Een intimidatieverbod: helpt dat wel?

VideoDe PvdA wil een intimidatieverbod in het strafrecht opnemen, om met name vrouwen en homo's beter te beschermen op straat. Helpt dat?

Quote

Het is vooral een signaal dat er een gedragsver­an­de­ring moet komen

Van der Pluijm

De Amsterdamse Jessica van der Pluijm weet nog precies hoe ze zich voelde, toen ze twee jaar terug uit de kroeg stapte en zich over haar fietsslot boog in een donkere straat. Vlakbij haar stopte een auto. Of ze de weg kon wijzen naar het station. Gekke vraag, dacht Van der Pluijm nog, want dat is hier op een steenworp afstand vandaan. Ze keek verbaasd naar de inzittenden.

,,Hee, misschien moet je eens goed geneukt worden. Ben je wel eens geneukt door een stel Marokkanen?'', kreeg ze naar haar hoofd geslingerd. Ze reageerde boos, waarna de mannen dreigden uit te stappen. ,,Gelukkig zag ik toen een taxi de straat inrijden, daar ben ik snel in gaan zitten'', vertelt Van der Pluijm. ,,Ik voelde me zó onveilig. Helemaal alleen in een donkere straat, je voelt je vogelvrij.''

Van der Pluijm (39) is niet de enige vrouw die zich geïntimideerd voelt op straat. De helft van de vrouwen heeft het wel eens meegemaakt, blijkt uit cijfers van kenniscentrum Rutgers. Van de mannen is bijna 30 procent er mee geconfronteerd. Naast vrouwen zijn homo's en transgenders geregeld doelwit.

Burgerinitiatief
Samen met gelijkgestemden heeft Van der Pluijm het burgerinitiatief Stop Straatintimidatie opgezet om het probleem op de kaart te zetten. Ze heeft in elk geval een luisterend oor gevonden bij PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch, die vandaag zijn initiatiefwet aanbiedt voor commentaar van deskundigen. Hij wil dat er boetes worden uitgedeeld aan degenen die zich 'mondeling of door gebaren' seksueel uiten en een ander daardoor in een 'bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende situatie' brengen. Het gaat dus niet om een verbod op sissen of flirten, maar op bijvoorbeeld masturbatiegebaren maken en obscene wensen roepen.

Socioloog en schrijver Herman Vuijsje reageert positief. Zijn eigen dochter heeft met het probleem te maken gehad, vertelt hij, en hij hoort het vaker in zijn omgeving. Cijfers over de achtergronden van daders zijn er niet, maar volgens Vuijsje gaat het vaak om allochtone jongeren bij wie seksualiteit thuis taboe is. Dan slaan de hormonen nog al eens op hol als een vrouw in kort rokje voorbij komt. Vuijsje ziet het vooral als 'een uiting van frustratie'.

,,Ze zitten in een bepaalde maatschappelijke positie, waardoor ze niet op een leuke manier in contact kunnen komen met vrouwen. Ik bedoel: als je niet goed bent opgeleid en weinig hebt om trots op te zijn en om je heen zie je jonge vrouwen die het goed doen, dan krijgen sommigen een verknipte relatie met vrouwen.''

Praktijk
De vraag is wel of een verbod helpt. ,,In de praktijk wordt dit waarschijnlijk een dode letter'', verwacht Jon Schilder, hoogleraar staats- en bestuursrecht van de Vrije Universiteit in Amsterdam. ,,Ik snap de goede bedoelingen, maar heb aarzelingen over de effectiviteit. Intimidatie is lastig vast te stellen voor een politieagent. Is naar iemand fluiten al beledigend of niet? Dat kan ook positief worden ervaren.''

Marcouch, zelf oud-politieagent, erkent dat verbale intimidatie lastig te bewijzen valt. De kans dat er toevallig een agent op straat staat als het gebeurt, is klein. Vrouwen zullen vaker aangifte moeten doen. ,,De pakkans hangt af van hoe goed slachtoffers de daders kunnen omschrijven en het tactische inzicht van de politie. Maar ze kunnen op het bureau in elk geval niet meer zeggen: we kunnen er niets mee, want het is niet strafbaar.''

Er is meer nodig om het probleem van straatintimidatie aan te pakken. Het begint al met het beeld van vrouwen en homo's die jongeren meekrijgen in hun opvoeding. Maar een intimidatieverbod kan helpen om duidelijk te maken wat acceptabel is en wat niet, denken voorstanders. Van der Pluijm: ,,Het is vooral een signaal dat er een gedragsverandering moet komen. Niet alleen bij mannen, ook bij vrouwen. Zij moeten beseffen dat het abnormaal is als je gaat omfietsen of je omkleedt.''

Zelf past Van der Pluijm haar gedrag niet aan, ondanks haar nare ervaringen. ,,Ik weiger in een skipak op de fiets te gaan zitten.'' 

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement