Volledig scherm
© thinkstock

‘Snoozen is een marteling voor je hersenen’

Via een app coacht neurowetenschapper Els van der Helm (33) iedereen die slecht slaapt. Zes vragen aan de slaapconsulent.

Na haar studie neurowetenschappen promoveert Els van der Helm in Californië op het effect van slaap op ons geheugen, stemming en emoties. In dit wetenschappelijke werk mist ze het nut ervan. „Wat doet de wereld anders nu ik dit artikel heb gepubliceerd? Niets!”. Ze begint als consultant, en geeft ‘als hobby’ slaapworkshops. In 2016 zet ze haar slaapconsultancybureau op. De app komt daaruit voort.

Is het niet tegenstrijdig: een slaapapp op de smartphone? Blauw licht, de slaapvijand!
„Omdat een goede nachtrust ook te maken heeft met wat je overdag doet, ben ik toch overstag gegaan. Met het advies de app niet te gebruiken in het uur voordat je gaat slapen.”

Volledig scherm
Els van der Helm promoveerde op het effect van slaap op geheugen, stemming en emoties. © Jonas Briels

Al tien jaar wilt u mensen beter laten slapen en nog steeds schrikt u hoe mensen met hun nachtrust omgaan?
„Als ik een workshop geef, laat ik mensen hun ‘slaapschuld’ berekenen. Je berekent dan hoeveel uur slaap je nodig hebt, zeg acht uur per nacht minus het aantal uren dat je die week hebt geslapen. Vaak schommelt een tekort rond de acht uur, maar soms komen mensen uit op vijftien uur. Ik sla daar steil van achterover. Van zo’n tekort word je zó onproductief dat er geen argument is om niet meteen naar huis te gaan en bij te slapen.

Veel mensen onderschatten het belang van slaap, terwijl het effect heeft op verschillende aspecten in je leven. Slaaptekort kan ervoor zorgen dat je overdag vaak chagrijnig bent, ’s avonds geen puf hebt voor activiteiten of eerder kiest voor ongezond eten. Dat is te veranderen door aan de knoppen te draaien van je slaapgedrag. Je hebt meer energie, je leeft gezonder; het is een domino-effect.”

De app is opgezet vanuit de wetenschappelijke visie: eerst kennis opdoen, daarna kijken hoe je die toepast.
„Je bent gemotiveerder om je gedrag te veranderen als je weet waarom iets werkt. Dus een sessie van de app bestaat altijd uit twee filmpjes: één met informatie en één met concrete tips. Neem snoozen. Als je weet wat er dan gebeurt in je hersenen zul je meer bereid zijn om het te laten. Want echt, snoozen is een marteling voor je hersenen.

Onze hersenen willen graag ongestoord slapen en natuurlijk wakker worden. Snoozen is daarvan het tegenovergestelde; het onderbreekt je slaapcyclus en herstart deze, waardoor je met een moe gevoel opstaat!”

Zien mensen u nu als een slaapgoeroe?
,,Als wetenschapper keek ik toch wat neer op populair-wetenschappelijke types. De informatie die zij brachten was zó versimpeld. Tegelijkertijd merkte ik dat mensen door mijn workshops stopten met snoozen of gemakkelijker konden inslapen. En dat is precies de impact waar ik naar zocht."

Slapen is booming business. Er zijn apps om je slaapgedrag te analyseren, slimme matrassen, slaappilletjes en -druppels die je bij de drogist kunt kopen. Bent u enthousiast?
„Uit nieuwsgierigheid heb ik weleens wat besteld via Amazon: een bril met lampjes die je met je ogen moest volgen. Werkte natuurlijk voor geen meter. Ik ben wel groot fan van brillen met oranje glazen die blauw licht blokkeren. Als je dan toch eens 's avonds achter de laptop moet om een mail te sturen, dan is dat een prima oplossing.”

Het Nationale Slaapcongres trok vorig jaar vierhonderd deskundigen. Waarom is slapen zo ‘in’?
„Ik denk dat het een combinatie is van dat mensen meer openstaan voor een gezondere levensstijl, plus het feit dat slapen iedereen aangaat. De basis van acht uur slapen, geen koffie en alcohol voor het slapengaan, geen blauw licht kennen we nou wel. Volgens mij zijn we er klaar voor om serieus bezig te gaan met langdurige verbetering van ons slaapgedrag.”

De app Shleep is gratis te downloaden. Een slaapscan en drie sessies krijg je gratis, daarna betaal je 5,99 euro per maand.