Volledig scherm
Een lichaam wordt uit het appartement in Saint-Denis gedragen. © AFP

'Inzetten van vrouwen voor bomaanslagen heeft z'n voordelen'

UpdateMenigeen zal woensdag onbewust even zijn opgeveerd: hé, een vrouwelijke zelfmoordterrorist. Ze was de eerste vrouw in West-Europa die zichzelf opblies. Wat is haar verhaal? Werd ze gedwongen? Deed ze het uit vrije wil? Wat drijft iemand tot zo'n daad? Het is vaak moeilijk vast te stellen, weet Seran de Leede, onderzoekster aan het International Centre for Counter Terrorism in Den Haag.

Zelfmoordterroristen kunnen hun daad achteraf niet toelichten, en de voorbereidingen vinden in het diepste geheim plaats. De Leede doet al enkele jaren onderzoek naar de rol van (moslim)vrouwen in gewelddadige conflicten. Ze snapt dat mensen verrast zijn als ze horen dat een vrouw een zelfmoordactie pleegt. ,,Vrouwen worden niet zo snel geassocieerd met terrorisme. Maar het is niet iets compleet nieuws." Voorbeelden zijn er te vinden onder Tsjetsjeense en Palestijnse vrouwen. (zie kader)

Zwarte Weduwen
De 'Zwarte Weduwen' van Tsjetsjenië richtten hun acties op Russische doelen, bij de Palestijnen was buurland Israël het doelwit. In een aantal gevallen ging het bijvoorbeeld om de dood van een echtgenoot te wreken. ,,Vrouwen kunnen natuurlijk net zo goed sterven voor een doel wat zij belangrijk vinden," zegt De Leede.

Een vrouw die haar dodelijk lot heel bewust opzocht was Muriel Degauque, een Belgische bakkersassistente die zichzelf in 2005 in Irak opblies. Daarbij was zij naast dader ook het enige slachtoffer. Degauque bekeerde zich rond haar 20ste tot de islam, radicaliseerde en besloot dat ze in het geweer moest komen tegen de Amerikaanse invasie van Irak.
Een wereldwijde primeur is het dus niet, een vrouw die een zelfmoordaanslag pleegt.

Methode
Wat wel nieuw is, is dat het in West-Europa gebeurt. Ook is het volgens De Leede voor het eerst dat IS deze methode toepast. Het 'inzetten' van vrouwen voor dit doel heeft voordelen, vertelt de onderzoekster. ,,Van vrouwen wordt zoiets minder snel verwacht. De kans dat ze ontdekt worden is daarom kleiner."

Vrouwelijke zelfmoordterroristen

Libanon en Palestijnse gebieden
Gedurende de 18 jaar dat Israël het zuidelijke deel van Libanon bezette, bliezen verschillende vrouwen zich op om Israëlische doelen te raken.  Onder deze vrouwen was de 17-jarige Sanaa Mheidy, die zichzelf in 1985 in  een auto opblies en daarbij Israëlische soldaten doodde en verwondde. Ze was de eerste vrouw die zo'n aanslag pleegde in de Arabische wereld.    

In de Palestijnse gebieden hebben ongeveer twaalf vrouwen zelfmoordaanslagen gepleegd sinds 2002.

Turkije
Koerdische vrouwen hebben verschillende aanslagen gepleegd in Turkije sinds de jaren 80. De meest recente aanval was op 6 januari, toen een linkse groepering claimde achter de aanslag te zitten op een politiebureau in Istanbul. Een vrouw ging het bureau binnen en blies zichzelf op. Daarbij werd een agent gedood en vier anderen raakten gewond.

Rusland
Zelfmoordterroristes uit Tsjetsjenië staan bekend als de Zwarte Weduwen. Veel van hen waren weduwen van Islamitische militanten die gedood werden door de regering. Twee van deze zelfmoordterroristes hebben de aanslag gepleegd op de metro in Moskou, waarbij veertig mensen omkwamen.

Nigeria
In het Afrikaanse land worden zelfmoordaanslagen gepleegd door vrouwen en meisjes die dat doen in naam van Boko Haram. Sommige van de meisjes zijn niet ouder dan 10 jaar. De vrees is dat deze Nigeriaanse meisjes, in tegenstelling tot de andere terroristes, dit niet uit vrije wil doen. Een bomexpert vertelde aan AP dat de explosieven die op deze vrouwen gevonden worden op afstand tot ontploffing kunnen worden gebracht. Dit suggereert dat Boko Haram vrouwen gevangen neemt en hen de dood in stuurt.  

Sri Lanka en Inda
De Tamil Tijger-rebellen, die strijden voor een onafhankelijke staat, plegen al twee decennia aanslagen met vrouwelijke terroristen. Een Tamilvrouw blies zichzelf in 1991 op in het zuiden van India. De Indiase premier Rajiv Gandhi kwam bij die aanslag om het leven.