,,Nu gaat iedereen om 19.30 uur nog even langs de winkel om bier en wijn te halen. Een compleet verbod is veel makkelijker te handhaven.” 

Het verbod op alcoholverkoop in de avonduren neemt voor avondwinkels en supermarkten een grote hap uit de omzet. En voor de bestrijding van het alsmaar oprukkende coronavirus haalt het weinig uit, verwacht Simonis. Hij is bang dat de politie het vele controlerende werk straks niet meer aankan. 

,,De eerste verantwoordelijkheid voor het handhaven van die regel ligt natuurlijk bij de winkel. Maar stel dat het straks bij de verkoper misgaat, als er een conflict met de klant ontstaat, dan is wel de inzet van politieagenten en boa’s nodig. Die capaciteit hebben we door bezuinigingen alleen niet meer.” Als het in de Nederlandse supermarkten en avondwinkels straks op grote schaal misgaat, heeft de politie ‘een groot probleem’, stelt Simonis.

Door de komende vier weken een totaalverbod op de verkoop van alcohol in te stellen maak je direct korte metten met alle onduidelijkheid, zegt hij. ,,Je krijgt dan misschien wel toestanden zoals ze die ooit in Amerika hadden, maar dan weet iedereen tenminste wel waar hij aan toe is.” In de jaren 20 van de vorige eeuw werd daar de productie en verkoop van drank aan banden gelegd. 

Een groot deel van de besmettingen ontstaat in huiselijke kring, bijvoorbeeld op thuisfeestjes en bruiloften. Binnen de politie houden ze er sterk rekening mee dat de thuisfeestjes de komende weken zeker niet zullen verdwijnen. ,,Bij veel van die feesten is de aanwezigheid van alcohol fundamenteel. Wij denken dat je de drang om zo’n feest te organiseren wegneemt als er geen alcohol in het spel is. Heb jij bijvoorbeeld weleens van een limonadefeest gehoord? Ik niet.”

Het kabinet maakte gisteravond nieuwe coronamaatregelen bekend, waaronder een verbod op de verkoop van alcohol en het nuttigen en meedragen ervan op straat na 20.00 uur ‘s avonds. ,,We gaan de gangpaden naar de bier- en wijnschappen na 20.00 uur afzetten”, zegt manager Jan Disseldorp van avondwinkel Sterk in Amsterdam. ,,Daar gaat ongetwijfeld wel gedoe van komen, bijvoorbeeld met mensen die om 20.05 uur toch nog een biertje willen kopen. Ik moet het personeel goed instrueren hoe ze daarmee om moeten gaan.”

Politiebond ANPV baalt ervan dat veel Nederlanders niet zelf hun gedrag aanpassen, maar de maatregelen van het kabinet nodig hebben. ,,Iedereen zit maar te wachten totdat iets verplicht wordt. De mentaliteit in Nederland baart agenten en boa’s grote zorgen. Nederlanders zouden eigenlijk gewoon moeten zeggen: jongens, we zetten de schouders eronder en gaan de klus samen klaren. Maar dat besef en die motivatie ontbreekt, en het kabinet lijkt niet in staat om daar verandering in te brengen. Dat is zorgelijk.”

Gerrit van de Kamp, voorzitter van politiebond ACP, vindt een totaalverbod op de verkoop van alcohol te ver gaan. ,,Ik vraag me af of je hiermee niet een beetje doorschiet”, laat hij weten. ,,Nederlanders worden al heel erg beperkt in hun vrijheden. Het is belangrijk om nu realistisch te blijven en te kijken naar wat écht haalbaar is. Dat is dit niet. En bovendien: alles wat verboden wordt, gaat de illegaliteit in. Dat moet je ook niet willen, die thuisfeestjes zullen er toch wel blijven.”

De Nederlandse BOA Bond vindt het een ‘interessante oproep’ van ANPV. ,,Maar een drooglegging is niet het juiste antwoord”, zegt Eric Lakenman. ,,We hebben geen last van het virus omdat we massaal aan de zuip zijn, maar omdat we de regels overtreden. De behoefte van mensen om samen te komen wordt er niet minder op als je de verkoop van alcohol gaat verbieden. Plus, wat je dan krijgt, is dat mensen over de grens gaan om daar bier en wijn te kopen.”

Onder veel agenten heerst grote twijfel over de handhaafbaarheid van de maatregelen. Een eventuele quarantaineplicht, die minister De Jonge als stok achter de deur heeft, wordt dan ook niet mogelijk geacht. ,,Met de huidige capaciteit is het onmogelijk om daar goed op toe te zien”, zegt Albert Springer van de Nederlandse Politiebond (NPB). ,,Als het kabinet per se wil dat we Nederlanders thuis gaan controleren, prima. Maar dan zullen we een hoop van onze andere taken wel neer moeten leggen. We kunnen niet alles tegelijk.”

De korpsleiding van de politie benadrukt dat gemeenten en Veiligheidsregio's primair verantwoordelijk zijn voor het maken van de regels, waaronder het instellen van een alcoholverbod. ,,De politie ondersteunt actief in het handhaven. We zullen niet altijd meer aanspreken en uitleggen, maar na een waarschuwing direct optreden als de RIVM-richtlijnen niet worden nageleefd. De zorgelijke situatie van dit moment vraagt daarom”, laat een woordvoerder weten. ,,Nog steeds doen we een beroep op het gezonde verstand en het verantwoordelijkheidsgevoel van burgers. Maar houden burgers zich niet aan de maatregelen? Dan grijpen we eerder in. Zeker nadat de burger door een boa of een collega is gewaarschuwd, gaan we verbaliseren.”

Bekijk hier onze video’s over het coronavirus: