Volledig scherm
© Thinkstock

Microplastics zitten overal in; hoe schadelijk is dat?

In 90 procent van ons flessenwater zitten microplastics, minuscule plastic deeltjes die in ons lichaam terechtkomen als we water uit een fles drinken, maakt een Amerikaans onderzoek duidelijk. Experts zijn nog niet in paniek, maar raden wel aan snel de plastic afvalberg in te krimpen.

De plastic flessen van verschillende internationale watermerken zoals Evian en San Pellegrino zijn vervuild door microplastics, kleine afgebroken deeltjes van plastic die door het bottelproces in het water zijn terechtgekomen. Dat concludeert een studie van State University van New York in samenwerking met journalistenorganisatie Orb Media. Na analyse van 260 verschillende flessen van 11 verschillende merken uit 9 landen, blijkt dat er gemiddeld in elke liter water 325 deeltjes worden teruggevonden. 

,,Die hoeveelheden zijn vrij groot'', vindt eco-toxicoloog Colin Janssen van UGent uit. ,,Microplastics vind je ook in andere voedingsmiddelen terug, voornamelijk producten uit de zee zoals mosselen, garnalen, oesters en zeezout. Er zijn kleine studies die aantonen dat bier en honing microplastics zouden bevatten, al moet daar nog verder onderzoek naar gebeuren. Om de vergelijking met deze studie rond flessenwater te maken: eet je één portie mosselen, dan krijg je ongeveer 50 à 100 microplastics binnen. Dan zijn 325 deeltjes in een liter water relatief veel.'' De grootste deeltjes zijn 100 micrometer tot 1 millimeter groot; de allerkleinste 6 tot 100 micrometer. Ter vergelijking: 100 micrometer is de gemiddelde dikte van een vel krantenpapier. 

Quote

In één portie mosselen zitten ongeveer 50 à 100 microplas­tics. In een liter flessenwa­ter 325

Eco-toxicoloog Colin Janssen

Onrechtstreekse besmetting

,,Microplastics ontstaan door verwering van plastic verpakkingen'', legt toxicoloog Jan Tytgat uit. ,,Door slijtage breekt plastic af tot kleine deeltjes die in ons milieu en onze zeeën terechtkomen, waardoor ze onrechtstreeks voedsel vervuilen.'' Dat verklaart waarom zeedieren en zeezout zo veel microplastics bevatten. Een oester neemt bijvoorbeeld voortdurend water op uit de zee, die bulkt van het plastic. ,,Dat wil niet zeggen dat botervlootjes of de plastic verpakking rond een krop sla jouw voeding kunnen besmetten'', benadrukt Tytgat. ,,Die verpakkingen zijn zorgvuldig gekeurd op hun veiligheid. Besmetting gebeurt indirect, via de vervuiling van het milieu door plastic.''

Er zijn studies die erop wijzen dat ook kraanwater besmet zou zijn met kleine plasticdeeltjes, maar Janssen staat daar sceptisch tegenover. ,,Ik twijfel aan de kwaliteit van die studies. Watervervuiling is heel moeilijk te meten en de kwaliteit van ons kraanwater staat onder streng toezicht. We hebben zelf ook preliminaire testen gedaan op ons drinkwater, waaruit we niks hebben kunnen detecteren.''

Reden tot bezorgdheid

Hoe schadelijk die deeltjes precies zijn, daar is de wetenschap nog niet uit. ,,We weten nog niet wat de effecten van microplastics op ons lichaam zijn, omdat het een vrij nieuw fenomeen is waar nog weinig onderzoek naar is gedaan'', vervolgt Tytgat. ,,De grotere deeltjes verlaten ons lichaam via natuurlijke weg door onze stoelgang, maar die kleinste deeltjes zouden mogelijk door de darmwand tot bij onze weefsels kunnen terechtkomen.'' Janssen vult aan dat een zekere bezorgdheid op zijn plaats is. ,,Het feit dat er plasticdeeltjes in ons lichaam terechtkomen, is in elk geval niet wenselijk. We weten niet wat een 'veilige' hoeveelheid is, dus daar moet onderzoek naar gebeuren vanuit de medische wetenschap. De invloed op onze zeeën en oceanen is al uitgebreid bestudeerd, maar wat het met onze gezondheid doet, moet nog onderzocht worden.''

Quote

Het enige wat je zelf kan doen is minder plastic gebruiken, en recycleren en sorteren

Colin Janssen

Wat kan je zelf doen?

In afwachting van onderzoek bepaalde merken flessenwater vermijden of geen mosselen meer eten dan? ,,Dat heeft weinig zin'', meent Janssen. ,,Uit deze studie komen bepaalde merknamen naar voren die iets meer microplastics bevatten, maar dat is een indicatie die van veel factoren afhangt én we weten niet wat een veilige dosis is. Het enige wat we zelf kunnen doen, is ons plasticgebruik in het algemeen doen afnemen om de vervuiling in te perken. Dat doe je door te recycleren, sorteren en zo weinig mogelijk plastic te gebruiken. Het is een stof die steeds meer verkruimelt en generaties lang in het milieu kan blijven. We moeten anders met plastic leren omgaan.''

Microplastics in cosmetica

Ook in onze shampoos, tandpasta en andere cosmetica zitten microplastics, die producenten bewust toevoegen om bijvoorbeeld de huid of tanden te scrubben. ,,Onze huid vormt een goede barrière, dus het effect daarvan op ons lichaam is minimaal'', zegt Tytgat. ,,Wel komen die deeltjes via het afvalwater opnieuw in het milieu terecht.''

Klik hier voor video’s met handige keukentips, snelle trucs en makkelijke recepten.

  1. Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Wil je alles weten over voedsel: de trends, de prijzen en hoe het met de veiligheid van je eten is gesteld? Of wil je gewoon dagelijks antwoord op de vraag wat je nu weer moet eten? Meld je dan aan voor de gratis nieuwsbrief. Dan krijg je nieuws, tests, achtergronden, tips en trucs en nog veel meer van onze redactie Koken&Eten in je mailbox. Abonneer je vandaag nog op de nieuwsbrief van AD Koken&Eten. Klik hier om je aan te melden.