Volledig scherm
© Shutterstock

Dieethype die naar Nederland komt onder vuur

Amerika kent een nieuwe dieethype en hij komt naar Nederland. Door De Plantparadox van Steven Gundry schrappen mensen voeding met lectine. Experts vragen zich af of dat nou wel verstandig is. 

Na de gluten is er een nieuwe duivel in de voedingswereld: lectine. De afgelopen jaren zworen veel mensen de gluten af, omdat het eiwit ontstekingen zou veroorzaken. Nu is er een dokter opgestaan die zegt dat er een geheim is dat weinig mensen kennen. Gluten zijn volgens hem namelijk slechts een variant van een veelvoorkomend en zeer giftig plantaardig eiwit: lectine.

Volledig scherm
Gwyneth Paltrow © AP

Het toxische stofje zit niet alleen in granen zoals tarwe, maar ook in ‘glutenvrije’ voeding die door de meeste mensen als gezond wordt beschouwd, waarschuwt cardioloog en hartchirurg Steven Gundry. Zijn boek komt eind juli in ons land uit. Noten, peulvruchten, zuivel en vele soorten groente en fruit: allemaal bevatten ze lectine. Het is een eiwit dat de plant tegen roofdieren beschermt, aldus de auteur, dus ook tegen de mens. ,,Planten willen niet opgegeten worden'', schrijft Gundry, die als adviseur van Gwyneth Paltrows site Goop werkt. ,,Zij waren er eerst!''

Volledig scherm
Kelly Clarkson bij de Billboard Music Awards in Las Vegas. © AFP

Als je lectine binnenkrijgt, ontketent dat een chemische oorlog in je lichaam, met ontstekingsreacties als gevolg, die kunnen leiden tot gewichtstoename en ernstige gezondheidsproblemen. Ook kunnen mensen beschadigingen aan de darmwand oplopen, waardoor 'ongewenste' stoffen in de bloedbaan terecht kunnen komen. In het ergste geval kan een darm gaan lekken. 

Nu verdwijnt lectine uit bonen na het koken. Wie rauwe bruine bonen eet, wordt ziek. Maar wie eet rauwe bonen? Gundry vindt desondanks dat je beter voeding met lectine kunt schrappen. Sterker nog: wie lectine uit zijn dieet haalt, kan volgens hem genezen van bijna alle ziektes die je kunt bedenken: een hele serie auto-immuunziekten, kanker, hartziekten, gewichtsproblemen, verstoorde groei bij kinderen, psychische aandoeningen en sommige neurologische aandoeningen zoals Parkinson, dementie en 'kramp, tintelingen en gevoelloosheid'. 

Een bij-effect is dat mensen ervan zouden afvallen. De Amerikaanse zangeres Kelly Clarkson zou bijna 17 kilo zijn kwijtgeraakt  met deze methode en bovendien van haar schildklierproblemen zijn afgekomen. 

Geweldig, als het waar zou zijn wat Gundry schrijft. Sterker nog, het zou een aardverschuiving veroorzaken in de kennis die nu over voeding beschikbaar is, smaalt de vooraanstaande biochemicus Thomas Colin Campbell. Hij bestudeert al decennia het effect van voeding op de gezondheid. 

Tomaten

Op de site Nutrition Studies laat Campbell zien dat de auteur van het populaire boek de claims niet kan waarmaken, omdat deugdelijk wetenschappelijk bewijs ontbreekt. Sommige van zijn uitspraken gaan zelfs tegen de bekende wetenschappelijke kennis in. Planten die familie zijn van de nachtschade (zoals aardappelen en tomaten) zouden bijvoorbeeld voor ontstekingen zorgen. ,,Echt? Dat soort beweringen zou enig bewijs moeten hebben om het te ondersteunen, want er is veel onderzoek dat tomaten bijvoorbeeld sterk ontstekingsrémmend zijn'', schrijft Campbell. Gundry zou zich moeten schamen voor zijn broddelwerk, vindt hij. 

Toch zijn veel mensen benieuwd naar het boek van Gundry en zoeken online naar lectine. In de bestsellerlijst van The New York Times staat het boek deze week op nummer 2. En lezers, die recensies achterlaten op de website van Amazon, zijn in veel gevallen positief. Een fans is Leon Griffith, die meldt dat hij 17 kilo is afgevallen en geen behoefte meer heeft aan suiker. Anderen melden dat het lastig is om weg te blijven van granen, bonen,  aardappelen, paprika, tomaat en pompoen. En dat vis altijd met de lijn gevangen moet zijn, maakt boodschappen doen niet erg gemakkelijk.

Quote

Wat zonde dat dit soort onweten­schap­pe­lij­ke onzin voor zoveel onnodige verwarring zorgt

Thomas Colin Campbell, biochemicus
Volledig scherm
De dieetregel van Gundry: alleen vlees eten van koeien die gras eten. © Shutterstock

Het is bovendien nogal lastig om je dagelijkse behoefte aan calorieën uit aardperen en paksoi te halen, schampert Campbell. Vlees eten mag, maar dat moet wel met gras zijn gevoerd, niet met mais of graan. ,,Wat zonde dat dit soort onwetenschappelijke onzin voor zoveel onnodige verwarring zorgt'', vindt Campbell. ,,Met dodelijke consequenties. Men zou een interessante discussie kunnen voeren over de gezondheidseffecten van lectine, over de goede en slechte eigenschappen ervan, maar dit boek voorziet daar niet in.'' 

Het is oplichterij, meent Campbell. Hij noemt het dieet een 'scam' en laat zich badinerend uit over de supplementen die de auteur verkoopt. Het is een manier om geld te verdienen over de rug van mensen die graag goed nieuws over hun slechte gewoonten willen horen (vlees en vet horen wel in het dieet thuis). Een doosje met 30 chocolaatjes kost omgerekend 64 euro, waardoor je je jonger gaat voelen. De potjes supplementen kosten tussen de 21 en en 95 euro. Er komt ook 'superolijfolie' aan, juicht de site. 

Onzin

Het dieet is op zijn zachtst gezegd geen aanrader, vindt Astrid Postma-Smeets, expert voeding en gezondheid van het Voedingscentrum. ,,Na een snelle scan van het boek en de lijst met producten die je wel (alles met kokosnoot) en niet zou moeten eten (gewone melk, bonen, soja, maar ook pompoen en courgette) is mijn conclusie: onzin'', zo laat zij weten. ,,Daarnaast zijn veel adviezen in het boek niet in lijn met de Richtlijnen Goede Voeding van de Gezondheidsraad.''