Volledig scherm
Lamsboutjes vallen in de categorie rood vlees waar je niet te veel van moet eten volgens de onderzoekers. © Shutterstock

‘Zelfs kleine hoeveelheden rood vlees verhogen risico op darmkanker al’

Een onderzoek naar darmkanker zorgt in Groot-Brittannië voor onrust bij baconfans. Zelfs het eten van een klein beetje rood vlees, waarvan bacon een voorbeeld is, zou het risico op darmkanker doen toenemen. Voor de grootste Britse studie ooit werden maar liefst een half miljoen mensen gevolgd.

Het Britse ministerie van gezondheid adviseert mensen die dagelijks meer dan 90 gram rood vlees of vleeswaren eten zich in te houden. Beperk je tot 70 gram of minder, luidt het advies. Dat rood vlees (zoals rund- en varkensvlees) en darmkanker met elkaar in verband worden gebracht, was al bekend, maar niet dat relatief kleine hoeveelheden al zo risicovol zijn.

Het gaat om vlees dat mensen bij hun avondeten nuttigen, maar ook om vleeswaren en worstjes. Het typisch Britse ontbijt met twee plakjes bacon en worstjes is bij elkaar al gauw zo'n 130 gram. In Nederland zijn vleeswaren op brood populair. Een plak ham is ongeveer 20 gram en wie filet americain op zijn brood smeert, gebruikt ongeveer dezelfde hoeveelheid. 

Volledig scherm
Liever een stukje bacon minder dan meer, aldus de onderzoekers © Shutterstock

Lamsboutje

Het onderzoek, waarvoor een half miljoen mensen werden gevolgd, duurde vijf jaar. De mensen die zich hielden aan de hoeveelheden die het Britse Voedingscentrum adviseerde (gemiddeld 76 gram per dag) bleken een twintig procent hogere kans te hebben op darmkanker dan mensen die gemiddeld 21 gram rood vlees aten. Een extra plakje worst zorgde ervoor dat de deelnemers aan het onderzoek 20 procent meer risico liepen, bij het eten van een lamsboutje van 50 gram was dit 19 procent.

De studie liet overigens ook zien dat dat zware alcoholgebruikers een verhoogd risico op darmkanker hebben. Het verschil tussen de mensen die het minst dronken en die het meest dronken was een verhoogd risico van 24 procent. Vezels eten (bijvoorbeeld in de vorm van muesli of volkorenbrood) bij het ontbijt bleek te beschermen.

Relatie tussen voeding en kanker

Quote

We beweren niet dat de overheids­ad­vie­zen verkeerd zijn en moeten worden aangepast

Julie Sharp, CRUK

De proefpersonen moesten zelf aangeven hoeveel vlees ze hadden gegeten. Om te controleren of ze dat juist deden, werd een extra check gedaan. Dieetstudies zijn wat dit betreft immers problematisch, zegt Tim Key, een van de auteurs van de studie, tegen The Guardian. Mensen vergeten tenslotte vaak wat ze hebben gegeten of vertellen niet de (hele) waarheid.

,,We beweren niet dat de overheidsadviezen verkeerd zijn en moeten worden aangepast’’, aldus Key. Vlees heeft ook voedingswaarde, benadrukt de expert. ,,Vlees is belangrijk voor ijzer.’’

Bij de Nederlandse MaagDarmLeverStichting was vandaag niemand aanwezig om te reageren op het nieuwe onderzoek. In de krant Daily Mail komt wel Julie Sharp van het Britse kankerkennisinstituut CRUK aan het woord. ,,De overheidsrichtlijnen over rood vlees en bewerkt vlees zijn algemeen gezondheidsnieuws. Deze studie herinnert ons er allemaal aan dat hoe minder je hiervan eet, hoe beter je de kans op het ontwikkelen van darmkanker kunt terugbrengen.’’

Dat betekent niet dat je vlees maar uit je dieet moet schrappen, zegt Sharp. ,,Maar je kunt overwegen de hoeveelheid te verminderen of het aantal keren per week dat je het eet terug te brengen. Hoewel het lastig is om gewoonten te doorbreken, is het nooit te laat om gezonde dieetkeuzes te maken.’’ Ze suggereert maandag geen vlees te eten, recepten voor kip en vis te zoeken en vlees om te wisselen voor bonen en peulvruchten. 

Nederlandse richtlijnen

Volledig scherm
Kies in plaats van varkensvlees, rundvlees of schaap eens kip, vis of schaaldieren, luidt het advies. © Shutterstock

In Nederland krijgen consumenten ook al jaren te horen dat ze moeten oppassen met rood en bewerkt vlees. Het Voedingscentrum schrijft op zijn site dat elke 100 gram rood vlees meer per dag samenhangt met een 17 procent hoger risico op darmkanker. ‘Het mogelijk verhoogde risico betekent dat bij een dagelijks gebruik van 100 gram rood vlees ten opzichte van iemand die geen rood vlees eet, het risico op darmkanker mogelijk toeneemt van 6 op de 100 naar 7 op de 100',  zo schrijft het kenniscentrum van de overheid. ‘Ook is er sterk bewijs voor een verhoogd risico op longkanker door een hoog gebruik van rood vlees.’

Porties per week

Zijn deze nieuwe inzichten ook aanleiding om de adviezen aan Nederlandse consumenten te veranderen? Niet direct, aldus Astrid Postma-Smeets, expert Voeding en Gezondheid  bij het Voedingscentrum. Ze wijst erop dat aanbevelingen van de Gezondheidsraad in Nederland en ook het World Cancer Research Fund zich baseren op meerdere onderzoeken, die vaak verschillen in opzet.

,,Sommige onderzoeken vergelijken alleen een relatieve hoge versus lage inname in een populatie en andere onderzoeken (zoals deze nieuwe publicatie) kijken naar porties per week of dag’’, laat ze weten. ,,Vaak komen uit de individuele onderzoeken net wat andere getallen en dat hangt vaak samen met het land waarin onderzoek wordt gedaan en hoeveel vlees daar gegeten wordt. In bijvoorbeeld Azië is dit veel minder dan in Europa of de VS.’’

Postma-Smeets legt uit dat de Gezondheidsraad het huidige advies heeft gebaseerd op de hoeveelheid rood en bewerkt vlees waarbij de beschikbare informatie en zekerheid over het verband met een hoger risico op darmkanker het grootst is. ,,Als er meer onderzoeken verschijnen die al bij een lagere hoeveelheid rood en bewerkt vlees een verband met darmkanker vinden, zullen de Gezondheidsraad en het WCRF dit meenemen en hun aanbevelingen indien nodig aanpassen.’’

De Nederlandse richtlijnen vanuit KWF zijn al strenger dan de Britse, zo laat woordvoerder Mischa Stubenitsky desgevraagd weten. ,,Wij raden aan maximaal 300 gram rood of bewerkt vlees per week te eten, dus minder dan de helft van de hoeveelheid in Groot-Brittannie.’’

Neem ook eens kip of vis. Zoals deze Aziatisch maaltijdsalade met zalm:

  1. Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Nieuw: voortaan al het nieuws over koken en eten gratis in je mailbox

    Wil je alles weten over voedsel: de trends, de prijzen en hoe het met de veiligheid van je eten is gesteld? Of wil je gewoon dagelijks antwoord op de vraag wat je nu weer moet eten? Meld je dan aan voor de gratis nieuwsbrief. Dan krijg je nieuws, tests, achtergronden, tips en trucs en nog veel meer van onze redactie Koken&Eten in je mailbox. Abonneer je vandaag nog op de nieuwsbrief van AD Koken&Eten. Klik hier om je aan te melden.