Volledig scherm
Heerenveen-Ajax (6-5) in 1950. Abe Lenstra maakt het eerste doelpunt. V.l.n.r. keeper Bep Leentvaar (Ajax), Lenstra en Marten Brandsma. Na een uur spelen was de stand na 1-5 voor de Amsterdammers. © ANP

Ajax in Friesland: nog nooit 0-0, garantie voor spektakel

We hebben er al meer van gehad dit seizoen, maar SC Heerenveen-Ajax zou wel eens de Wedstrijd van het Jaar kunnen worden - en cruciaal voor het vervolg van de titelrace. Geheel in stijl met het verleden, want wedstrijden tussen de Friezen en Amsterdammers zijn in Heerenveen vrijwel altijd memorabel.

Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm
Volledig scherm

SC Heerenveen-Ajax is niet meer los te koppelen van het verleden, omdat de verhalen welhaast oneindig zijn. Van de legendarische 6-5 uit 1950 tot de vermaarde 'regenwedstrijd' uit 2008; aan wedstrijden tussen beide clubs kleefde opmerkelijk vaak een bijzonder tintje, zeker aan die in Friesland. En die van vanavond is op voorhand al bijzonder. Wint Ajax, dan ligt de weg naar de landstitel open. Zo niet, dan kruipen de titelkandidaten nóg wat dichter tegen elkaar - en lonkt een onnavolgbare ontknoping.

De bonte geschiedenis van SC Heerenveen-Ajax vindt zijn oorsprong feitelijk op 7 mei 1950, de dag van één van de meest memorabele wedstrijden ooit in het Nederlandse clubvoetbal. Het scoreverloop vertelt eigenlijk voldoende; na 61 minuten stond het 1-5, een half uurtje later prijkte een onvergetelijke score op het houten scorebord: 6-5. Een duel dat de naam van Abe Lenstra voor altijd zou vestigen, van Heerenveen tot ver daarbuiten.

Denk het decor erbij - het klassieke stadionnetje op Sportpark J.H.Kruisstraat, waar mannen in grote witte broeken streden om het kampioenschap van Nederland. Hoor het publiek opgewonden brullen bij elk Fries doelpunt. Droom weg bij klassieke namen: Brandsma, Jonkman, Hofma, Lenstra. En zie toeschouwers de Heerenveen-spelers na afloop op de schouders van het veld afdragen, zoals dat vroeger ging op bijzondere dagen zoals deze.

Maar Heerenveen-Ajax is niet alleen een nostalgisch verhaal. Ook de recente geschiedenis kende zijn bijzondere anekdotes. Neem die van 30 december 2005, toen Klaas-Jan Huntelaar zijn laatste wedstrijd voor SC Heerenveen speelde, uitgerekend tegen Ajax, de club die hem een paar weken eerder had gecontracteerd voor negen miljoen euro.

In een waanzinnige sneeuwstorm werden de Amsterdammers die avond volledig weggevaagd, met juist Huntelaar als grote uitblinker. Twee keer scoorde de spits tegen zijn nieuwe werkgever, bij wijze van afscheidscadeau aan de Friezen: 4-2. Een beter bewijs dat Ajax een onverstoorbare doelpuntenmaker had vastgelegd, werd nooit meer geleverd.

Memorabel is ook de editie van 29 maart 2008; ofwel 'de Sulejmani-wedstrijd'. Het was op basis van deze wedstrijd dat Ajax de Serviër van Heerenveen besloot te halen, voor een recordbedrag van 16,25 miljoen euro. Ongrijpbaar was Sulejmani die avond, weergaloos dribbelend door de Amsterdamse defensie. De aanvaller scoorde slechts één keer - Ajax won met 2-4 - maar de aanstaande Ajax-coach Marco van Basten had genoeg gezien.

Van Basten zou ook de hoofdrol spelen in de daaropvolgende editie, van 6 oktober 2008, ook wel bekend als de 'regenwedstrijd'. Met 5-2 werd Ajax zoek gespeeld in Friesland, een afgang die Van Basten verleidde tot een woedende tirade, waarin hij openlijk afstand nam van zijn eigen spelers. De beroemdste quote: 'Het leek wel alsof mijn spelers voor het eerst in de regen speelden.'

Ook best opvallend: Heerenveen-Ajax eindigde nog nooit in 0-0 - en vrijwel altijd vallen er twee goals of meer. Halverwege de jaren 90 suggereerde de band Allez Mama dat Heerenveen nooit van Ajax wint in het nummer 'Je liegt dat je barst' ('Als Heerenveen van Ajax wint - dan pas geloof ik jou'). Maar die strofe is alweer een tijdje achterhaald. Vermaard is ook de ontmoeting uit het seizoen 2001/02, de wedstrijd waarin de Ajax-clubleiding plaatsnam in een verder leeg uitvak. Leo Beenhakker, Michael van Praag & Co verklaarden zich die dag solidair met de Ajax-fans, die in hun ogen te weinig kaarten kregen toegewezen voor het duel. Tot sportief succes leidde de actie niet: Heerenveen won met 5-1.

Ajax won de laatste twee edities in Friesland, waarbij vooral de meest recente nadrukkelijk bleef hangen in het collectieve geheugen. Ook toen was Heerenveen-Ajax cruciaal in de titelrace, zijnde de één-na-laatste wedstrijd van het seizoen. De Amsterdammers wonnen verdiend, maar ronduit zenuwslopend was de slotfase, waarin Jeffrey Gouweleeuw op de paal schoot en Eyong Enoh ongelukkig - en onbestraft - hands maakte in het strafschopgebied. Twee weken en één competitieduel later kroonde Ajax zich dankzij winst op FC Twente kampioen.