Supporters van Ajax in een volgepakte Arena voor de halve finale in de Champions League tegen Tottenham Hotspur.
Volledig scherm
Supporters van Ajax in een volgepakte Arena voor de halve finale in de Champions League tegen Tottenham Hotspur. © AP

Voetbal met fans? ‘De lente van 2021 is een realistisch tijdstip’

Voetballen met publiek in de stadions? Goede kans dat we dat in heel 2020 niet meer meemaken. Wie een leesronde maakt in de internationale pers, ziet dat veel vooraanstaande wetenschappers sombere vooruitzichten schetsen. ,,We kunnen geen stadions meer vullen voor er een vaccin beschikbaar is.’’

KNVB, clubs, voetballers en supporters wachten gespannen de coronapersconferentie van premier Rutte af. Die zal dinsdag vertellen hoe de nabije toekomst voor de sport in Nederland eruitziet. Kan het begin maart onderbroken seizoen alsnog afgemaakt worden in de zomermaanden? En een niet onbelangrijke subvraag: wanneer mogen er weer mensen naar komen kijken? Dat laatste is van levensbelang voor veel clubs – en niet alleen van de kleintjes. Ajax, PSV en Feyenoord maakten onlangs al bekend dat ze in grote financiële problemen komen als ze over een langere periode geen publiek in hun stadions mogen ontvangen.

In België en Duitsland heeft de politiek in elk geval voor de komende maanden duidelijkheid geschapen. Als er in die landen weer gevoetbald gaat worden, dan zal het in elk geval tot eind augustus zonder publiek gebeuren. Het samenkomen van grote groepen supporters zou fnuikend zijn voor de bestrijding van het coronavirus, is de gedachte. En wie zijn oor te luisteren legt bij de wetenschap, is geneigd te denken dat het verbod op toeschouwers na 31 augustus nog veel langer van kracht blijft.

Een schrikbeeld voor de directie van Feyenoord: Tribunes van de Kuip die nog lange tijd leeg moeten blijven.
Volledig scherm
Een schrikbeeld voor de directie van Feyenoord: Tribunes van de Kuip die nog lange tijd leeg moeten blijven. © ANP

Bij ons in Nederland zei onder anderen Ab Osterhaus er recent al iets over: het zou hem niet verbazen als er door de coronacrisis de rest van dit kalenderjaar geen supporters meer welkom zijn bij voetbalwedstrijden. Want zolang er geen vaccin is tegen het virus, is elke samenscholing van duizenden mensen vragen om een nieuwe opleving van de epidemie. En de Nederlandse viroloog staat bepaald niet alleen in die visie. Collega-virologen, epidemiologen en biologen overal ter wereld kijken pessimistisch naar de nabije toekomst van het voetbal.

,,Mensen moeten begrijpen dat hoe meer personen je samenbrengt, hoe groter het risico op een nieuwe verspreiding wordt’’, zegt epidemioloog Zach Binne van de Emory-University in Atlanta in de Britse krant The Times. ,,Tien mensen is gevaarlijker dan vijf, 500 is gevaarlijker dan tien, en 60.000 is heel gevaarlijk. Als wetenschapper haat ik het om mijn beweringen ‘100 procent zeker’ te stellen, maar in dit geval ben ik er méér dan 100 procent zeker van dat we geen voetbalstadions meer kunnen vullen voor er een vaccin beschikbaar is.’’

Quote

In dit geval ben ik er méér dan 100 procent zeker van dat we geen voetbalsta­di­ons meer kunnen vullen voor er een vaccin beschik­baar is.

Zach Binne, Epidemioloog

Karol Sikora, een Britse oncoloog en immunoloog die biochemie studeerde aan de Universiteit van Cambridge, zegt in The Times op dezelfde lijn te zitten als zijn collega Binne: ,,Het wordt complex om 68 miljoen Britten te vaccineren. Ik durf te zeggen dat we stadions pas kunnen openen als we zeker zijn dat 60 procent van een hele bevolkingsgroep immuun is.’’ Er dient daarom massaal getest te worden, stelt Sikora.

De Spaanse sportkrant Marca voert Carlos Alberto Arenas Diaz op. Diaz is gespecialiseerd in Medische Preventie en Publieke Gezondheid, en verbonden aan het MegaCentro-instituut in Pinares, Colombia. Hij zegt: ,,Ik sluit mij helemaal aan bij de stelling dat je voetbalwedstrijden pas kunt gaan organiseren als er een vaccin is. Voor dat soort ‘evenementen’ is immers van cruciaal belang dat de groepsimmuniteit erg hoog is. In bevolkingsgroepen waar de immuniteit 70 tot 80 procent bedraagt, is het relatief veilig. Op dit moment is de hele wereld alleen nog maar bezig met het afremmen van het virus. Ik kan mij niet voorstellen dat de immuniteit in een stad als Madrid bijvoorbeeld vandaag meer dan 30 à 40 procent bedraagt. Dat cijfer zal slechts heel traag stijgen.”

AZ-fans juichen na de winst op Ajax in een dakloos stadion
Volledig scherm
AZ-fans juichen na de winst op Ajax in een dakloos stadion © Pim Ras Fotografie

Het karakter en de massaliteit van de sport helpen niet mee, zegt Diaz. ,,Bij een voetbalwedstrijd is het per definitie onmogelijk om de richtlijnen van social distancing te volgen. Voetbal is emotie. Fans omhelzen elkaar, bespringen elkaar. Dat is een groot risico.’’

En het idee om in stadions voorlopig pakweg de helft van het normale aantal supporters toe te laten, zoals her en der al is geopperd? ,,Zelfs dan vermeng je mensen uit verschillende hoeken van het land’’, zegt dokter Nacho de Blas, die als epidemioloog aan de Universiteit van Zaragoza werkt. ,,Welke overheid durft een dergelijk risico voor de volksgezondheid te nemen en fans tot het stadion toe te laten?’’

In The New York Times komt Zeke Emanuel aan het woord. Hij is een Amerikaanse oncoloog en bio-ethicus en rector aan de Universiteit van Pennsylvania. ,,Sportmanifestaties in stadions zijn wat mij betreft het laatste wat we kunnen opstarten. Zij die beweren dat zoiets weer kan in oktober… Waar baseren zij zich op? Een realistisch tijdstip is de lente van 2021.’’

Het lijken beelden uit een ander tijdperk: een volgepakt Museumplein bij het vieren van de landstitel van Ajax vorig seizoen.
Volledig scherm
Het lijken beelden uit een ander tijdperk: een volgepakt Museumplein bij het vieren van de landstitel van Ajax vorig seizoen. © EPA