Volledig scherm
© Shutterstock

Wereldprimeur: eerste sla uit een voedselprinter

Het is wetenschappers van de Leuvense universiteit gelukt om sla te printen. De levende slaplanten zijn in de vorm van gummibeertjes uit de foodprinter gekomen.

,,Levende plantencellen geven voedsel een sappig en knapperig mondgevoel’’, zegt onderzoeker Valérie Vancauwenberghe die de techniek ontwikkelt, op de site van Vilt, het Vlaams infocentrum land- en tuinbouw. ,,Daarom wilden we ze printbaar maken.’’ Het is volgens de makers een wereldprimeur in 3D-foodprinting.

Niemand heeft de beertjes nog geproefd. Niet omdat ze giftig zijn, maar ze zijn gewoonweg nog niet goedgekeurd voor consumptie. Voor de wetenschap maakt het weinig verschil, vindt Vancauwenberghe. ,,Het punt is dat we een protocol hebben ontwikkeld om plantweefsel te printen. Het gaat om de technologie, de beschrijving van de materialen, de optimale recepten en condities.’’ Zij heeft de bioprinter zelf gebouwd, de inkt ontwikkeld en geëxperimenteerd met printmodellen.

Quote

De inkt bevat pectine en levende cellen die ik heb geïsoleerd uit sla. Daarmee heb ik beertjes geprint.

Valérie Vancauwenberghe

Langer houdbaar

Volledig scherm
De sla heeft de vorm gekregen van gummibeertjes. © Shutterstock

Virtueel fruit is de specialiteit van de onderzoeksgroep aan de universiteit. Er is al een digitale bibliotheek van wiskundige modellen van appels, peren en tomaten. Die worden gebruikt om te achterhalen hoe groente en fruit langer houdbaar gemaakt kunnen worden.

Het printen van sla is een logische stap, vindt de Vlaamse. Het resultaat is volgens haar ‘natuurlijk en artificieel tegelijkertijd’. ,,De inkt bevat pectine en levende cellen die ik heb geïsoleerd uit sla. Daarmee heb ik beertjes geprint. Maar ook honingraatstructuren en blokjes zijn mogelijk, telkens met een verschillende textuur. Luchtig of minder luchtig.’’

Echte sla bevat 100 miljoen levende cellen per milliliter. Geprinte sla bevat één miljoen levende cellen per milliliter. Onderzoeker Valérie Vancauwenberghe: ,,De hoeveelheid aanwezige cellen is nog niet groot genoeg, maar ze overleven de printkop. In de toekomst moet het mogelijk zijn ze te laten groeien nadat ze geprint zijn.’’ 

Volledig scherm
Nina Hoff. © Marlies Wessels

De vinding kan mensen helpen die moeite hebben met slikken. Het printen biedt de mogelijkheid de structuur en de textuur van voeding in de hand te houden. ,,De presentatie is daarnaast aantrekkelijker dan bij gepureerd voedsel.’’ In de toekomst is het volgen Vancauwenberghe mogelijk voeding te printen die is toegesneden op persoonlijke wensen en noden.

In eigen land wordt ook volop geëxperimenteerd met voedsel uit de printer. Pasta, een gehaktbal of een koekje uit eigen printer is dichterbij we denken, zei Nina Hoff, directeur van ByFlow, onlangs tegen deze site. ,,Over een jaar of tien staat in elke keuken een 3D-printer naast het espressoapparaat.’’ Het bedrijf van de jonge ondernemer maakt 3D-printers die ook door topkoks worden gebruikt.

Het 3D-printen van voedsel heeft volgens Hoff grote maatschappelijke voordelen. Neem ondervoeding bij bejaarden. ,,Ouderen met kauw- en slikproblemen krijgen meestal gepureerd voedsel. Met een 3D-printer kan je het gepureerde eten de vorm van het oorspronkelijke product teruggeven. Zo ziet een wortel er weer uit als een wortel, met het voordeel dat de substantie zacht en makkelijk te kauwen blijft. Een ander groot maatschappelijk voordeel is dat je geen voedselresten overhoudt, omdat je in principe alles kunt gebruiken. Het is dus een hele duurzame manier van voedsel bereiden.’’

Volledig scherm
Gerechten die Jan Smink heeft geprint met de voedselprinter van Hoff. © Marlies Wessels