Volledig scherm
PREMIUM
Muhammed Ali loopt met Ruud ter Weijden over de Volendamse dijk. © Spaarnestad Photo

Een Volendamse broek aan, dát vertikte Ali

TerugblikEén keer was de zaterdag overleden legende Muhammad Ali in Nederland. In 1976. Zij die erbij waren, koesteren de herinnering. ,,Ik ben niet gek op boksen, maar ik vond Ali geweldig."

Quote

Hij had de boosheid over zich die zwarte mannen toen vaak hadden

Carla Buijs
Volledig scherm
Muhammed Ali in Urk © Keystone Pictures

Langzaam trekt Muhammad Ali de kraag van zijn witte, lange winterjas goed. Een tikje vertwijfeld kijkt hij om zich heen. Het is fris op de Dijk in Volendam, deze dag in maart 1976. En The Greatest is toch al een beetje grieperig. Wát doe ik hier eigenlijk, lijkt hij te denken.

Iets verderop, in fotostudio Zwarthoed, staat Carla Buijs klaar. Extra lampen, kabels en flitslichten zijn speciaal aangerukt voor deze dag. Buijs heeft een typisch Volendams mannenkostuum in haar handen: zwarte, wijde broek, rood vest, zwarte pet. In een grote maat, want de drievoudig wereldkampioen zwaargewicht is zeker 1 meter 90. ,,Het was een mooie man, hè. Groot en sterk."

Visserspak
Het plan is dat de man die The Rumble of the Jungle en The Thrilla in Manilla won, zichzelf zometeen in een Volendammer visserspak op de foto laat zetten. Als publiciteitsstunt voor zijn in Nederlandse vertaling te verschijnen autobiografie De Grootste. Maar dat vertikt Ali. ,,Hij is nooit binnen geweest. Ik heb geen woord met hem kunnen wisselen", vertelt Buijs nu.

Wat ze wel zag, was een boze blik. ,,Hij zal gedacht hebben: dat is me te blank. Hij had de boosheid over zich die zwarte mannen toen vaak hadden. Een sidderende boosheid die ik later ook zag bij mijn eigen man, die was ook donker." De publiciteitsmensen dringen niet aan bij Ali. Ze begrijpen zijn weigering wel. Een recalcitrante wereldkampioen in een visserskostuum, misschien was het ook niet zo'n goed idee.

Het was de enige keer dat Mohammad Ali, de grootste bokser ooit én fervent strijder voor gelijke rechten voor zwart Amerika, in Nederland was. Het zal de enige keer blijven. Ali stierf in de nacht van vrijdag op zaterdag in een ziekenhuis in Phoenix, aan bloedvergiftiging. Hij was een dag eerder opgenomen vanwege ademhalingsmoeilijkheden.

Bliksembezoek
Terug naar 1976. Het bliksembezoek aan Nederland duurt drie dagen. Muhammad Ali is op dat moment misschien wel de bekendste man ter wereld, maar er is bepaald geen Ali-mania in Nederland. ,,Er stonden geen duizenden mensen op Schiphol toen hij landde. Dat was het nuchtere Nederland, hè", zegt tv-presentator Ruud ter Weijden, die hem de hele dag volgt en als enige mag interviewen voor Avro's Sportpanorama.

In Amerika is Ali niet alleen groot als bokser, hij is ook geprezen én omstreden vanwege zijn activisme. Hij heeft zich aangesloten bij activisten van The Nation of Islam en dienst geweigerd in Vietnam. Maar in Nederland speelt die rassenkwestie in 1976 nog totaal niet. Hier is Muhammad Ali vooral een bokskampioen. Eentje voor wie we midden in de nacht uit bed komen om op tv naar zijn partijen te kijken, dat wel.