Volledig scherm
© Monique van Ark

Speciale leraren moeten scholen gezond gaan maken

Zes Pabo's gaan leerkrachten opleiden die scholen gezond moeten maken. Want op veel basisscholen ontbreekt het vaak aan goede afspraken over traktaties, tussendoortjes en genoeg beweging in de klas.

Eet-tips

Wat kunt u uw kind wél meegeven naar school? Tips van het Voedingscentrum.

Voor tussendoor:
l Een schijf watermeloen.

l Bakje met dadels en gedroogde abrikozen.

l Mini-bruinbolletje met light zuivelspread en een plakje komkommer.

l Reepjes van bijvoorbeeld komkommer, paprika en selderij in een leuk bakje.

l Mini-mueslibol met halvarine of margarine en een plakje 30+ kaas.

Traktaties:
l Een cadeautje, zoals stuiterballen, potloden, fluitjes, stickers, kleurboekjes of bellenblaas.

l Groente en fruit in een leuk jasje.

l Kleine porties van producten die niet te veel calorieën bevatten, zoals een rozijndoosje, popcorn (naturel), soepstengel, peperkoek.

Naast een taal-, reken- of techniek-specialist, moet elke basisschool straks ook een expert in huis hebben die zorgt dat kinderen genoeg bewegen en op hun voeding letten.

Nu al staat een gezonde leefstijl hoog op de agenda. Maar basisscholen doen er slechts af en toe iets aan; ze organiseren eens een sportdag, verbieden in de onderbouw ongezonde traktaties of kiezen gezonde voeding als thema voor een projectweek. ,,Het stimuleren van een gezonde leefstijl gebeurt nog te ad hoc,'' constateert Vivian Bos van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). ,,Als je echt effect wilt, moet je als school langere tijd aan de slag gaan en ook de ouders erbij betrekken.''

Want die laatste stoppen de pizzapunten als tussendoortje in de broodtrommels, smeren witte boterhammen met hagelslag en geven de pakjes sap mee. Aan de Hogeschool Leiden leert een groep Pabo-studenten precies hoe ze die ouders bij de gezonde lessen kunnen betrekken. Ook krijgen ze colleges over hoe ze de kinderen naast de gymles meer kunnen laten bewegen, bijvoorbeeld met een 'spel van de week' voor het buitenspelen of 'beweegtussendoortjes' tussen de lessen.

De studenten doen mee aan een pilot, waarin de Pabo's een nieuw studieprogramma Specialist Sportieve en Gezonde School ontwikkelen. De Hogeschool Leiden heeft daarvoor 1,2 miljoen euro subsidie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) gekregen. De school werkt samen met vijf andere hogescholen in het land om overal 'gezonde leraren' te kunnen opleiden.

Waterflesjes
Die 'gezonde leraar' wordt de pionier van de school. Hij of zij moet iedereen, dus ook alle collega's, meekrijgen om de waterflesjes op tafel te krijgen en een rekenles buiten te doen. En dat wordt een kunst, verwacht projectleider Monique van Ark, omdat nu vooral leraren die affiniteit met het thema hebben, zich ervoor inzetten. ,,Ik zie nu vrij vaak dat kleuters alleen gezonde dingen mogen trakteren, maar naarmate ze ouder worden, verwateren die regels en delen ze gewoon snoep uit.''

Het is juist belangrijk om duidelijke afspraken te maken, waaraan alle leraren zich houden. Van Ark: ,,Daar hoort ook bij dat je vooraf met ouders, kinderen en collega's bespreekt wat je doet met een kind dat toch chips of snoep meeneemt om uit te delen.''

Uiteindelijk hopen scholen onder meer het aantal mensen met obesitas terug te dringen. Vorige week publiceerde het RIVM nog een rapport, waaruit blijkt dat de gezondheid van generatie op generatie achteruitgaat. Daarvan zijn de scholen zich bewust. ,,Vroeger dachten we: een snoeptraktatie kan geen kwaad. Maar we worden allemaal zwaarder in Nederland,'' beseft Rinda den Besten, voorzitter van brancheorganisatie PO Raad. ,,We willen dat alle kinderen gezond kunnen opgroeien. Het begint bij de ouders, maar de school heeft ook een rol.''