Volledig scherm
Nu heeft de NPO als betaalde streamingdienst NPO Start Plus. © ANP/Koen van Weel

Grote Nederlandse mediapartijen bundelen krachten tegen Netflix en YouTube

De grootste mediapartijen van Nederland – waaronder de NPO, RTL, Talpa, NOS en De Persgroep – werken aan een nationaal kijk- en luisterplatform. Daarmee willen zij de strijd aangaan met giganten als Netflix en YouTube, stellen ingewijden.

Volledig scherm
Arie Slob, Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media onderweg naar de wekelijke ministerraad. © ANP/Koen van Weel

Ruim een jaar werd achter de schermen gesproken over het bundelen van de krachten. Nu hebben de mediabedrijven een principeafspraak gemaakt waarmee zij zich committeren aan één gezamenlijk platform voor video én audio. De Tweede Kamer wordt naar verwachting volgende week door minister Arie Slob (Media) geïnformeerd over deze zogeheten ‘samenwerkingsagenda’.

Slob was de initiatiefnemer van de gesprekken tussen de belangrijkste media van ons land, waarvoor de zware druk op het Nederlandse medialandschap de aanleiding vormde. Dalende oplages, kijkcijfers en advertentieomzetten worden mede veroorzaakt door het succes van partijen als Netflix en Facebook. Daardoor brengen Nederlanders minder tijd door bij Nederlandse media, die daardoor ook advertentie-inkomsten mislopen.

Hoe kunnen de Nederlandse media op onderdelen samenwerken en sterker worden, in plaats van elkaar te beconcurreren, zo zou Slob gesteld hebben bij de start van de gesprekken. In de groep waarmee de ChristenUnie-bewindsman sprak zitten ook krantenuitgevers De Persgroep (dat naast deze en veel andere kranten ook onder meer Qmusic bezit) en Mediahuis (De Telegraaf en NRC) en de kabelaars VodafoneZiggo en KPN.

Supermarkt

Het principeakkoord moet de komende tijd nog nader worden uitgewerkt. Zo is nog onduidelijk of de dienst gratis wordt met advertenties of dat er een maandelijks abonnement moet worden afgesloten. Uit onderzoek zou blijken dat Nederlanders bereid zijn om twee abonnementen af te sluiten. Als één daarvan Netflix is, dan willen de Nederlandse mediabedrijven zorgen dat het tweede abonnement een Nederlandse aanbieder wordt. Als dat lukt, is het alsof de supermarkten Albert Heijn, Jumbo en Lidl samen één vestiging openen, waarin al hun producten te koop zijn.

Elke Nederlander moet daar met een persoonlijke code toegang toe krijgen. Op het platform zou ook ruimte zijn voor een audio-afdeling waarop alle Nederlandse radiostations te vinden zijn, regionale omroepen en voor videoproducties van kranten. De mediabedrijven kunnen bovendien – mits de gebruiker toestemming geeft – het kijkgedrag meten. Vooral dat laatste wordt gezien als een belangrijk wapen tegen een dienst als Netflix, die complete series bouwt op vergaarde kennis van het kijkgedrag van hun abonnees.

Een andere wens is dat commerciële nieuwsorganisaties als het AD en De Telegraaf voortaan gebruik kunnen maken van producties van de NOS. Er is al langer grote ergernis over een oneerlijk concurrentieveld. ‘Iedereen is bezig met nieuws, waarmee online heel moeizaam geld is te verdienen, maar alleen de NOS mag dit doen met overheidsgeld’, is de samenvatting van een veelgehoorde klacht.

Moeizaam

Volgens diverse bronnen verliepen de gesprekken zeer moeizaam door verschillende belangen. Een voorbeeld: Nederland heeft al jarenlang de videodienst NLZiet, waar kijkers voor een vast maandbedrag reclamevrij alle tv-programma’s van de publieke omroep, RTL en Talpa (met onder meer SBS6) kunnen zien. Dit werd nooit een succes, omdat de drie mediabedrijven zich liever concentreerden op eigen abonneediensten als Videoland (RTL) en NPO Start Plus. 

Ook het vervolg van de onderhandelingen zal niet makkelijk verlopen, vermoeden insiders. Sommige partijen zijn daarom pessimistisch over de uitwerking van de afspraken waaraan zij zich nu hebben gecommitteerd. Eerder schreef Slob aan de Kamer dat het kabinet zal ingrijpen als de mediabedrijven er zelf niet uitkomen.