Volledig scherm
'Born in the USA' van Bruce Springsteen was lange tijd het nummer om de gevangenen in Guantánamo te wekken. © AP

De beste muziek voor psychologische folteringen

Gisteren raakte bekend dat de Britse Royal Navy muziek van popdiva Britney Spears inzet om Somalische piraten te verjagen. "De piraten gruwen van westerse muziek", zo klonk het. Maar ook andere westerse muziek wordt vaak gebruikt voor minder nobele doelen. Dat bewijzen de volgende nummers die vaak door de luidsprekers schallen als (hulp bij) psychologische foltering.

'Barney & Friends' is een Amerikaanse educatieve kinderserie over een paarse Tyrannosaurus rex, Barney. De serie bestaat sinds 1992 en wordt zowel geroemd als verguisd als beste dan wel slechtste tv-programma voor kinderen ooit. Het nummer wordt vaak aangehaald als een van de meest gebruikte door Amerikaanse ondervragers tijdens folteringen. In 2003 vertelde een Amerikaanse soldaat dat hij tijdens een training het nummer 45 minuten achter elkaar moest beluisteren. 'Iets wat ik nooit meer wil meemaken', stelde hij toen.


Toen de Verenigde Staten in 1989 achter de Panamese dictator Manuel Noriega zaten, verborg die zich in de ambassade van Vaticaanstad in zijn land. Daar mochten de Navy Seal-soldaten hem niet oppakken. De VS startten dan maar een psychologische oorlogsvoering door de ambassade te bestoken met extreem luide Amerikaanse rockmuziek, die Noriega haatte. Na een dagenlange tsunami van nummers als 'Panama' van Van Halen, 'Welcome To The Jungle' van Guns N' Roses, en 'The End' van The Doors, gaf Noriega zich over aan de Amerikanen.


20 uur lang werden 'The Real Slim Shady' van Eminem en andere nummers van de rapper en zijn collega Dr. Dre gespeeld in een geheime VS-gevangenis in het Afghaanse Kaboel. Dat is alvast wat Benyam Mohammad aan Human Rights Watch vertelde. 'Veel gevangenen werden gewoon gek, ik hoorde ze met hun hoofd tegen de muren en deuren slaan en de longen uit hun lijf schreeuwen.'


Toen de plaatselijke jeugd van het Australische kuststadje Brighton Le Sands de inwoners begonnen lastig te vallen en relletjes begonnen te stoken, zat de stad met de handen in het haar over een effectieve aanpak. Tot gemeenteraadslid Gary Green er niet beter op vond om roze verlichting te gebruiken, en het nummer 'Copacabana (At The Copa)' van Barry Manilow te spelen. En met effect: de jongeren waren op slag verdwenen.


Misschien wel het bekendste - en zeker het meest ironische - folternummer is 'Born in the USA' van Bruce Springsteen. Hoewel het nummer bol staat van de kritiek op de Verenigde Staten, werd het jarenlang gespeeld om de gevangenen in de Guantánamo-gevangenis te wekken. Ook 'Killing in the Name Of' van Rage Against The Machine werd vaak gespeeld, wat onder andere gitarist Tom Morello ertoe dreef om te eisen dat de VS alle nummers die gebruikt werden als straf of foltering bekend zouden maken.


Tijdens de dictatuur van de Chileense generaal Augusto Pinochet klonk vaak de muziek van Julio Iglesias door de geluidsinstallaties in de beruchte foltergevangenissen van het regime, zo ontdekte een Britse studie die eerder dit jaar verscheen. Niet enkel Iglesias' muziek, maar ook het themalied van Stanley Kubricks 'A Clockwork Orange' of 'My Sweet Lord' van George Harrison werden gebruikt om de gevangenen psychologisch te kraken.