Volledig scherm
Aan ouders wordt geadviseerd om kinderen onder de zes geen rijstwafels te geven. © Shutterstock

‘Geef kinderen onder de zes vooral géén rijstwafels’

Weinig calorieën, weinig vet en weinig suiker. Je peuter een rijstwafel geven klinkt als een verantwoorde keuze. Maar na de gezondheidsraad in Zweden, geeft nu ook België een waarschuwing af: ,,De schadelijke stof arseen in rijst kan op lange termijn kanker veroorzaken.”

Dat rijst schadelijk is voor jonge kinderen, is niet bij alle ouders bekend. Volgens consumentenorganisatie Foodwatch staat op verpakkingen van rijstebloem en rijstwafels speciaal bedoeld voor kinderen zelfs soms de mededeling dat je het product ’s ochtends én 's avonds aan je baby kan geven.

De Belgische gezondheidsraad geeft deze week een duidelijke waarschuwing af. ,,Kinderen mogen op zijn tijd best rijst eten, maar vooral niet te veel’’, concluderen onze zuiderburen. ,,Zeker onder de 6 jaar moet opgepast worden.” De Zweedse gezondheidsraad kwam eerder al met een soortgelijke boodschap.

Ook het Nederlandse Voedingscentrum raadt al langere tijd aan om kinderen niet elke dag rijst of rijstproducten te geven. Dit advies wordt door consultatiebureaus echter niet standaard aan ouders meegegeven. Daarom heeft de gezondheidsraad in België nu een officieel advies uitgebracht.

In dit rapport staat onder meer dat twee glazen rijstmelk per dag de blootstelling aan arseen bij een jong kind met 70 procent doet stijgen. Bij een kind dat twee rijstwafels per dag eet, stijgt de blootstelling met 30 procent. Jonge kinderen zijn veel vatbaarder voor de schadelijke gevolgen van arseen omdat zij in verhouding met hun lichaamsgewicht veel meer voeding binnenkrijgen dan volwassenen.  

,,Kinderen mogen op zijn tijd best rijst eten, maar vooral niet te veel’’, concludeert de Belgische gezondheidsraad. ,,Zeker onder de 6 jaar moet opgepast worden.” De Zweedse gezondheidsraad is stelliger. De raad adviseert om kinderen onder de 6 jaar helemaal geen rijstwafels te geven, en op te passen met andere rijstproducten. ‘Rijstwafels bevatten bijna geen belangrijke voedingstoffen en zitten vaak vol zout. Kinderen ouder dan 6 kunnen wel af en toe rijstwafels eten, maar wel afhankelijk van hoeveel rijst ze verder binnenkrijgen’, zo staat te lezen in het Zweedse rapport

Vegan

Vooral kinderen met een koemelkallergie of kinderen uit veganistische gezinnen lopen risico op te veel arseeninname. Zij eten en drinken in verhouding namelijk veel meer rijstproducten dan kinderen buiten deze categorie. De Zweedse gezondheidsraad adviseert ouders dan ook te kiezen voor andere plantaardige melkproducten zoals sojamelk of amandelmelk. Ook zwangere moeders moeten oppassen met te veel rijstproducten omdat de arseen via de placenta aan het ongeboren kind kan worden overgebracht.

De Nederlandse Gezondheidsraad heeft tot nu toe geen advies uitgebracht over de inname van rijst bij jonge kinderen. ,,Het ligt ook niet in de planning om dit te doen”, aldus de Raad. ,,Maar het onderwerp heeft wel potentie. Wij kijken altijd naar wat er in de wereld wordt gepubliceerd, zowel door andere gezondheidsraden als in de wetenschap. We hebben nauw contact met de Belgische gezondheidsraad, maar voor nu geldt: de Nederlandse raad geeft voor nu geen advies over dit onderwerp.”

Volledig scherm
Rijstwafels bevatten weinig voedingsstoffen en vaak veel zout. © Shutterstock

Paniek

Mag ik mijn kind nu nooit meer rijst geven? ,,Er is geen reden voor paniek”, zeggen ze in België. En ook het Nederlandse Voedingscentrum geeft aan dat het vooral van belang is dat een kind een gevarieerd eetpatroon heeft.  Op hun website schrijven ze: ,,Denk aan groente, fruit, een cracker, schaaltje yoghurt of een boterham. En wissel gedurende de week rijst af met aardappelen, pasta of andere graanproducten. Als je jouw baby toch pap wil geven op basis van rijstebloem, doe dit dan liever niet elke dag. En wissel af met een pap op basis van granen bijvoorbeeld.”

Een makkelijke manier om tijdens het avondeten de inname van arseen in rijst te beperken is door de rijst in veel water te koken, en daarna af te gieten en af te spoelen. Veel van het arseen spoel je dan al weg. Daarnaast zit er in bruine rijst meer arseen dan in witte rijst, dus beter kies je voor deze laatste optie.

Hoe komt arseen in rijst?

Arseen (of arsenicum) komt in lage concentraties voor in grond, grondwater en gesteente. Het hoort tot de categorie 'zware metalen’ en komt vooral in de natuur terecht door milieuvervuiling. Er zit arseen in rijst omdat de plant de stof opneemt uit grondwater. En omdat rijst altijd onder water staat, zit er in verhouding met andere gewassen veel arseen in. 

In Aziatische landen waar veel meer rijst wordt gegeten, worden dan ook meer arseengerelateerde ziektes gediagnosticeerd dan in Nederland.  Als je langdurig te veel arseen binnenkrijgt, verhoogt dat het risico op kanker. Een voorbeeld hiervan is de situatie in Bangladesh, waar op het platteland veel water wordt gedronken en rijst wordt gegeten dat een hoge dosis arseen bevat. Volgens Human Rights Watch sterven jaarlijks ongeveer 43.000 Bengalezen door arseengerelateerde ziekten, zo blijkt uit een onderzoek uit 2016.

Altijd al een keer naar Rome gewild? Trek over de grens zocht uit waar je lekker kunt eten.

  1. Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Wil je alles weten over voedsel: de trends, de prijzen en hoe het met de veiligheid van je eten is gesteld? Of wil je gewoon dagelijks antwoord op de vraag wat je nu weer moet eten? Meld je dan aan voor de gratis nieuwsbrief. Dan krijg je nieuws, tests, achtergronden, tips en trucs en nog veel meer van onze redactie Koken&Eten in je mailbox. Abonneer je vandaag nog op de nieuwsbrief van AD Koken&Eten. Klik hier om je aan te melden.