Volledig scherm
David en Arjan © Joost Hoving

De taal die je gebruikt, bepaalt hoe je de wereld ziet

David en ArjanDavid en Arjan van 365dagensuccesvol.nl hebben één doel: Nederland het gelukkigste land van de wereld maken.

Quote

Is het werkelijk zo dat de woorden die je kent invloed hebben op wat je ziet?

David en Arjan

Bij het Hopi-volk, de oorspronkelijke bewoners van wat we nu de Amerikaanse staat Arizona noemen, hebben ze geen woorden voor tijd. Het woord ‘gisteren’ kennen ze niet, evenmin als ‘morgen’ of ‘vandaag’. Woorden als ‘straks’ en ‘zojuist’ komen ook niet in hun taal voor.

Taalonderzoeker Benjamin Whorf ontdekte begin vorige eeuw iets opvallends toen hij in gesprek was met een voorman van het Hopi-volk: doordat die woorden niet voorkomen in hun taal, kennen ze ook het concept ‘tijd’ niet zoals wij dat kennen, als een rechte lijn van verleden naar toekomst waar we ons gezamenlijk over voortbewegen. Daardoor leeft het volk veel meer in het nu. Geen woorden voor ‘tijd’ betekent dus geen idee van tijd, is de conclusie van Whorf.

Quote

Dus betrap jezelf eens op de woorden die je gebruikt

David en Arjan

Het idee dat de taal die je kent invloed heeft op de wereld die je waarneemt, noemen we linguïstische relativiteit: woorden bepalen je gedachten en gedachten bepalen je waarneming. Er is veel discussie tussen taal- wetenschappers over dit onderwerp. Is het werkelijk zo dat de woorden die je kent invloed hebben op wat je ziet? Of zijn dit vooral problemen veroorzaakt door misverstanden en vertalingen?

Voor ons blijkt de hypothese van Benjamin Whorf heel erg helpend. Een paar jaar geleden, in de opstart van onze organisatie, hadden we nogal de neiging om de hele tijd tegen elkaar te roepen dat het zoveel geploeter was. Lange dagen. Veel mislukkingen. Spannende investeringen. We zaten regelmatig zuchtend naast elkaar in de auto te klagen dat het allemaal zo’n gedoe was. Wat denk je dat we vooral konden zien? Precies: nog meer gedoe. Het idee van geploeter veroorzaakte de waarneming van geploeter en dat veroorzaakte werkelijk meer geploeter. Een onhandige vicieuze cirkel.

Dit inzicht veranderde alles. We veranderden de taal waarmee we spraken over de fase waar we ontegenzeggelijk in zaten van de ene op de andere dag. Ploeteren noemden we ‘groeien’. Opeens waren we veel aan het leren. Opeens waren we aan het experimenteren. Opeens waren we iets aan het doen wat nog niet eerder iemand in Nederland had gedaan. De verandering was bizar: ons lijf ontspande, ons hoofd klaarde op en in plaats van geploeter, zagen we opeens heel veel perspectief.

De taal die je gebruikt, bepaalt de wereld die je ziet, niet andersom. Taal gaat vóór waarneming. Dus betrap jezelf eens op de woorden die je gebruikt: zijn dat helpende woorden? Praat je over jezelf en over de wereld op een manier die je krachtiger maakt? Of voed je juist het wantrouwen, het cynisme of de angst?

Het is heel eenvoudig om te zien wat voor taal jijzelf onbewust het meest gebruikt: check maar eens hoe je over de wereld denkt. Dat is je antwoord.

Reageren? magazine@persgroep.nl