Volledig scherm
Voedselbos in Vlaardingen. © Voedselbos

‘Iedereen met stuk land kan een voedselbos beginnen’

Koken & EtenMet een voedselbos produceer je je eigen biologische planten, fruit en kruiden, die je thuis in de keuken kunt gebruiken. Madelon Oostwoud schreef een boek over het fenomeen.

Wat is een voedselbos?

,,Een voedselbos is een door de mens ontworpen en aangelegd perceel met zo veel mogelijk eetbare planten, bloemen en kruiden. Er is een hoge biodiversiteit; er komen veel insecten en vogels op af. In een voedselbos staan vaste planten. We hebben het dan over overblijvende, winterharde planten of meerjarigen.’’

Wat is het verschil met een moestuin of volkstuintje?

,,Een moestuin of volkstuin is kleiner. Een voedselbos beslaat minimaal toch wel een halve hectare. Die ruimte heb je nodig. De natuur kan zijn gang gaan en er ontwikkelt zich een hechte samenhang tussen planten, dieren en bomen. In een volkstuin heersen vaak regels. Je mag in moes- of volkstuinen vaak geen appel- of perenbomen planten. Een moestuin of volkstuin moet, voordat het winter wordt, vaak helemaal opgeruimd zijn, en bij een overdracht zelfs meestal leeg worden opgeleverd.’’

Volledig scherm
Schijnaugurk in voedselbos Ketelbroek © Voedseltuin

Waarom dit boek?

,,Voedselbossen staan de laatste tijd meer in de belangstelling, maar er zijn misverstanden over. Wat is nu precies een voedselbos? Kan het een serieus alternatief voor de landbouw zijn? Sommige zeggen van niet. Ik wil heel graag een aanzet geven voor meer kennis. In mijn boek staan de planten die in een voedselbos kunnen groeien in een bijlage met categorieën: bessen en kleinfruit, fruit- en notenbomen, overige bomen, eetbare bloemen, groenten, kruiden, uien, wilde planten en paddenstoelen.  Ik hoop dat diegenen die dit boek lezen, geïnspireerd raken om met de materie aan de slag te gaan.’’

Is het voor iedereen weggelegd?

,,Jazeker. Er zijn diverse opleidingen, je kunt je ook aanmelden bij een bestaand voedselbos of er zelf één beginnen. Er zijn al veel voedselbossen in Nederland en ze zoeken allemaal vrijwilligers. Het is zo leuk om te plukken en de oogst te verwerken in eigen keuken of om gewoon in de natuur bezig te zijn. Als je meer weet van eetbare planten, ga je naar het park of eigen tuin kijken.’’

Wat heb je nodig?

,,Voor het creëren van een eigen voedselbos is land nodig. Je kunt ook mensen in je omgeving zoeken die ermee bezig zijn. Je kunt je altijd aansluiten. Een boer of landschapsbeheerder heeft land. Ik zie het gebeuren dat steeds meer boeren hiermee gaan beginnen. Een van de verdienmodellen van voedselbossen is dat chefs er komen plukken.’’

Gaan alle boeren dit in de toekomst doen?

,,Ik denk niet dat het een vervanging voor alle landbouw is, maar zeker wel een deel ervan. Zonder landbouw ben je de eenjarigen kwijt, zoals sla en radijsjes. Een voedselbos bewerk je niet of nauwelijks. Er wordt niet met gif gespoten. In plaats daarvan werk je samen met de natuur. Je bent meer bezig met aanplanten dan met bestrijden.’’

Waarom de plotselinge populariteit?

,,Vroeger hadden mensen vaak kruiden, planten en bloemen in het tuintje bij hun huis, waarvan ze allerlei toepassingen in de keuken en medicinaal nut kenden. Ik denk dat we dat zijn kwijtgeraakt. Misschien dat dit veranderde toen de welvaart groeide. De eerste golf van siertuinen in Nederland was in de jaren 20 van de vorige eeuw. Na de Tweede Wereldoorlog ging men steeds minder het land op voor de verbouw van het eigen voedsel. Volkstuinen werden minder moestuinen en meer ontspanningstuinen. Daarnaast is het makkelijker om je groente en fruit gewoon in de supermarkt te kopen, zeker als mensen een drukke baan hebben. Er zijn nu veel mensen die liever biologisch, onbespoten groente en fruit willen. Voedselbossen passen daarom in de huidige tijdsgeest.’’

Volledig scherm
© Voedselbos

Voedselbosdeskundige Wouter van Eck vertelt over zijn voedselbos en de vele voordelen daarvan. 

In een Voedselbos kun je geen chocolate chip cookies vinden, maar dat maakt ze niet minder lekker. In de onderstaande video vind je een recept voor Milkshake & chocolate chip cookies. 

  1. Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Wil je alles weten over voedsel: de trends, de prijzen en hoe het met de veiligheid van je eten is gesteld? Of wil je gewoon dagelijks antwoord op de vraag wat je nu weer moet eten? Meld je dan aan voor de gratis nieuwsbrief. Dan krijg je nieuws, tests, achtergronden, tips en trucs en nog veel meer van onze redactie Koken&Eten in je mailbox. Abonneer je vandaag nog op de nieuwsbrief van AD Koken&Eten. Klik hier om je aan te melden.