Volledig scherm
Hoogleraar chirurgie Casper van Eijck: 'De manier waarop mensen met slecht nieuws omgaan, is indrukwekkend.' © Foto Jan de Groen

Clubarts Feyenoord wil met nieuwe behandeling kanker te lijf

Hij is er aan gewend dat er patiënten 'uit zijn handen glippen', maar hoogleraar chirurgie Casper van Eijck zet zijn strijd tegen alvleesklierkanker onvermoeibaar voort. De Rotterdammer heeft 3 miljoen euro nodig voor onderzoek naar nieuwe behandelmethoden, maar is afhankelijk van donaties. Donderdagavond is er een benefietconcert in het Nieuwe Luxor.

Quote

Het is belangrijk dat je eerlijk bent en mensen de gelegen­heid geeft vragen te stellen

Casper van Eijck

Hoe vertel je een patiënt dat hij nog maar een paar weken te leven heeft? Van Eijck (59), een van de besten ter wereld op zijn vakgebied, kent het klappen van de zweep. Er zijn weken dat hij in het Erasmus Medisch Centrum tussen de vijf en tien mensen slecht nieuws moet brengen.

,,Zulke gesprekken zijn altijd moeilijk,'' vertelt hij in zijn werkkamer. ,,Het is belangrijk dat je eerlijk bent en mensen de gelegenheid geeft vragen te stellen. Tussen de 20 en 30 procent van de boodschap komt aan, de rest gaat verloren in alle emoties.''

Acht mensen
Dagelijks overlijden in Nederland acht mensen aan alvleesklierkanker. Van Eijck ziet dat aantal alleen maar groeien. Als er niets gebeurt, zo voorspelt hij, is de ziekte binnen 10 jaar doodsoorzaak nummer twee, na longkanker. De kans op genezing is nu nog minimaal: nagenoeg iedereen die de ziekte krijgt, overlijdt binnen een paar maanden. Chemotherapie en bestraling kunnen de verwoestende ziekte niet stoppen.

Prof. dr. Van Eijck, in de weekenden clubarts bij Feyenoord en liefhebber van klassieke muziek, zag de afgelopen 20 jaar duizenden patiënten uit binnen- en buitenland. Onder hen ook mensen uit de sportwereld, zoals voormalig Vitesse-trainer Theo Bos, die 3 jaar geleden op 47-jarige leeftijd overleed.

Ondanks zijn ruime ervaring wordt Van Eijck nog vaak geraakt door zijn patiënten. Daarom bezoekt hij soms hun uitvaart, of verricht hij samen met de huisarts de euthanasie.

Quote

Soms ben ik de enige die aan het huilen is, ik ben niet emotieloos

Casper van Eijck

Hij houdt het niet altijd droog op zulke momenten. ,,Soms ben ik de enige die aan het huilen is, ik ben niet emotieloos. Er zijn zeker gevallen die me bijblijven en aan het denken zetten. De emotie die ik overdag meemaak, ben ik niet meteen kwijt als ik thuiskom. De manier waarop mensen met het slechte nieuws omgaan, is vaak heel indrukwekkend. Sommigen leggen zich bij de situatie neer, anderen proberen er tot het laatste moment iets van te maken.''

Tot die categorie behoorde Carien de Jonge (48). Toen bij haar in 2013 alvleesklierkanker werd geconstateerd, raakte ze enthousiast over Van Eijcks plannen voor nieuwe behandelmethoden. Met hulp van mensen uit haar netwerk startte de Rotterdamse een wervingscampagne, die tot op de dag van vandaag succesvol is.

Van Eijck blikt met bewondering terug op de energie van De Jonge, die vorig jaar mei overleed. ,,Zij heeft echt elke strohalm aangegrepen om iets te doen voor andere patiënten. Ze heeft de ban gebroken en een aantal grote onderzoeken mogelijk gemaakt.''

Hartverwarmend
Onderdeel van De Jonges campagne is supportcasper.nl, een website waarop Van Eijck zijn vernieuwende plannen toelicht en mensen uitnodigt geld te doneren. Omdat reguliere fondsen en de farmaceutische industrie de hand op de knip houden, is de chirurg afhankelijk van particuliere initiatieven. En die zijn vaak hartverwarmend. Zo doneerden duivenkwekers uit Nederland en België onlangs liefst 16.000 euro en maakte voetbalvereniging VDL uit Maassluis 5000 euro over.

Ook het tv-programma Voetbal Inside steunt Van Eijck. Aan tafel bij Wilfred Genee, Johan Derksen en boezemvriend René van der Gijp mocht de chirurg zijn project promoten. Prompt kwamen uit heel de voetbalwereld donaties binnen. Derksen gaat nog een stapje verder. Morgenavond geeft hij met zijn Pioniers van de Nederpop in het Nieuwe Luxor een stijf uitverkocht benefietconcert. De volledige opbrengst van 45.000 euro gaat naar de onderzoekspot van de chirurg.

Van Eijcks team van virologen, immunologen, medisch oncologen en neurochirurgen zet vol in op immunotherapie. Daarbij worden gezonde cellen uit het lichaam van de patiënt ingezet om kwaadaardige tumorcellen te bestrijden. Ook verwachten ze veel van virotherapie, waarbij virussen worden gebruikt om heel gericht tumoren aan te vallen. Van Eijck denkt binnen 3 tot 4 jaar een succesvolle behandeling te kunnen vinden.

Begin van het einde
Nu is de behandeling van alvleesklierkanker echter nog vaak het begin van het einde. Van Eijck: ,,Je probeert iemand natuurlijk de beste behandeling te bieden, maar er komt een moment dat behandelen geen zin meer heeft. Dan ga ik een patiënt begeleiden en probeer ik hem of haar bijvoorbeeld zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Dat vind ik heel belangrijk. Thuis sterven is, tussen aanhalingstekens, het mooiste wat er is. Niet in zo'n kil ziekenhuis, waar voortdurend een bel gaat en er verkeerd bezoek je kamer binnenkomt.''