Volledig scherm
Tjeerd Veenhoven © PR

Het t-shirt van de toekomst is gemaakt van zee-algen

Het t-shirt van de toekomst komt uit zee. Dat gelooft ontwerper Tjeerd Veenhoven. Zijn project om textielvezels te maken uit algen, won woensdag  een prestigieuze prijs voor initiatieven die de zwaar vervuilende mode-industrie duurzamer kunnen maken.

Quote

Ik wil de lapjes pas aan mensen uit de mo­de-industrie laten zien als de stof fijner is; meer zoals zijde. Hopelijk is het eind dit jaar zo ver

Tjeerd Veenhoven

Eigenlijk heeft de griepgolf hem geveld, maar je krijgt niet elke dag een Global Change Award, uit handen van de hoogzwangere Zweedse kroonprinses Victoria. Dus houdt Tjeerd Veenhoven zich in Stockholm op de been met aspirientjes. Koortsachtig maar glunderend neemt hij op het podium de complimenten - en een cheque van 150.000 euro - in ontvangst.

Algen zijn volgens de ontwerper een ideale grondstof voor kleding. ,,Ze groeien op zonlicht en CO2, in de zee, in meren. Uit algen kun je vezels halen die te bewerken zijn tot recyclebaar textiel. Voor het milieu is dat een enorme winst.'' De textielindustrie heeft een zware impact op het milieu. Synthetische stoffen als polyester worden gemaakt uit aardolie. Katoen is weliswaar een natuurlijk materiaal, maar door de enorme hoeveelheid water en bestrijdingsmiddelen die bij de productie worden gebruikt, zo mogelijk nog milieubelastender.

Slijmerig spul
Met algen wilde Veenhoven dus aan de slag, bedacht hij een jaar geleden. Dus toog hij naar de Franse kust. Op het strand verzamelde hij 'een paar vuilniszakken van dat groene, slijmerige spul', vertelt hij. Onder de microscoop, in zijn Groningse atelier, analyseerde hij de vezels. Het voorlopige resultaat: een stel groene, jute-achtige lapjes. Hij heeft ze maar thuisgelaten. ,,Ik wil ze pas aan mensen uit de mode-industrie laten zien als de stof fijner is; meer zoals zijde. Hopelijk is het eind dit jaar zo ver.''

Het prijzengeld steekt hij in de verdere ontwikkeling. Daarbij krijgt hij een jaar lang hulp van coaches die erin zijn gespecialiseerd om innovaties op te schalen naar commerciële toepassingen. Eerder ontwierp Veenhoven biologisch afbreekbaar laminaat en slippers van 'palmleer', een stevig maar buigzaam materiaal uit palmbladeren. Dat producten hergebruikt kunnen worden, is voor hem niet alleen een kwestie van idealisme. Het maakt zijn schepsels ook commercieel interessanter, verklaart de industrieel ontwerper.

Geitenwollensokkentypes
,,Vroeger was het milieu iets voor geitenwollensokkentypes. Voor mijn moeder hield groen bezig zijn in dat je ongebleekte koffiefilters kocht. Maar de generatie twintigers van nu leeft duurzaam op een veel fundamentelere manier. Dat zie je aan de opmars van biologisch eten. Kleding is de volgende stap in een sociaal bewuste levensstijl. Dat zit dicht op je huid, je draagt er je identiteit mee uit. Dat grote kledingketens als H&M er nu in investeren, bewijst dat er een verandering gaande is.''

Aan algen worden al minstens tien jaar allerlei duurzame toekomstkansen toegedicht, van een fantastische biobrandstof tot het ideale veevoer. Tot nu toe is daar nog niet zoveel van terechtgekomen. Veenhoven laat zich daar niet door afschrikken. Dat koeien nog geen algen eten, wil volgens hem niet zeggen dat er geen hoogwaardige producten uit te maken zijn. ,,Allerlei bedrijven zijn daar serieus mee bezig. Het heeft eeuwen geduurd voor de mensheid erin slaagde om zelf voedsel te verbouwen op land. Niet zo gek dat ook de productie van grondstoffen op zee wat tijd vergt.''

Technologie om katoen te recyclen

De teloorgang van de Finse papierindustrie zorgt voor een mogelijke doorbraak in de modebranche. Twee universiteiten en een overheidsinstituut in Finland werken samen aan een baanbrekende technologie om katoen te recyclen. Door katoenafval op te lossen, valt er een nieuwe stof van te maken met dezelfde kwaliteit. Daar is met de huidige recyclingtechnieken geen sprake van.

De Finnen sloegen de handen vijf jaar geleden ineen omdat de papierverkoop - de belangrijkste industrie in het bosrijke land - zwaar lijdt onder de digitalisering. ,,We hebben ons altijd bezig gehouden met het verwaarden van hout. Katoen, een natuurlijke grondstof waar wereldwijd juist een sterkt groeiende vraag naar is, vormt daarom een logische vervolgstap'', verklaart professor Herbert Sixta. Zijn recyclingtechnologie won gisteren het hoogste bedrag bij de Global Change Award in Stockholm.

Een jury van internationale wetenschappers en boegbeelden uit de mode-industrie koos vijf finalisten uit 2.700 inzendingen uit 112 landen. Het publiek kon stemmen over de verdeling van 1 miljoen euro onder de winaars. Die pot geld werd ter beschikking gesteld door de stichting van de familie Persson, de eigenaren van de Zweedse modeketen H&M (de H&M Conscious Foundation).

Waar het algenproject van Tjeerd Veenhoven nog in de kinderschoenen staat, werken de Finnen al vijf jaar aan hun technologie om katoen te recyclen. Voor die op grote schaal toepasbaar is, moet echter nog een aantal obstakels worden opgelost, zegt Sixta. ,,Het lastigste is dat katoen vaak vermengd wordt met andere stoffen. Het scheiden van de katoenvezels kan technisch wel, maar is erg duur. De prijs omlaag krijgen, is de grootste uitdaging.''

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement