Volledig scherm
PREMIUM
Chemieconcern Dupont, nu Chemours geheten, in Dordrecht. © Koen van Weel

Chemisch drama in zeven delen

terugblik dupontJarenlang stootte de Dupont-fabriek in Dordrecht de stof C8 uit. Dupont wist dat de stof gevaarlijk kon zijn, maar vertelde niemand er over. Hoe kon zoiets gebeuren? En hoe gaan de werknemers en omwonenden van de fabriek er mee om?

1. 'Ik ben kennelijk een gifkikker'

Volledig scherm
Jan en Ineke laten in het voorjaar bloed afnemen in het Albert Schweitzer Ziekenhuis. © Jan de Groen

Hun leven draaide rond de Dupont-fabriek. Altijd al. Jan en Ineke ontmoetten elkaar er zelfs, op het fietspad langs de fabriek, waar ze allebei elke dag naar hun werk reden. Jan werkte er 35 jaar lang, samen woonden ze op een paar kilometer van de fabriek.

En nu blijkt dat die hele geschiedenis in hun bloed zit. Letterlijk. ,,Ik ben zo teleurgesteld in Dupont'', zegt Jan. ,,Dat ze nooit iets tegen ons hebben gezegd. Daar ben ik het kwaadst om.''

Natuurlijk hadden ze wel eens het vermoeden dat er iets aan de hand was. Als Jan of één van zijn collega's weer eens een golf van rillingen door zijn lijf voelde, en een koortsaanval kreeg. Zomaar, tijdens het werk. ,,De teflon-shake, zo noemden we dat onderling'', zegt Jan.

Of toen hij op z'n 46ste een hartinfarct kreeg. Of als hij en zijn collega's weer eens bloed moesten afstaan van de baas, voor onderzoek. ,,Meestal na de nachtdienst. Je hoorde er nooit meer iets van.''

Maar altijd relativeerden ze hun zorgen weer. Ze vertrouwden op de baas, het zo succesvolle Amerikaanse moederbedrijf, dat ze thuis liefkozend 'meneer Dupont' noemden. Dat Teflon maakte, de uitvinding die de hele wereld over ging. Pas toen ze de verhalen in het AD lazen, de afgelopen maanden, namen de zorgen toe. Over die bloedtests, over de uitstoot en over de zorgen van toxicologen. Ook Ineke begon zich zorgen te maken: al een jaar kampte ze met gezondheidsklachten. Een hoge bloeddruk, een vergrote lever. Ze besloten de krant te bellen. En toen die voorstelde om hun bloed te laten onderzoeken, stemden ze toe.

Op een ochtend in het voorjaar van 2016 lieten ze bloed afnemen in het Albert Schweitzer Ziekenhuis. Nu hebben ze de uitslag. Jan: 28,3 microgram per liter. Ineke: 83,6. Veel hoger dan de onderzoekers van het RIVM zelfs in hun worst case scenario voor mogelijk hadden gehouden. Zo hoog, dat ze het in het ziekenhuis amper konden geloven. ,,We dachten eerst: is er niet iets verwisseld?'', zegt de directeur van het laboratorium, Warry van Gelder. ,,Maar het klopt.''

De bloeduitslagen slaan in als een bom. Mogelijk hebben Jan en Ineke jarenlang serieuze gezondheidsrisico's gelopen door die rotzooi in hun bloed. En zij niet alleen. ,,Ik weet gewoon niet hoe ik moet reageren,'' zegt Ineke. ,,De waarheid wilden we, en die hebben we nu. Ik ben kennelijk een gifkikker.''