Volledig scherm
PREMIUM

'Elke kliniek mengde donorsperma'

gesjoemel met spermaJan Karbaat (89) runde ruim veertig jaar de omstreden vruchtbaarheidskliniek Blijdorp. Alle beschuldigingen over gesjoemel met sperma en donorinformatie doet hij af als klinkklare onzin. ,,Ik heb het verwerkt, sta erboven en lach om elke klacht.''

Quote

Het is een klein groepje gefrus­treer­de moeders dat ontevreden is over het resultaat. Ik heb het verwerkt, sta erboven en lach om elke klacht

Jan Karbaat (89)
Volledig scherm
Jan Karbaat.

Soms krijgt Jan Karbaat (89) een brief van een boze moeder. Vergezeld van foto's van hem en van een donorkind dat verwekt is met sperma uit zijn kliniek. Of het kind niet opvallend veel op hem lijkt. ,,Te krankzinnig  voor woorden'', verzucht hij over de vermoedens dat hij vrouwen geïnsemineerd zou hebben met zijn eigen sperma. ,,Mijn prostaat is lang geleden verwijderd. Dus ik kan niet eens sperma doneren.''

Karbaat, ex-directeur van Medisch Centrum Bijdorp en een dependance in Hoensbroek (L), had zich voorgenomen om nooit meer interviews te geven. Want er wordt zoveel onzin verteld in de media. ,,Het is een klein groepje gefrustreerde moeders dat ontevreden is over het resultaat. Ik heb het verwerkt, sta erboven en lach om elke klacht.'' Dat informatie in de donorpaspoorten die de vrouwen kregen vaak totaal niet klopten, wimpelt hij laconiek af als 'schrijffouten'.  ,,Het ging om kleine verschillen. De kleur van de ogen of het haar.

Donoromschrijvingen waren niet verplicht, maar ik zag het als een aardigheidje voor de vrouwen.'' Al sinds zijn puberteit was Karbaat gefascineerd door fertiliteitswerk. Hij deed zijn artsexamen in Leiden en specialiseerde zich daarna in Amsterdam tot tropenarts. In de jaren '50 werd hij directeur van het Militair Hospitaal in Suriname. Daar is de zaak eigenlijk begonnen. ,,Ik werd benaderd door twee blanke vrouwen. Ze waren getrouwd  met een donkere man, maar konden geen kinderen van hen krijgen. Ze vroegen of mijn chauffeur, een knappe Creool met blauwe ogen, sperma wilde doneren. Dat wilde ik niet, maar ik heb wel een  verpleger uit het ziekenhuis gevraagd.''

Na tien jaar keerde Karbaat terug in Nederland. Hij studeerde sociologie en economie en was 15 jaar directeur van het Zuiderziekenhuis in Rotterdam. Ondertussen kocht hij in 1973 Medisch Centrum Bijdorp op, een spermakliniek in Barendrecht. ,,Daar werkten 15 zelfstandige artsen. Ik gaf leiding en deed ook zelf behandelingen.''

Jaarlijks maakte hij gebruik van zo'n 165 spermadonoren. Ze werden volgens hem ieder jaar gekeurd. Elke drie maanden werd hun bloed onderzocht op geslachtsziekten. Bij de huisarts gevraagd naar erfelijke aandoeningen bij een donor. Nu is er onrust over een Surinaamse donor met het Syndroom van Asperger, die zeventien jaar lang in verschillende klinieken. Volgens Karbaat heeft de man, zoon van een Surinaamse mijnwerker, slechts twee jaar lang in Bijdorp gedoneerd met als resultaat 18 kinderen. ,,Er waren toen geen aanwijzingen voor een ziekte. Wel werd zijn herhaaldelijk onderbroken omdat er niks meer in zat. De kwaliteit van zijn zaad was wel super. Het was moeilijk om gekleurde donoren te werven. Ik heb maar 3 donkere mannen en een Chinees gehad.''

  1. ‘VS waarschuwden Engeland dat ze diplomatenvrouw die Harry doodreed zouden weghalen’

    ‘VS waarschuw­den Engeland dat ze diplomaten­vrouw die Harry doodreed zouden weghalen’

    Amerika heeft de Britse regering op de hoogte gebracht van haar voornemen de van het doodrijden van Harry Dunn (19) verdachte diplomatenvrouw terug te halen naar haar thuisland. De Britten maakten daar bezwaar tegen maar dat mocht niet baten. De Amerikaanse Anne Sacoolas vertrok kort na het dodelijke ongeval met gebruikmaking van de diplomatieke immuniteit van haar man en ontkwam daarmee vooralsnog aan strafrechtelijke vervolging.