Volledig scherm
Gluten of geen gluten, dat is de vraag. © Shutterstock

‘Opkomst van voedselovergevoeligheden te wijten aan onze huidige maatschappij’

Koken & EtenJustin Bieber maakte onlangs bekend dat hij allergisch is voor gluten. Hij is lang niet de enige. Hoe komt het toch dat steeds meer mensen een bepaalde voedselintolerantie lijken te hebben? 

Volledig scherm
Justin Bieber. © EPA

Voedselintoleranties staan in de belangstelling, maar zijn we werkelijk met z’n allen gevoeliger geworden voor pakweg lactose en gluten, of is het gewoon hip om intolerant te zijn? Volgens Christine Tobback, diëtiste gespecialiseerd in voedselintoleranties en pseudo-allergieën, is het niet toevallig dat er momenteel zoveel mensen door getroffen lijken te worden. Justin Bieber maakte afgelopen weekend via Instagram Stories bekend een glutenallergie te hebben, waardoor hij tot zijn spijt zijn geliefde Corona-biertjes voortaan moet laten staan.

,,De enorme opkomst van voedselovergevoeligheden is grotendeels te wijten aan onze huidige maatschappij. De toenemende stress, onzekerheid en verhoogde werkdruk dragen daaraan bij, maar ook de luchtvervuiling kan een oorzaak zijn waarom we die gevoeligheden ontwikkelen.” 

Quote

Door stress komen stoffen vrij die onze levercapa­ci­teit overbelas­ten

Christine Tobback

Het zouden vooral onze lever- en darmfunctie zijn die daar overgevoelig op reageren, vertelt Tobback. ,,Door stress komen stoffen vrij die onze levercapaciteit overbelasten. Voeg daar de luchtvervuiling bij en je lever raakt helemaal vermoeid. Daardoor kan dat filterorgaan, dat ons beschermt tegen toxiciteit, moeilijker stoffen verwerken die toegevoegd of van nature aanwezig zijn in onze voeding. Uiteindelijk wordt je vertering onder druk gezet en raak je verzwakt. Maar ook onze darmbewoners worden voortdurend aangevallen. Door stress en vervuiling vallen namelijk telkens goede bacteriën weg die ons normaal gezien beschermen tegen indringers die ons ziek kunnen maken.”

Te eenzijdig

Maar ook eenzijdige diëten werken volgens Tobback voedselintoleranties in de hand. ,,Voor een korte periode kunnen strenge en eenzijdige diëten helpen om af te vallen, maar op lange termijn kan het volgen van zo’n crashdieet funest zijn voor onze darmflora. Die kan pas optimaal werken als we zo gevarieerd mogelijk eten. Dat betekent eiwitten, koolhydraten en vetten. Dus rijst, pasta, aardappelen en wat brood in combinatie met wat vlees, vis, gevogelte, ei en kaas. Doe je dat niet, dan richt je blijvende schade aan je darmflora aan, waardoor je nog sterker op een intolerantie reageert of er soms een ontwikkelt. Hou je dus nooit te lang aan zo’n dieet. Bovendien volgen we al die diëten vaak veel te streng en leggen we ons beperkingen op die vaak niet nodig zijn. Je hoeft bijvoorbeeld helemaal niet glutenvrij te eten als je niet intolerant bent. Al die beperkingen veroorzaken alleen maar meer stress. En die stress zorgt voor bijkomende klachten zoals migraine, reuma en maag- en darm-problemen.”

En te gezond

Daarnaast krijgen ook steeds meer mensen last van verteringsproblemen omdat ze juist té gezond willen eten. Christine Tobback: ,,In principe kun je op elk voedingsmiddel reageren, maar hoe meer je van iets eet, hoe groter de kans. Dat kunnen ook heel onschuldige of gezonde voedingsmiddelen zijn zoals fruit, groenten en noten. Het lijkt misschien paradoxaal, maar veel personen krijgen net meer last omdat ze té gezond eten. Ze zetten te veel fruit en noten op het menu en kopen alleen het donkerste brood. Dat zorgt ervoor dat maag-darmproblemen en intoleranties getriggerd kunnen worden. Daarnaast schrappen we alle vetten en koolhydraten uit ons voedingspatroon. Brood-smeersels zoals pindakaas zijn uit den boze en salades worden alleen nog met azijn of citroen overgoten en met zo weinig mogelijk olie. Maar olie en broodsmeersel zijn net van cruciaal belang om darmfermentaties te onderdrukken en allergische reacties te verlagen.”

,,Verder kunnen maaggevoeligheid, een voorgeschiedenis van een doorgemaakte hepatitis of darminfectie evenals langdurig gebruik van antibiotica de kans op intoleranties verhogen. Het is ook goed om te weten dat intoleranties zich vaak op latere leeftijd ontwikkelen. Dat komt doordat de werking van enzymen, net zoals andere orgaanfuncties, achteruitgaan met de leeftijd.’’

Individuele zaak

Tobback benadrukt dat voedselintoleranties vooral een individuele zaak zijn. ,,Voedselovergevoeligheden moeten echt per persoon bekeken worden. Ga dus niet meteen het dieet van je beste vriendin volgen en vraag altijd raad aan een diëtiste. Op eigen houtje zomaar een dieet volgen kan op lange termijn voor problemen zorgen en je dus ook gevoeliger maken voor bepaalde voedingsmiddelen.”

Vet is een langzaam dodend vergif. Toch eten we maar al te graag een patatje met mayonaise, bitterballen bij een biertje of halen we een pizza als we geen zin hebben om te koken. Als we weten hoe slecht vet voor ons lichaam is, waarom eten we het dan? Professor Ravesloot vertelt in dit college waar onze vetzucht vandaan komt:

  1. Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Wil je alles weten over voedsel: de trends, de prijzen en hoe het met de veiligheid van je eten is gesteld? Of wil je gewoon dagelijks antwoord op de vraag wat je nu weer moet eten? Meld je dan aan voor de gratis nieuwsbrief. Dan krijg je nieuws, tests, achtergronden, tips en trucs en nog veel meer van onze redactie Koken&Eten in je mailbox. Abonneer je vandaag nog op de nieuwsbrief van AD Koken&Eten. Klik hier om je aan te melden.