Volledig scherm
Proef om 'plastic soep' op te lossen in Kampen. © AP

'Microplastics schaden ook walvissen en haaien'

Walvissen- en haaiensoorten lijden mogelijk meer schade door microplastics dan tot nu toe werd aangenomen. Ze krijgen gifstoffen binnen door de deeltjes, en nemen minder voedingsstoffen op. ,,Het is een kwetsbare groep, dus dit kan de druppel zijn die de emmer doet overlopen.”

Nieuw onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Trends in Ecology & Evolution waarschuwt voor het tot nu toe onderbelichte effect op de grotere oceaandieren. Microplastics zijn afgebrokkeld van grotere stukken, of komen van producten zoals scrubcrème. De zeedieren slikken dagelijks tot duizenden kubieke meters water in, terwijl de zee en de prooien van de dieren vervuild zijn.

,,Ze krijgen logischerwijs meer plastic binnen, doordat ze heel grote hoeveelheden water innemen om voedingsstoffen eruit te filteren”, legt ecotoxicoloog Dick Vethaak van kenniscentrum Deltares en VU Amsterdam uit. ,,Daar zitten ook microplastics bij, die in de weefsels van dieren kunnen terechtkomen en waaruit mogelijk toxische stoffen kunnen vrijkomen.”

Size matters

Quote

Extra kleine nanoplas­tics kunnen door de darmwand heen

Heather Leslie, ecotoxicoloog Vrije Universiteit Amsterdam

Heather Leslie, ecotoxicoloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam, doet onderzoek naar de kleinste stukjes. ,,Voor plastic deeltjes geldt: size matters. Van grote stukken weten we al dat dieren erin verstrikt raken, en dat ze de maag kunnen verstoppen. Maar de extra kleine nanoplastics kunnen door de darmwand heen, en daar schade zoals ontstekingen aanrichten. Dat brengt risico’s zoals chronische ziekte met zich mee”, vertelt ze. ,,Dat moet dus voor deze grote zeedieren echt worden onderzocht.”

Tot nu toe gaan veel onderzoeken over grotere stukken plastic, die kleinere zeedieren sneller fataal worden. Maar microplastics komen op, en nu zijn ook de grotere zeezoogdieren vissen aan de beurt. Terecht, stelt Vethaak. ,,Het is een kwetsbare groep. Overbevissing en chemische vervuiling bedreigen deze soorten al zozeer, dat dit zomaar de druppel kan zijn die de emmer doet overlopen.”

Ocean Cleanup

Quote

Als we het plastic afval niet terugdrin­gen, blijven we opruimen

Dick Vethaak, ecotoxicoloog Deltares en VU Amsterdam

Is een uitvinding zoals de Ocean Cleanup, waarbij grote stukken plastic uit de zee worden gefilterd, de oplossing? Vethaak ziet er weinig in. ,,We moeten het bij de bron aanpakken, anders is het dweilen met de kraan open. Als we het plastic afval niet terugdringen, blijven we opruimen.” Leslie sluit hierbij aan. ,, De Ocean Cleanup ruimt geen afval op dat al in de maag van een dier zit. Het getuigt toch van weinig waardigheid dat dieren over de hele wereld ons afval opeten.”