Volledig scherm
Met het nieuwe schip kan actiegroep Sea Shepherd sneller en beter 'bewapend' op walvisjagers af. © AFP

Kritiek op miljoenen voor 'zeepiraten'

De omstreden dierenbeschermers van Sea Shepherd hebben een nieuw 'oorlogsschip'. Dankzij miljoenen euro's van de Nationale Postcode Loterij. Maar er is ook kritiek.

Quote

Ik ben bepaald geen fan van Sea Shepherd, al was het maar omdat ze geweld hebben gebruikt

VVD-Kamerlid Remco Dijkstra

De Nationale Postcode Loterij, de grootste goededoelenloterij van ons land, doneerde 8,4 miljoen euro voor het snelle schip van Actiegroep Sea Shepherd. Al snel rezen vragen of een nieuw 'oorlogsschip' wel een goed doel is? De radicale manier van actievoeren door Sea Shepherd is omstreden: justitie in de VS bestempelt de activisten als 'een stelletje piraten'.

Kritiek
In de Nederlandse politiek is ook kritiek op Sea Shepherd, onder meer van de VVD. ,,Ik ben bepaald geen fan van Sea Shepherd, al was het maar omdat ze geweld hebben gebruikt'', zegt Kamerlid Remco Dijkstra. ,,Waar de miljoenen van de Nationale Postcode Loterij heengaan, is aan hen. Ik vind wel dat de deelnemers aan de loterij moeten weten dat dit ook met hun geld gebeurt. Voor mij is het in elk geval een reden om niet aan de loterij deel te nemen.''

Quote

Om de problemen in de wereld op te lossen, zijn verschil­len­de aanpakken nodig

Woordvoerder Nationale Postcodeloterij
Volledig scherm
De Ocean Warrior, het vijfde schip in de Sea Shephard-vloot is al bijna bij Antartica. © ANP

De Nationale Postcode Loterij zelf vindt Sea Shepherd een goed doel, zo zegt woordvoerder Ilse Eggenk. ,,Wij zijn er van overtuigd dat hun acties binnen de wet vallen. We gaan alleen in zee met organisaties waarvoor een groot maatschappelijk draagvlak bestaat. We hebben Sea Sheperd zelf binnengehaald, juist omdat de organisatie op een ongebruikelijke manier te werk gaat. Om de problemen in de wereld op te lossen, zijn verschillende aanpakken nodig.''

Oceanen
Al bijna veertig jaar strijdt Sea Shepherd voor de bescherming van de oceanen. Dat gaat er meestal ruig aan toe. Vooral in de wateren rond Antarctica. Japan doodt er honderden walvissen. Dat is verboden. De activisten smijten zakjes met boterzuur naar de Japanners. Het spul stinkt een uur in de wind. Ze wurmen vanuit rubberbootjes touwen in de schroef van de Nisshin Maru. Of ze varen hinderlijk voor de scherpe harpoen langs. Om te voorkomen dat die wordt afgevuurd en zich in een dwergvinvis spiest.

Sea Shepherd heeft alleen één probleem. De schepen - rammelende brandstofslurpers met weinig vermogen - kunnen de rappe Japanse walvisvloot niet bijhouden.

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
© ANP
Quote

Ik ga over mijn nek als ik baaien zie die rood kleuren van het bloed

Directeur Geert Vons, Sea Sheperd

Nisshin Maru
Jarenlang droomt Geert Vons, directeur van Sea Shepherd, van een nieuw schip. Een met een vlijmscherpe boeg. Snel en wendbaar. Met een waterkanon aan boord om een nevelgordijn te trekken. Zodat geen harpoenier meer kan zien waar een walvis zwemt. Dat schip is er nu. Gebouwd op een werf van het Nederlandse Damen en volledig grijs geschilderd. ,,Overal denken ze dat we van de marine zijn'', grinnikt Vons. De Ocean Warrior, het vijfde schip in de Sea Shepherdvloot, is bijna bij Antarctica. In december opent Japan er het nieuwe jachtseizoen. Dan gaat het pronkstuk van de walvisbeschermers de confrontatie aan met de Nisshin Maru.

Sea Shepherd staat te boek als het boze broertje van Greenpeace. De Canadees Paul Watson zette de organisatie in de jaren 70 op. Greenpeace had hem buiten de deur gezet omdat hij te radicaal zou zijn.

Kabeljauw
De activisten keren zich niet alleen tegen walvisvaarders. In Canada zijn zeehondenjagers het doelwit. Pups van een maand oud krijgen er een knuppel in hun nek omdat ze te veel kabeljauw zouden eten. Het antwoord van Sea Shepherd: 50 ton reusachtige stalen kraaienpoten. Daar varen de kabeljauwvissers hun netten op stuk.

Zulk activisme maakt altijd discussies los over wat wettelijk en ethisch mag, zegt socioloog Bernd Timmermans, die is gespecialiseerd in dierenrechtenorganisaties. ,,Geweld tegen personen wordt door vrijwel iedereen veroordeeld. Bij schade aan materiële zaken, zoals het tot zinken brengen van een schip, zijn mensen geneigd om te zeggen dat het doel de middelen heiligt.''

Onderzoek
De commerciële walvisjacht in internationale wateren is sinds 1982 verboden. Toch blijven Japanse schepen op de zeezoogdieren jagen. Het land zegt de walvissen uitsluitend te vangen voor wetenschappelijk onderzoek. Dat mag, zij het onder strikte voorwaarden. Het afgelopen vangstseizoen doodde Japan naar eigen zeggen 333 dwergvinvissen. Vons wijst erop dat die dieren allemaal zijn gevangen in een beschermd walvisreservaat.

Quote

Wij voeren geen campagne omdat we vinden dat walvissen van die leuke flipstaar­ten hebben

Directeur Geert Vons, Sea Sheperd

Kritiek
Directeur Vons van Sea Shepherd trekt zich dan ook niets aan van de kritiek. ,,Het is gemakkelijk om met een zak chips op de bank te roepen dat we te radicaal zijn. Inderdaad, wij voeren geen campagne omdat we vinden dat walvissen van die leuke flipstaarten hebben. We doen het omdat landen de internationale regels aan hun laars lappen. Ik ga over mijn nek als ik baaien zie die rood kleuren van het bloed. Wanneer een stroper de Afrikaanse savanne leegtrekt, is iedereen verontwaardigd. Op zee gebeurt precies hetzelfde. Overheden doen er weinig tegen. Daarom doen wij het. Zolang ons nieuwe schip blijft drijven, blijven wij varen.''