Jean-Claude Juncker kust Simonetta Sommaruga, de toenmalige president van Zwitserland.
Volledig scherm
PREMIUM
Jean-Claude Juncker kust Simonetta Sommaruga, de toenmalige president van Zwitserland. © EPA

Heel veel kussen, maar niet geliefd

profiel eu-baasEU-baas Jean-Claude Juncker is het gezicht van alles wat mis is met Europa. Autoritair, eurofiel en nog een zuipschuit ook. Maar wie is hij werkelijk?

Quote

Het lijkt wel of hij niet ziet wat er om hem heen gebeurt. Wie het anders wil, neemt hij niet serieus

Hans van Baalen
Juncker kust Frans Timmermans.
Volledig scherm
Juncker kust Frans Timmermans. © EPA

Als de Britse politicus Nigel Farage de vergaderzaal van het Europees Parlement binnenloopt, vijf dagen na de Brexit waarvoor hij zo heeft gestreden, wacht hem een verrassend onthaal. Geen koele blik van Jean-Claude Juncker, die hem eerder een 'deserteur' noemde. Nee: Farage krijgt van de Commissievoorzitter een innige omhelzing, en zelfs een kus. Farage kijkt net zo verbaasd als de cameramensen die het vastleggen. Maar tijdens die omhelzing gebeurt nog iets. Buiten het gehoor van de camera's, en van de honderden Europarlementariërs in de zaal, fluistert Juncker zijn rivaal in het oor, glimlachend: ,,Leugenaar. Je bent een leugenaar.''

Het zijn precies zulke voorvallen die van Jean-Claude Juncker (Redange, Luxemburg, 1954) de laatste weken het gezicht maken van alles wat mis is met de Europese Unie. Een bittere oude man, die zijn emoties niet onder controle heeft en geen begrip heeft voor de nieuwe wind in Europa. ,,Terwijl het volk om minder Brussel vraagt, trapt hij juist op het gaspedaal'', zegt Hans van Baalen, voorzitter van de VVD in het Europees Parlement. ,,Het lijkt wel of hij niet ziet wat er om hem heen gebeurt. Wie het anders wil, neemt hij niet serieus.''

Dat vurige verlangen naar een sterk Europa zit diep bij Juncker. Vader Joseph, metaalarbeider, wordt in 1941 naar het Oostfront gestuurd. Mentaal en fysiek getekend keert hij terug. Het drukt een zwaar stempel op Junckers jeugd, drijft hem naar zijn ultieme ideaal: nooit meer oorlog. En al jong raakt hij ervan overtuigd dat een verenigd Europa daarvoor de enige weg is.

Juncker blijkt na zijn rechtenstudie een politiek wonderkind: als 28-jarige wordt hij staatssecretaris. Dertien jaar later is hij Luxemburgs jongste premier ooit. Dan rijst zijn ster pas echt. ,,In de populariteitspolls had hij altijd scores tussen 85 en 95 procent'', zegt een Luxemburgse vriend en oud-medewerker. Oud-minister Ben Bot, die Juncker al dertig jaar kent: ,,Op z'n vrije zondag ging hij nog even wat communiefeesten en bruiloften af. Die mensen gingen glimmend van trots met hem op de foto, en op maandag stond hij dan weer met tien foto's in de krant.'' Juncker blijft achttien jaar premier, nog altijd een wereldrecord.

Maar zijn idealen en ambitie drijven hem al tijdens zijn premierschap naar Brussel. In 2005 wordt Juncker voorzitter van de eurogroep. En hij maakt indruk. Bot: ,,Hij is er een meester in om achter de schermen conflicten in de kiem te smoren. Zijn band met de leiders van de grote landen was uitstekend. Daar investeerde hij ook in: hij stuurde altijd een bloemetje op hun verjaardag.''

  1. Woede na dood George Floyd slaat over naar Europa, demonstraties in Berlijn, Londen en Amsterdam

    Woede na dood George Floyd slaat over naar Europa, demonstra­ties in Berlijn, Londen en Amsterdam

    Diverse antiracisme-organisaties houden morgen op de Dam in Amsterdam een manifestatie uit protest tegen wat zij politiegeweld tegen zwarten in de VS en de EU noemen. Aanleiding tot het protest is de dood van George Floyd in de Amerikaanse stad Minneapolis, die vorige week na een hardhandige arrestatie door de politie overleed. Dat leidde tot een golf van onrust in Amerikaanse steden. Maar ook in Duitsland en Engeland zijn mensen de straat op gegaan om te demonstreren.
  2. Grote zorgen om populaire tuinzwembaden: ‘Zo’n ding kopen? Denk twee keer na!’

    Grote zorgen om populaire tuinzwemba­den: ‘Zo’n ding kopen? Denk twee keer na!’

    Lekker dobberen in een opzetzwembad, vlakbij huis? Je bent lang niet de enige! Uit een recente studie van onderzoeksbureau Motivaction blijkt dat ruim een kwart van de Nederlandse huishoudens een opzetzwembad in de achtertuin heeft staan. Nog eens twintig procent overweegt om er eentje aan te schaffen. Verontrustend, vindt Vitens. Het drinkwaterbedrijf ziet het waterverbruik exploderen en slaat daarom alarm. ,,Denk alsjeblieft twee keer na voor je zo’n ding koopt. We zitten aan de randen van onze mogelijkheden.”