Volledig scherm
Jifke Haarsma en Bart Achterkamp hebben plannen voor een eikelboerderij. Eikelmeel is zeer geschikt om te verwerken tot iets lekkers. © Robin Hilberink

Als het aan Jifke en Gerben ligt, is eikels eten straks heel gewoon

Ons land barst van de eikels. Waarom eten we die niet? Gerben Achterkamp en Jifke Haarsma hebben een plan bedacht om rond hun boerderij in Twente eikels te gaan oogsten en te verwerken tot voedzaam meel. „Het is hartstikke lekker.''

Een eikelboerderij...  Het stel uit Rossum wonnen er gisteren een prijsvraag, opgezet door de rijksoverheid, mee. De prijsvraag met de naam Brood & Spelen moest ‘radicale plannen’ opleveren waar de overheid wat mee kan om de leefbaarheid van het platteland te redden.

Problemen

Volledig scherm
Niet alleen voor varkens lekker en voedzaam. © Shutterstock

Want de problemen stapelen zich op. Problemen met de waterhuishouding. Krimp van de bevolking, een groeiend aantal leegstaande boerderijen, klimaatverandering, een dramatische daling van het aantal vogels en plantensoorten en boeren die worstelen om nog een goede boterham te verdienen. 
Het eikelplan is precies zo’n vernieuwende en radicale oplossing die werd gezocht. Ze krijgen nu een financiële bijdrage om het plan – Wat een eikels in Twente! genoemd - verder uit te werken. Er waren tientallen plannen ingediend.

Indianenstammen

Liane Lankreijer, als familielid ook betrokken bij het plan: „Vroeger waren er indianenstammen en volkeren die eeuwenlang bijna volledig leefden van eikels. Dat is helemaal in onbruik geraakt. Alleen ergens in Korea gebeurt het nog. Dan worden ze gegeten met groenten en sambal. Maar verder? Terwijl Twente vol staat met eikenbomen. Iedere boer heeft ze wel op of bij hun landerijen staan. Bijna iedereen heeft er wel één in z’n straat of bij z’n tuin. Maar we doen helemaal niets met al die eikels, terwijl ze heel voedzaam zijn.”

Vier mensen

Quote

We doen helemaal niets met al die eikels, terwijl ze heel voedzaam zijn

Liane Lankreijer

Ze hebben becijferd dat 1 hectare eiken zo’n 1000 kilo eikels oplevert. Wanneer je uitsluitend die zou eten, kunnen ongeveer vier mensen daar volledig van leven. Volgens Lankreijer lijkt eikelmeel veel op volkoren meel en valt er bijvoorbeeld heel goed pannenkoeken van te bakken. Of brood. Of pap, beetje vergelijkbaar met griesmeel. „Het is voor zoveel gerechten te gebruiken.'' Jifke Haarsma stelt dat ze nog niet precies weten wat de voedingswaarde is, maar: ,,Eikels zijn arm aan vetten en rijk aan koolhydraten. Het hangt een beetje van de soort boom af, maar ze zijn supergezond.'' 

Chef-kok

Ze willen een chef-kok er mee aan het werk zetten. „Als die ermee gaat experimenteren, moet dat vast leiden tot geweldige recepten.” De pannenkoeken hebben ze zelf al wel gebakken. „Best lekker, een beetje notig qua smaak. Mijn kinderen vonden ze heerlijk.''

Bewerkt

De eikels moeten wel ‘bewerkt’ worden voor ze geschikt zijn. Van zichzelf is de eikel bitter van smaak. „Dat komt door het looizuur erin. Maar dat valt er uit te halen door ze te malen, en dat een aantal keren te laten weken in water.'' Ander probleempje waar nog aan gewerkt moet worden: is er een machine te bedenken die kan helpen met pellen? „Want ik zie ons anders de hele winter in de stal met de hand die eikels doppen, haha.''

Quote

Ik zie ons anders de hele winter in de stal met de hand die eikels doppen

Gerben Achterkamp

Voedselbos

Volledig scherm
Jifke Haarsma en Bart Achterkamp.’ © Robin Hilberink

Achterkamp en Haarsma gaan bij de boerderij een voedselbos maken van 5 hectare groot. In de boerderij zelf worden de eikels verwerkt tot meel. Ze gaan daarvan streekproducten maken en verkopen. Maar wat hen betreft stopt het daarbij niet. Ze willen uiteindelijk dat hun project uitgroeit tot een netwerk van producenten met andere originele streekproducten. Al dan niet in een coöperatie. Gedacht wordt aan het opzetten van een netwerk van boeren en ondernemers, die zich samen specialiseren in vernieuwende streekproducten (bijvoorbeeld van noten, paddenstoelen, kruiden, vruchten).

Eikelweekeinde

Ze zijn daarom van plan om in oktober een Eikelweekeinde te houden bij het Woldhuis. „Samen oogsten we dan de eikels op het landgoed, delen kennis, denken samen na over andere verwerkingsmogelijkheden en eten natuurlijk samen.''

Gerben Achterkamp en Jifke Haarsma worden bij hun plan geholpen door de landschapsontwerpers Dyon Temming uit Lichtenvoorde en Yvonne Cuipers uit Enschede. Ook werken straks Achterkamps broer Bart en diens vrouw Liane Lankreijer mee. Zij verhuizen ervoor van Den Haag naar het oosten.

  1. Experts: Franse koning Lodewijk IX stierf omdat hij bloedhekel had aan Afrikaans eten

    Experts: Franse koning Lodewijk IX stierf omdat hij bloedhekel had aan Afrikaans eten

    Bijna 750 jaar na zijn overlijden hebben wetenschappers eindelijk vast kunnen stellen waaraan de heilig verklaarde Franse koning Lodewijk IX (de negende) in het jaar 1270 overleed. Volgens een team experts onder leiding van de Franse forensisch patholoog Philippe Charlier stierf de vorst in de tegenwoordige Tunesische hoofdstad Tunis, omdat hij Afrikaans eten haatte, uit principe weinig at en daardoor een extreem vitaminetekort en vervolgens dodelijke scheurbuik ontwikkelde.