang voor een eigen 'Guantanamo Bay', de hang naar veiligheid weegt plots zwaarder, zelfs voor coalitiepartij VVD.  

'Exit Rutte'
Het bericht dat El Bakraoui zonder gevolgen langs onze inlichtingendiensten kwam, gooit extra olie op het vuur. ,,Als dit klopt, dan is het exit Rutte,'' neemt PVV-leider Geert Wilders vast een voorschot op het debat van vanavond. Andere partijen houden zich nog stil, maar dat is niet zelden een voorbode om juist van leer te trekken zodra de feiten gepresenteerd zijn. De NCTV verwacht in de loop van de dag helderheid te hebben over de kwestie.

En dat tegen een achtergrond van al lopende kritiek op het kabinet. Vrij snel na de vorige aanslag in Brussel kwamen Rutte en zijn ministers al met een pakket van 38 maatregelen tegen radicalisering en terrorisme, maar veel ervan is nog niet uitgevoerd. Zo wordt er nog altijd gewerkt aan een wet die het inlichtingendiensten toestaan om via de kabel telefoonverkeer en mails te kunnen aftappen. Het speuren in reisgegevens van potentiële terroristen is nog niet mogelijk en de politie klaagt steen en been dat wijkagenten -de voelsprieten tegen radicalisering-  niet voldoende tijd hebben.  Tel erbij op dat maatregelen om het moeilijker te maken om aan grondstoffen voor een bom te komen nog niet zijn doorgevoerd.

Als daarbij blijkt dat de toch geroemde AIVD ook nog eens El Bakraoui heeft laten lopen, dan zal Rutte al zijn overredingskracht moeten inzetten om het parlement te overtuigen dat hij terreurbestrijding onder controle heeft.