Volledig scherm
Het plukken van de druiven bij een Taittinger-wijngaard tijdens de traditionele Champagne-oogst in Pierry. © REUTERS

Franse wijnboeren plukken steeds vroeger druiven

Koken & etenDe druivenoogst in Frankrijk is de laatste jaren twee weken vervroegd door de forse klimaatveranderingen. Dat blijkt uit een uniek historisch onderzoek naar de druivenoogst in wijnstreek Bourgogne. 

Wetenschappers doken in de archieven over het werk van druivenplukkers, die teruggingen tot de veertiende eeuw. De cijfers van meer dan 600 jaar druivenoogst koppelden ze aan officiële statistieken over het weer en de temperatuur in diezelfde tijdspanne. Dat was nog nooit gedaan.

Uit het onderzoek blijkt dat de druivenpluk eeuwenlang in dezelfde periode gebeurde. Tenminste, tot recent de opwarming van de aarde versnelde. ,,De piek van de druivenpluk lag altijd op 28 september, van 1354 tot 1987. Sinds 1988 ligt de piek dertien dagen eerder: op 15 september’’, schrijven wetenschappers. ,,Die vervroeging ging gelijk op met de toename van het aantal warme voorjaren en zomers sinds 1988.’’

Grote invloed

De wijnoogst is een spiegel van weersomstandigheden en klimaat. Druiven rijpen onder invloed van temperatuur, zonneschijn en regenval. Als het warm en droog is, zijn ze sneller rijp dan wanneer het kouder en nat is. ,,De veranderde oogstdagen in de wijngaarden tonen perfect de opwarming van de aarde aan’’, stellen onderzoekers van universiteiten in Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. ,,We hadden niet verwacht dat de klimaatveranderingen sinds de jaren 80 zo’n grote invloed zouden hebben.’’

Wat de onderzoekers vooral opmerkelijk vonden, is dat de omslag zo snel en zo radicaal is gegaan. ,,Droge en hete voorjaren en zomers, weersomstandigheden die eeuwenlang uitzonderlijk waren, zijn nu normaal’’, zegt onderzoeksleider Thomas Labbé van de Universiteit van Leipzig en de Universiteit van Bourgondië. 

,,Tot halverwege de 20ste eeuw kwam het niet of nauwelijks voor dat er al vroeg in het jaar druiven geplukt werden”, aldus Labbé, ,,Maar in de laatste zestien jaar waren er acht jaren waarin de oogst héél vroeg was vergeleken met de zeshonderd jaar ervoor. Kortom: één keer per twee jaar hebben we nu te maken met extreme weersomstandigheden.’’

Quote

Eén keer per twee jaar hebben we nu te maken met extreme weersom­stan­dig­he­den

Thomas Labbé

Met deze nieuwe cijfers kunnen klimatologen nóg exacter de opwarming van de aarde in kaart brengen, denkt Labbé. Maar voor de Franse wijnboeren zijn er ook gevolgen. Hogere temperaturen veranderen het gistingsproces van de druiven, wat leidt tot hogere alcoholpercentages en dus tot een andere smaak van de wijn. 

Frankrijk, in veel opzichten nog steeds wijnland nummer één, zoekt daarom oplossingen. En soms zijn die behoorlijk radicaal: het verhuizen naar noordelijker en kouder gebied wordt serieus bestudeerd. Champagnehuis Taittinger kocht al 30 hectare land in het Engelse graafschap Kent waar in 2024 de eerste ‘Britse champagne’ vandaan moet komen.

Hittebestendige druivensoorten

Ook wordt gezocht naar hittebestendige druivensoorten. Landbouwinstituut INRA doet testen met in totaal 52 geïmporteerde druivensoorten uit onder meer Zuid-Europa, om te kijken of die de klimaatveranderingen beter aankunnen dan de traditionele Franse druiven. In nota bene het mekka van de wijnwereld, Bordeaux, kijken wijnboeren nu of druiven uit Portugal geschikt zijn om Franse wijn mee te maken.

Het is hetzelfde liedje in Nederland. De Stentor maakte deze video over de vroege oogst in de wijngaard van Ralph Mulders, De Landman in Raalte:

  1. Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Wil je alles weten over voedsel: de trends, de prijzen en hoe het met de veiligheid van je eten is gesteld? Of wil je gewoon dagelijks antwoord op de vraag wat je nu weer moet eten? Meld je dan aan voor de gratis nieuwsbrief. Dan krijg je nieuws, tests, achtergronden, tips en trucs en nog veel meer van onze redactie Koken&Eten in je mailbox. Abonneer je vandaag nog op de nieuwsbrief van AD Koken&Eten. Klik hier om je aan te melden.