Volledig scherm
Waldkorn is een merk, geen graansoort. © Shutterstock

Waldkornbroodje minder gezond dan gedacht: ‘Absurd dat dit kan’

Koken en EtenDonkerbruine broden zijn gekleurd met verbrande mout om de consument te laten denken dat ie donker, dus zeer gezond brood aan het eten is. Dat blijkt uit onderzoek dat het tv-programma Keuringsdienst van Waarde deed naar waldkornbrood.

Bij Bakker Gerard, de bakkerij waar tv-programma Keuringsdienst van Waarde in de uitzending binnenstapt, is waldkornbrood in trek. Het is in bijna iedere vorm te krijgen: waldkornbrood met pitten en granen, bollen, beschuit, piramides en zelfs waldkornmuesli. In het weekend zijn er ook waldkorncroissants te koop. ,,Je kan het overal in stoppen’’, vertelt de bakker. ,,Het verkoopt goed. Mensen zijn er gek op. Het is lekker brood hoor, lekker voedzaam.’’

Volledig scherm
Traditionele Nederlandse waldkornbeschuiten. © Shutterstock

De vraag die de makers van Keuringsdienst van Waarde zich stelden is eigenlijk heel simpel: waar komt het populaire waldkorn eigenlijk vandaan en wat maakt het bijzonder? Consumenten betalen er in de supermarkt namelijk extra voor. Het brood van – volgens de eigen website – ‘het bekendste broodmerk op de markt’, wordt beschreven als een donker, luchtig meergranenbrood.

‘Het klinkt Duits’, krijgt het onderzoeksteam van Keuringsdienst van Waarde meerdere keren te horen als ze aan de welbekende telefoon hangen. Maar in Duitsland zegt het brood bakkers helemaal niets. Een van de Duitse bakkers schiet zelfs in de lach wanneer Teun van de Keuken op locatie een sneetje tevoorschijn haalt, ,,Dit is geen brood’’, zegt de bakker terwijl hij de boterham in zijn handen houdt. Ook het Duitse Brood Instituut is niet bekend met waldkorn, zo wordt in de uitzending getoond.

Wit brood

Waldkorn is ook helemaal geen graan, maar een Nederlandse merknaam, geïntroduceerd door de CSM Bakery Solutions en sinds 1989 op de Nederlandse markt, weet bakker Karel Goudsblom van bakkerij Mama in Zwanenburg. Zelf maakt hij zijn deeg van oeroude granen, zoals eenkoren en emmer. Van waldkorn moet de ervaren bakker niets weten. Hij wijst presentator Ersin Kiris op iets van belang: waldkorn wordt gemaakt van tarwebloem, zo valt te lezen op de sticker. ,,Je denkt dat het gezond is, maar het is eigenlijk wit brood’’, verklaart hij. ,,Neem je hiervan twaalf sneetjes mee naar je werk, kom je nog thuis met honger.’’

Volledig scherm
Een bakker van bakkerij Versluis is bezig met het deeg van waldkornbrood, populair vanwege de zadenmix van sesam, lijnzaad, zonnebloempitten en havermout. © Marlies Wessels

Voedzaam, zoals bakker Gerard het brood beschrijft, blijkt het dus niet. Het is een misvatting dat meergranenbrood gezonder is dan wit brood, vindt Goudsblom. De term zegt enkel dat er meerdere soorten granen zijn gebruikt. Het brood kan dus nog steeds gebakken zijn van tarwebloem. ,,Dat meergranenbrood gezond is, is door marketing verzonnen om jou er zo veel mogelijk van te verkopen’’, aldus Goudsblom. 

Het draait bij waldkorn vooral om de smaak, vertelt fabrieksmedewerker Alex van de CSM Bakery Solutions in de uitzending. Er worden extra ingrediënten toegevoegd om de klassieke smaak van waldkorn te garanderen die kennelijk zo goed in de markt ligt. Een voorbeeld daarvan is maltodextrine, een koolhydraat dat wordt gebruikt als zoetstof. Ook geroosterde tarwemoutbloem staat in de lijst met ingrediënten.

Chocoladepoeder

,,De meeste donkere broden zijn gekleurd met gebrande mout’’, vertelt Goudsblom tegen de presentator van Keurinsgdienst van Waarde. ,,Of zelfs met chocoladepoeder. Alleen om jou te laten denken dat het gezond is.’’

Goudsblom laat een brood zien dat hij doormidden heeft gesneden, het heeft de kleur van een normaal, volkoren brood. ,,Bruiner brood dan dit moet je meteen wantrouwen’’, waarschuwt de bakker. ,,De korrel is gewoon niet bruiner dan dit. Er bestaat geen brood dat op een natuurlijke manier donkerbruin is.’’ Kijk dus niet alleen naar de kleur, maar lees altijd goed het etiket om te weten hoe gezond het brood eigenlijk is.

Reactie

Moederbedrijf CSM meldt schriftelijk dat waldkorn® (met de kleine r) inderdaad een merk is, met meerdere broodvarianten – en dus geen graan. De kleur verschilt per broodsoort, aldus Els Craessaerts. De broden zijn gemaakt met bloem en meel van verschillende soorten graan. Het gaat om de smaak, niet om de kleur. Of zoals de woordvoerder het omschrijft: ‘Bij waldkorn primeert de smaak van de broodsoorten, niet de kleur.’

‘De gebruikte ingrediënten bepalen in eerste instantie de smaak, de kleur is een gevolg van de keuze van de ingrediënten’, aldus Cressaerts. Zij noemt de donkere kleur van het gerstemout kenmerkend, net als de smaak.  ‘Andere waldkorn-broodsoorten, zoals bijvoorbeeld Haver en Trispelti, hebben een zachtere smaak en een blekere kleur. Waldkorn Mais heeft dan weer een gelige kleur door het gebruik van maismeel.’

Ogen geopend

De aflevering heeft van veel kijkers de ogen geopend. ,,Absurd dat dit zomaar kan’’, schrijft Lindsey Vlemmix als reactie op de Facebookpagina van Keuringsdienst van Waarde. ,,Ik kocht altijd waldkorn, vandaag was de laatste keer dus.’’ Waldkorn was ook het lievelingsbrood van Saskia Janson, ook die geeft aan op zoek te gaan naar wat anders.

Tamara Kamp zegt voortaan maar naar de bakker te gaan in plaats van de supermarkt. ,,Je wordt bedonderd waar je zelf bij staat.’’ Christina Kruit maakt haar brood gewoon zelf: ,,Dan weet je dat je alleen maar volkorenmeel, water en zout moet gebruiken. Ik doe het nu bijna drie jaar en we willen liever geen gebakken lucht meer van de supermarkt.’’

De aflevering van Keuringsdienst van Waarde was gisteren te zien om 20.25 uur op NPO 3. Terugkijken kan via NPO Start.

Hoe maai je rogge zonder grote machines? De Helderse Voerluu demonstreren de oude ambacht:

  1. Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Wil je alles weten over voedsel: de trends, de prijzen en hoe het met de veiligheid van je eten is gesteld? Of wil je gewoon dagelijks antwoord op de vraag wat je nu weer moet eten? Meld je dan aan voor de gratis nieuwsbrief. Dan krijg je nieuws, tests, achtergronden, tips en trucs en nog veel meer van onze redactie Koken&Eten in je mailbox. Abonneer je vandaag nog op de nieuwsbrief van AD Koken&Eten. Klik hier om je aan te melden.