Volledig scherm
PREMIUM
Murat Arslan is één van de vele geschorste rechters in Turkije. © Marc Guillet

'Het lijkt in Turkije op een heksenjacht'

geschorste rechterOp een eerlijk proces in de nasleep van de staatsgreep in Turkije hoeft niemand te rekenen, denkt de geschorste rechter Murat Arslan. Hij voorziet een lawine aan klachten over schending van de mensenrechten.

Quote

Verdachte zal bang zijn om alles te delen met advocaat

Murat Arslan, geschorste Turkse rechter
Volledig scherm
Pro-Erdogan protest in Ankara. © Reuters

Van de tienduizenden na de mislukte coup opgepakte Turken zitten er nog ruim 13.000 in voorlopige hechtenis. Onder hen 2.101 rechters en officieren van justitie. Hun vereniging is verboden, voorzitter Murat Arslan zit werkloos thuis. 'Tijdelijk geschorst' is zijn officiële status.

Toch ziet Arslan, al zestien jaar rechter, zichzelf als een geluksvogel. ,,Meer dan honderd van mijn directe collega's zijn opgepakt en gearresteerd", aldus de voorzitter van de vereniging van rechters en officieren van justitie (Yarsav). Wegens de noodtoestand kunnen zij zonder aanklacht dertig dagen worden vastgehouden in plaats van drie. ,,Natuurlijk moeten er speciale maatregelen genomen worden tegen degenen die hebben deelgenomen aan de poging om de regering ten val te brengen. Tegelijkertijd dient er respect voor de mensenrechten te zijn. Dertig dagen zonder te weten waarvan je verdacht wordt, zonder contact met je familie of advocaat, dat is een vorm van psychologische marteling. Ik denk dat er na de processen veel burgers bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens een klacht tegen de Turkse staat zullen indienen wegens schending van hun rechten."

Op de avond van de staatsgreep zat Arslan (42) met zijn vrouw en zonen Yigit (11) en Burak (14) in Londen. ,,Ik mocht daar een cursus Engels doen van de president van de rechtbank die me nu geschorst heeft.'' De vakantie was direct voorbij; de dag na de coup keerde de familie terug naar huis.

Vrijwel meteen na de mislukte machtsgreep publiceerden regeringsgezinde kranten een lijst met drieduizend namen van rechters en aanklagers die banden zouden hebben met de moslimprediker Fethullah Gülen, volgens president Erdogan het brein achter de coup. Wie deze lijst heeft samengesteld is niet bekendgemaakt. ,,Tot begin 2014 hadden talloze AKP-leden 'banden' met Gülen door een rekening bij de Gülen bank Asya, of ze hadden kinderen op een van zijn vele scholen. Ik ben heel benieuwd hoe ze de 'goede' van de 'slechte' Gülenisten gaan scheiden. En welke bewijzen ze hebben dat verdachten de wet hebben overtreden."

Arslans vereniging Yarsav is niet geliefd bij de islamitische AKP-regering. Kort voor de coup schreef de organisatie een open brief over een komende zuivering van het 'laatste bastion van de Turkse justitie'. Volgens de grondwet zijn rechters voor het leven benoemd, maar de regering zette de helft van de magistraten in de hoogste gerechtshoven buitenspel, omdat ze ervan verdacht werden Gülenaanhangers te zijn. Dit is niets anders dan een 'civiele coup', aldus Yarsav toen.

Het recht op een eerlijk proces komt in gevaar door maatregelen als het onder dwang inzien van documenten van advocaten en het opnemen van gesprekken tussen verdachte en advocaat, zegt de geschorste rechter. ,,De verdachte zal bang zijn om alles te delen met zijn advocaat. Justitie kan bij bezwaren tegen de advocaat deze zelfs vervangen zonder instemming van de verdachte."