Volledig scherm
Hans van der Laan. © Sandra Zeilstra

Ban op delicatesse is 'vissertje pesten'

Tonnen aan subsidie zijn erin gestoken om de commerciële vangst van Amerikaanse rivierkreeftjes op poten te zetten. De Reeuwijkse beroepsvisser Hans van der Laan verdient er de boterham mee. Maar door Europese wetgeving en traag draaiende ambtelijke molens in Den Haag is hij gedwongen per 3 augustus zijn fuiken op te bergen.

Quote

In plaats van te zorgen dat ze het beheerplan op tijd klaar hebben, gaan de heren lekker op vakantie.

Hans van der Laan

,,Iedereen is blij dat ik de Amerikaanse rivierkreeftjes vang die alles opvreten wat ze tegenkomen. De waterschappen zien het als een schadelijk diertje, voor mijn klanten is het een delicatesse. En nu wordt mijn werk platgelegd door een paar ambtenaren die van het padje zijn. Schandalig.'' Van der Laan (72) windt er geen doekjes om. Hij heeft het helemaal gehad met de Haagse pennenlikkers. ,,In plaats van te zorgen dat ze het beheerplan op tijd klaar hebben, gaan de heren lekker op vakantie. Terwijl ze weten dat zonder hun plan voor mij op 3 augustus het doek valt. Ze laten me spartelen als een vis op het droge.''

Zeker tien jaar is Van der Laan bezig de commerciële vangst van de Amerikaanse rivierkreeftjes in het Groene Hart op poten te zetten. Uit alle dikbetaalde rapporten, onderzoeken en adviezen blijkt dat er voor het kreeftje een gouden toekomst gloort als streekproduct.

,,De vraag is vele malen groter dan het aanbod. Mijn kreeftjes gaan naar de allerbeste restaurants. De smaak is geweldig, daar kunnen Spaanse of Chinese kreeftjes niet aan tippen'', zegt Van der Laan trots. ,,Ik heb alle topkoks in mijn boot gehad, ze vinden het een geweldig product.''

Tekst gaat door na de foto.

Volledig scherm
Vissen in de fuik. © Sandra Zeilstra

Verboden
De rode Amerikaanse rivierkreeft hoort hier niet thuis. De Europese Unie heeft de Amerikaanse rivierkreeft dit jaar met 36 andere dieren en planten op de lijst van invasieve exoten gezet, waarvan de vangst en  het vervoer is verboden. De kreeft vreet in de sloot alle planten en dieren op, verdringt inheemse soorten en graaft gangen in oevers, met als gevolg dat kades en dijken verzwakken. De schade wordt wel vergeleken met die door de muskusrat: zo'n 110 miljoen euro.

De Amerikaanse kreeft verspreidt zich explosief over Nederland. Onderzoek uit 2010 in de stadswateren van Gouda toonde aan dat het in de sloten van de wijk Bloemendaal krioelde van de kreeftjes. ,,Vermoedelijk heeft iemand ze daar uit het aquarium of uit de vijver gezet. Vanuit hier hebben ze zich razendsnel verspreidt. Een mannetje en een vrouwtje produceren pakweg 300 jongen per jaar.'' Dit heeft als gevolg dat de fuiken van Van der Laan in de omliggende polders steevast goed gevuld zijn met donkerrode 'spartelpracht'.

Quote

Gezien het feit dat we bezig zijn met een beheerplan kan ik me voorstel­len dat de Nederland­se Voedsel en Warenauto­ri­teit haar prioritei­ten elders legt.

Martijn van Dam

Het Europese vangst- en vervoerverbod gaat op 3 augustus in. Op zich hoefde die Brusselse maatregel niet het eind van de rivierkreeftenvangst te betekenen, maar dan had Nederland een beheerplan moeten inleveren. Daar zijn ambtenaren en de visserijsector mee bezig, maar  het plan is niet op tijd klaar. ,,We zijn in een goed gevorderd stadium'', laat een woordvoerder van staatssecretaris Martijn van Dam (Visserij) weten. Hij kan niet zeggen wanneer het plan klaar is. ,,We hebben daar anderhalf jaar de tijd voor.'' De woordvoerder wil niet ingaan op de vraag wat staatssecretaris Van der Laan zou adviseren per 3 augustus: stoppen of doorgaan?

,,Het ministerie geeft geen adviezen. Gezien het feit dat we bezig zijn met een beheerplan kan ik me voorstellen dat de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit ( die de Europese maatregel moet handhaven, red.) haar prioriteiten elders legt.'' U bedoelt dat de vangst gedoogd wordt? ,,Dat hoort u mij niet zeggen. Ik moet mij diplomatiek uitdrukken. Als u hier nog meer vragen over stelt, kan ik alleen maar nog vagere antwoorden geven.''

Risico
Visser Hans van der Laan reageert verontwaardigd. ,,Hoe verzinnen ze het? Je maakt een wet dat je niet te hard mag rijden, maar als je het toch doet, zeggen ze: we gaan niet handhaven. Nee, ik neem het risico niet. Er hoeft maar een kwaaie ambtenaar te zijn en ik heb een bon te pakken. Ben ik mijn vergunning en jachtakte kwijt. Nee, dit is puur vissertje pesten.''

Hij wijst naar andere Europese landen. ,,Spanjaarden zijn helemaal gek op deze kreeftjes. Daar kweken ze ze in de rijstvelden van Sevilla. Dat gaat gewoon door hoor, na 3 augustus! Dat verzeker ik je. Nederland moet weer zo nodig het braafste jongetje van de klas zijn. Met als gevolg dat de visserij op kreeftjes ten einde is.''