Volledig scherm
© afp

Landen sluiten 'historisch' klimaatakkoord in Parijs

UpdateDe 195 deelnemers aan de VN-klimaattop in Parijs hebben zaterdagavond een bindend klimaatakkoord aangenomen. Na meer dan anderhalve week vergaderen zijn ze het eens geworden. Het verdrag is erop gericht de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen en de opwarming van de aarde te verminderen. Alle deelnemende landen moeten zich aan de doelstellingen in het verdrag houden.

De Franse minister en conferentievoorzitter Laurent Fabius (links) met zijn hamertje. Naast hem de Franse president François Hollande.
Volledig scherm
De Franse minister en conferentievoorzitter Laurent Fabius (links) met zijn hamertje. Naast hem de Franse president François Hollande. © afp

Na de mededeling dat het verdrag was aangenomen, barstte in de zaal een minutenlang applaus en gejuich los.

Er was ook nog ruimte voor een kwinkslag. Conferentievoorzitter Laurent Fabius onderbrak het gejuich om het historische akkoord te bekrachtigen met een hamerslag. ,,Ze zeiden me dat ik nog even een klap met de hamer moest geven. En het is maar een klein hamertje, maar het brengt iets groots tot stand", grapte Fabius.

Beperken opwarming
Belangrijkste punten in het verdrag zijn: het beperken van de opwarming van de aarde tot maximaal 2 graden, met 1,5 graad als streefwaarde, het fors verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en investeren in arme landen die moeite hebben de klimaatdoelstellingen te halen.

De Franse president François Hollande sprak eerder zaterdag, toen de ontwerptekst werd gepubliceerd, van een historisch akkoord. Ook de politiek in Den Haag reageerde eerder op zaterdag positief op het concept-akkoord.

Keerpunt
Volgens conferentievoorzitter Fabius leidt het verdrag tot een keerpunt in het gebruik van fossiele brandstoffen als olie, gas en steenkool. Zowel bedrijven als overheden moeten geleidelijk overschakelen op alternatieve energiebronnen.

Volledig scherm
© reuters

Rutte blij 
Het ,,historisch klimaatakkoord" dat is gesloten is ,,goed nieuws voor Nederland, voor Europa en voor wereld". Dat schrijft premier Mark Rutte zaterdag op zijn Facebookpagina. Het akkoord is juridisch bindend voor alle 195 landen. Ook het feit dat de landen hebben afgesproken om de temperatuurstijging te beperken tot minder dan 2 graden Celsius noemt Rutte ,,een heel belangrijke stap".

Het feit dat het verdrag ruimte geeft aan bedrijven om mee te helpen de gevolgen van de opwarming van de aarde te bestrijden, stemt hem ook tevreden. ,,Hier heeft Nederland zich sterk voor gemaakt."

Staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur en Milieu).
Volledig scherm
Staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur en Milieu). © anp
Quote

We hebben onze kinderen en kleinkinde­ren een grote dienst bewezen

Staatssecretaris Sharon Dijksma

Dijksma: helder en ambitieus doel
Staatssecretaris Sharon Dijksma van Milieu noemt het gesloten VN-klimaatverdrag ,,evenwichtig, met een helder en ambitieus doel''. Ze benadrukt dat er ,,geschiedenis is geschreven'' met een verdrag dat juridisch bindend is voor alle landen. ,,We hebben onze kinderen en kleinkinderen een grote dienst bewezen.''

Ze noemt het een belangrijk punt dat elke vijf jaar wordt gecontroleerd of landen zich aan de afspraken houden. ,,Dat houdt landen aan hun verantwoordelijkheid om te blijven werken aan het verbeteren van het klimaat en aan het tegengaan van opwarming.''

Cruciaal
IMF-topvrouw Christine Lagarde noemde het akkoord een ,,cruciale stap voorwaarts". Zij vindt dat er een flink prijskaartje moet komen te hangen aan het uitstoten van broeikasgassen. Alleen zo komen bedrijven tot alternatieve energie-initiatieven, aldus Lagarde.

De Britse premier David Cameron spreekt van een belangrijke dag. Op zijn Facebookpagina meldt hij ,,Deze generatie heeft belangrijke stappen gezet om onze kinderen en kleinkinderen te tonen dat wij de toekomst van onze planeet hebben zeker gesteld". Hij prijst Frankrijk voor zijn gastheerschap na de aanslagen van 13 november. ,,De volkeren van de wereld hebben laten zien wat je kunt bereiken met eenheid, ambitie en doorzettingsvermogen."

China en India, die te boek staan als grote vervuilers, hebben ook al laten weten tevreden te zijn met het akkoord. Beide landen maken deel uit van de 'G77 en China', een groep van minder ontwikkelde landen. Ze hopen dat het ontwikkelde deel van de wereld door de vingers zal zien dat de vermindering van uitstoot in die landen langzamer zal gaan.

Greenpeace
Faiza Oulahsen van Greenpeace: ,,Het akkoord schiet tekort, maar biedt hoop. De ambities van alle landen samen gaan bij lange na niet ver genoeg om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad te houden. Er wordt ook niet genoeg gedaan voor de landen aan de frontlinie van klimaatverandering. De landen die dit probleem hebben veroorzaakt, leggen te weinig op tafel om de mensen te helpen die nu al de gevolgen van de klimaatcrisis voelen. Toch is dit geen moment om te wanhopen. Wie kijkt naar de realiteit, ziet een wereldwijde energierevolutie die niet te stoppen is.''

Klimaatverdragen van 1992 tot nu 
Het klimaatverdrag dat zaterdag op de VN-klimaattop in Parijs is goedgekeurd, wordt gezien als een historisch verdrag. Het is de eerste keer dat het klimaatverdrag over de hele wereld zal gelden.

1992: Het eerste klimaatverdrag werd gesloten in 1992 tijdens de Earth Summit in Rio de Janeiro. Doel van de overeenkomst is de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, om klimaatverandering een halt toe te roepen. Het verdrag, dat door 196 landen werd goedgekeurd en bekrachtigd, trad in 1994 in werking.

1997: Sinds dat eerste verdrag is er elk jaar een klimaattop gehouden, met wisselende resultaten. Een mijlpaal werd bereikt in 1997 op de bijeenkomst in Japan. Daar werd het zogeheten Kyoto-protocol opgesteld. In die overeenkomst werd afgesproken dat landen om hun klimaatdoelstellingen te halen niet per se zelf de uitstoot hoeven te beperken, maar een deel daarvan ook in het buitenland mogen realiseren (emissiehandel). Ook werden suggesties gedaan hoe de vermindering tot stand zou kunnen komen. Gezamenlijk zouden ze moeten uitkomen op een uitstootreductie van 5 procent ten opzichte van 1990. De jaren erna werd het Kyoto-protocol verder uitgewerkt.

2009: De klimaatconferentie van 2009 in Kopenhagen werd gezien als mislukking. De bedoeling was tot harde, juridisch bindende afspraken te komen, maar dat lukte niet doordat grote landen als de VS zich niet wilden vastleggen op het verminderen van hun CO2-uitstoot. Wel werd afgesproken dat de aarde met niet meer dan 2 graden mag opwarmen, een waarde die zaterdag in Parijs verder is aangescherpt. Gestreefd wordt nu naar maximaal 1,5 graad.

2011: In 2011 spraken de landen in Durban (Zuid-Afrika) af dat ze in 2015 tot een bindend akkoord zouden komen. Vorig jaar kwamen ze op de VN-klimaattop in Lima (Peru) overeen dat alle landen voor maart 2015 moesten aangeven met hoeveel ze hun uitstoot denken te reduceren.