Volledig scherm
© anp

Gdf en E.on: Miljardenclaims bij sluiting kolencentrales

Energiebedrijven Gdf Suez en E.on dreigen met forse schadeclaims als alle steenkoolcentrales op last van politiek Den Haag dicht moeten. De twee hebben net voor ruim 3 miljard euro een spiksplinternieuwe kolencentrale gebouwd op de Rotterdamse Maasvlakte.

Volledig scherm
© ANP
Quote

,,Als alle kolencen­tra­les dicht moeten, zijn schade­claims zeer wel denkbaar."

Erwin Delfgaauw, Gdf Suez

Met de klimaatconferentie van Parijs voor de deur, groeit de roep om een kolenexit. Een groep van 64 prominente hoogleraren eist sluiting van de 11 Nederlandse kolencentrales. Zij krijgen steun van regeringspartij PvdA, GroenLinks en D66.

Energiebedrijven zijn 'not amused', zeker Gdf Suez, E.on en RWE/Essent niet. De drie zetten ieder net een totaal nieuwe kolencentrale neer. Gdf Suez en E.on op de Rotterdamse Maasvlakte, RWE/Essent bouwde in de Eemshaven de grootste kolencentrale van Nederland. Kosten: 2,6 miljard euro. De centrales van GDf en E.on vergden investeringen van respectievelijk 1,5 en 1,6 miljard euro.

,,Wij en andere producenten hebben miljarden in nieuwe kolencentrales gestoken," zegt Elwin Delfgaauw van Gdf Suez. ,,Als ze moeten sluiten, zijn schadeclaims heel wel denkbaar." Dat stelt ook E.on. ,,Dit afdoen als investeringsrisico is véél te gemakkelijk," meent Edwin Kotylak. ,,Wij lijden dan grote schade."

Vertrouwen
De uitbaters wijzen erop dat het toenmalige kabinet Balkenende hen tien jaar terug zélf om nieuwe kolencentrales heeft gevraagd. ,,De olie- en gasprijzen waren hoog en het kabinet wilde niet afhankelijk zijn van instabiele regimes in het Midden-Oosten," aldus Kotylak van E.on. 

Gdf Suez en RWE hebben jarenlange vergunningstrajecten doorlopen voor hun nieuwe centrales die normaliter tot drie decennia kunnen draaien. ,,De vraag is met hoeveel vertrouwen grote bedrijven nog in Nederland kunnen investeren als de nieuwe centrales zomaar moeten sluiten." 

De kolenproducenten wijzen er op dat zij al hun steentje bijdragen tegen klimaatverandering: in het Energieakkoord beloven ze de vijf oudste, meest vervuilende kolencentrales uiterlijk begin 2017 te sluiten. ,,Als wij alles sluiten nemen stokoude kolencentrales in Polen en Duitsland de elektriciteitsproductie over," verklaart Delfgaauw van Gdf Suez. ,,Dat is geen winst voor het mileu." 

Gdf en E.on verwachten dat de energienota van consumenten en bedrijven bij verplichte sluiting met honderden euro's zal stijgen. Dat vindt ook RWE/Essent, uitbater van de Eemshaven-centrale, die liefst 2,6 miljoen huishoudens van stroom kan voorzien.

,,Wanneer we de Nederlandse kolencentrales overhaast sluiten, ontstaat er een tekort aan productiecapaciteit," stelt het bedrijf. ,,Zakelijke en consumenten klanten zijn dan jaarlijks honderden miljoenen euro's meer kwijt. Vermindering van CO2-emissies is geen Nationaal probleem maar een Europees probleem."

Volledig scherm
© AD/Thijs Unger

Minister Kamp
De energiebedrijven krijgen voorlopig steun van het kabinet. Minister Kamp (Economische Zaken) verklaarde vanochtend tegenover het Radio 1 Journaal van de NOS tegen sluiting te zijn. ,,De Nederlandse economie draait voor 95 procent op fossiele brandstoffen. We kunnen nog niet zonder kolencentrales." Mocht de Tweede Kamer - waar de PvdA en GroenLinks de handen in één hebben geslagen voor een klimaatwet - toch besluiten tot sluiting dan verwacht Kamp 'een flink robbertje vechten.'

Onafhankelijke energie-experts staan sceptisch tegenover sluiting. ,,Hoewel steenkool enorm belastend voor het milieu is, zorgt een geforceerde sluiting voor een flink hogere elektriciteitsprijs. De concurrentiepositie van onze industrie krijgt dan een flinke knauw" zegt Aad Correljé, energie-expert bij de TU Delft en Instituut Clingendael." 

Nederland kan beter pleiten voor een internationaal beter werkend   emissierechtensysteem voor CO2, meent hij. Dan worden de lasten over alle landen verspreid. Nu werkt de emissiehandel niet omdat de prijs voor koolstofdioxide uitstoot véél te laag is. ,,Stel dat er in Parijs afspraken worden gemaakt voor een hogere CO2-prijs dan wordt stroom uit kolen vanzelf duurder."

Strategie
Het Planbureau voor de Leefomgeving geeft aan dat er meer helderheid nodig is over waar we op termijn naartoe willen.  ,,Wij missen een alomvattende strategie op energiegebied," zegt Jan Ros. ,,Als we de kolencentrales nu sluiten, wat dan? Dan moeten we meer gas importeren." Dat gas wordt vaak ook weer verstrekt door ongure regimes zoals in Rusland. ,,Vragen we ons wel af of meer gas wel past in het plaatje voor de lange termijn?"

Volledig scherm
De kolencentrale van RWE/Essent in de Groningse Eemshaven. De bouw, inmiddels afgerond, zorgde voor veel verzet van milieuclubs. © Nederlandse Freelancers
Quote

Nederland kan beter pleiten voor een beter emissie­rech­ten­sys­teem voor CO2

Aad Correljé, energie-expert TU Delft en Instituut Clingendael
Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement