IJssel bij Kampen proeftuin voor Rijkswaterstaat

Met het storten van een grijper vol gekleurde, x-vormige betonblokken is vandaag de aanleg van drie flexibele rivierkribben in de IJssel bij Kampen voltooid. Rijkswaterstaat bekijkt een jaar lang wat het effect is van deze waterdoorlatende kribben. Verwacht wordt dat ze een positief effect zullen hebben op de visstand, zorgen voor een betere stroming in de rivier en minder baggerkosten.

Rivieren zijn continu in beweging, reden waarom flexibele kribben een uitkomst zouden kunnen zijn. Ze kunnen eenvoudig worden gestort en weer worden weggehaald om elders te worden gebruikt. En omdat de x-stream-blokken niet in verband maar wel in elkaar gehaakt liggen, kan water en zand er doorheen stromen.

Truc

„De truc van de flexibele krib is dat ontgrondingskuilen rond de kop van de krib worden verminderd”, is de uitleg van Yuri Wolf, manager Innovatie bij Rijkswaterstaat. Dat levert volgens hem een aanzienlijke besparing op baggerkosten op. Het uitgespoelde zand hoopt zich namelijk elders weer op. „Daarnaast willen we met de open structuur bereiken dat het meer habitat vormt voor flora en fauna.”

Volledig scherm
De laatste grijper met x-vormige betonblokken is vanochtend op de flexibele krib gestort, onder toezicht van een boot vol genodigden. © Freddy Schinkel

Drie kribben

Laboratoriumproeven hebben al uitgewezen dat het werkt. In de IJssel, ter hoogte van Wilsum, zijn nu aan beide zijden in totaal drie kribben aangelegd om te kijken of het ook in de praktijk werkt.

Naast de flexibele krib doet Rijkswaterstaat in de IJssel ter hoogte van Zalk ook een test met natuurlijke dammen die het afzetten van sediment moeten sturen. Daarvoor worden boomstammen gebruikt die elders in de uiterwaarden bij onderhoud vrij komen.

Droneboot

Ook is de rivierbeheerder begonnen met het inzetten van een ‘droneboot’, die is volgestopt met apparatuur die de bodem van de rivier in kaart brengt. „De bedoeling is dat de drone uiteindelijk autonoom metingen kan verrichten die we nu normaal gesproken met een peilboot doen. Dat kan duurzamer zijn – en betaalbaarder. Bovendien kan deze vaker worden ingezet”, aldus Wolf.

Volledig scherm
De droneboot moet binnenkort volledig zelfstandig op pad kunnen om metingen te verrichten op de IJssel. © Freddy Schinkel

Leerruimte

De proef bij Kampen vloeit voort uit een aanhangsel bij het onderhoudscontract dat Rijkswaterstaat voor Twentekanaal en IJsseldelta heeft afgesloten met aannemerscombinatie BAM/Van den Herik. Daarin zijn afspraken gemaakt over een ‘Leerruimte’ voor een Self Supporting River System, waarin innovatieve ideeën in de praktijk kunnen worden getoetst. De proeven wordt wetenschappelijk begeleid door onderzoeksinstituut Deltares in Delft. Rijkswaterstaat Oost-Nederland is vooralsnog de enige die zo’n contract heeft. De producten en procedures die uit de proeven voortkomen zullen bij gebleken succes in het hele land worden toegepast.