Volledig scherm
Foto ter illustratie © Thinkstock

Samen bloot in bed? Nee, wie weet komt de zuster binnen

Ouderen praten misschien niet makkelijk over seks, maar dat betekent niet dat ze er geen behoefte meer aan hebben. Seksualiteit moet een bespreekbaar onderwerp worden in het verzorgingshuis, vindt D66. Staatssecretaris Martin van Rijn gaat zich daar nu hard voor maken.

Quote

Te makkelijk wordt gedacht dat ze geen behoefte hebben aan seks

Vera Bergkamp (D66-Kamerlid)

De staatssecretaris van Volksgezondheid wil dat verpleeg- en verzorgingshuizen meer rekening houden met de seksuele wensen van hun bewoners. Nu is het personeel nog te vaak gegeneerd als het onderwerp ter sprake komt. ,,Het taboe moet eraf,'' zei Van Rijn gisteren in de Tweede Kamer, in reactie op de wens van D66. ,,Ik vind het belangrijk dat er een klimaat is waarbij er veilig en open kan worden gesproken over de kwaliteit van leven, ook op dit terrein. En als het aan de orde is, over hoe de wensen gefaciliteerd kunnen worden.''

Seksuologe Riët Daniël, die werkt bij Archipel Zorggroep uit Eindhoven, is blij dat de politiek eindelijk aandacht heeft voor het precaire onderwerp. Ze haalt het voorbeeld aan van een bejaarde man met Parkinson die nog behoefte heeft aan zelfbevrediging, maar niet durft. Hij vindt dat te gênant, de zuster kan elk moment ongevraagd binnenkomen. Het gebrek aan privacy is typerend voor een doorsnee verzorgingshuis, meent Daniël.

Geklop
Het is natuurlijk voor de veiligheid van de bewoners dat het verzorgend personeel toegang heeft tot alle kamers van de cliënten. ,,Maar je kunt ook later terugkomen, als een cliënt niet meteen op geklop reageert. Echtparen bijvoorbeeld die nog graag bloot naast elkaar liggen, hebben die privacy echt nodig om zich veilig te voelen.''

Ouderen en seksualiteit: een onderwerp waar veel mensen liever geen beeld bij hebben, dus ontkennen ze maar dat het bestaat. Dat is verkeerd, vindt D66-Kamerlid Vera Bergkamp. Zij drong er gisteren bij staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) op aan in verzorgingstehuizen meer rekening te houden met de seksuele behoeftes van bewoners.

,,Als iemand in een tehuis komt, volgt er altijd een gesprek om een persoonlijk zorgplan op te stellen. Dan komen er allerlei onderwerpen voorbij, zoals de persoonlijke dieetwensen waarmee rekening moet worden gehouden. Maar het gaat nooit over seksualiteit. Te makkelijk wordt aangenomen dat ouderen die behoefte niet meer hebben.''

Quote

Een cliënt kan er best behoefte aan hebben om over intimiteit te praten. En die moet er niet zelf over hoeven beginnen, die verwacht dat van de arts of verpleeg­kun­di­ge

Seksuologe Daniël

Verplichten
Bergkamp wil bijvoorbeeld dat tehuizen verplicht worden om een bewoner een tweepersoonsbed te geven wanneer hij of zij daar om vraagt. ,,Nu is dat er vaak niet. Of kunnen de deuren niet op slot als er bezoek komt. Dat is uit veiligheidsredenen wel te begrijpen, maar is voor mensen die even wat privacy willen erg vervelend.''

De 83-jarige Maria vindt het al vervelend dat het personeel in haar Rotterdamse verzorgingshuis binnen kan lopen als zij net onder de douche staat. ,,Dat moeten ze niet zien. En ik ben heus niet de enige die dat vervelend vindt.''

Voor die ouderen, die nog intiem met iemand willen zijn, moet de deur op slot kunnen en het bed groot genoeg zijn voor twee, vindt de uitgesproken vrouw. ,,In de aanleunwoningen die aan dit huis vastzitten, kan je vriend een paar dagen blijven logeren als je dat wil. Dat zou hier ook moeten kunnen.''

Manifest
Vorig jaar diende Rutgers WPF, kenniscentrum voor seksualiteit, samen met Actiz, brancheorganisatie van zorginstellingen, al een manifest in bij de Kamer. Daarin pleitten ze ervoor het taboe op seks onder ouderen te doorbreken. Zo zou er in de opleiding van verzorgend personeel en artsen meer aandacht moeten komen voor de behoeftes aan intimiteit in een verzorgingstehuis. Nu vindt personeel het vaak nog lastig om met vragen om te gaan.

Dat merkt seksuologe Daniël in de workshops die ze geeft voor hulpverleners. Seksualiteit in de spreekkamer? De meesten wuiven het onderwerp weg. ,,Maar een cliënt kan er best behoefte aan hebben om over intimiteit te praten. En die moet er niet zelf over hoeven beginnen, die verwacht dat van de arts of verpleegkundige.''

Een kleine overwinning is al behaald bij Archipel als het gaat om een normale omgang met seksualiteit. Twee cliënten die heel graag bij elkaar wilden slapen, moesten hemel en aarde bewegen om een tweepersoonsbed voor elkaar te krijgen. ,,Iedereen is het erover eens dat zo'n verzoek over veel minder schijven moet gaan. Die mensen moeten gewoon bij elkaar in bed kunnen liggen als zij dat willen.''