Volledig scherm
NAM-baas Gerard Schotman bij de gaswinningsinstallatie te Monster. Want wat veel mensen niet weten: ook in Zuid-Holland wint de NAM gas, zij het niet veel. © AD/Roel Dijkstra

NAM-directeur: gasbaten naar windmolens en zonne-energie

Het Kabinet moet de gasbaten in een speciaal fonds stoppen en daaruit windmolens en zonneparken betalen. Dat zegt NAM-directeur Gerald Schotman in een interview met het AD. Hij wil ook dat de vijf resterende kolencentrales zo snel mogelijk sluiten.

Quote

Nu brengt het aardgas nog miljarden euro's per jaar op. Maar dat is eindig. Laten we de gasbaten daarom mede gebruiken voor de verduurza­ming. Stop het in een fonds en bouw daar windmolens en zonnepar­ken uit

Gerard Schotman, directeur NAM
Volledig scherm
De komende jaren verrijzen er in de Noordzee talloze grote windparken © Archieffoto Koen Suyk

,,Nu lopen de gasbaten nog in de miljarden en kunnen we investeren in de energiewinning van de toekomst," zegt Schotman, die sinds 2014 de hoogste man is bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). ,,Laten we het gas linksom én rechtsom gebruiken. Linksom als transitiebrandstof en rechtsom door de opbrengsten voor het versnellen van onze verduurzaming te gebruiken. Het is een idee, besluiten hierover zijn uiteraard aan de politiek."

Volgens Schotman (Heino, 1961, getogen in Wolvega) moet het Kabinet meer haast maken met verduurzaming. Zo moeten ook de vijf resterende kolencentrales zo spoedig mogelijk dicht. Het Kabinet wil die voorlopig open laten, ook al omdat sluiting miljarden kost. Een aantal centrales, zoals die van RWE in de Eemshaven, is pas net open.

Klimaatdoelen
,,Ik vind dat het Kabinet ambitieuzer moet zijn, we lopen achter op andere landen in Europa. Ik vind bijvoorbeeld dat we kolencentrales moeten vervangen door gas. Kolen stoot twee maal zoveel CO2 uit dan aardgas, dan is er nog de fijnstof die slecht voor de gezondheid is."  

Schotman biedt - niet heel verbazend - het eigen gas van de NAM als alternatief voor kolen aan. ,,Dat zou een geweldige stap zijn om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Aardgas is nog steeds de minst vervuilende fossiele brandstof. Uiteraard snap ik dat sluiting van de kolencentrales lastig en duur is. Bedrijven hebben miljarden geïnvesteerd en verdienen compensatie. Dat is een dilemma.''

Verder lezen na de foto

Volledig scherm
Het Dorpshuis van Leermens staat gestut door de aardbevingen als gevolg van de gasboringen © anp
Quote

Geen enkele organisa­tie weet zóveel van de Nederland­se bodem als wij. Als NAM kunnen we een belangrij­ke rol spelen bij de verduurza­ming van onze economie.

Gerard Schotman, NAM
Volledig scherm
Het Kabinet en minister Kamp mogen best wat meer haast maken met de verduurzaming, vindt NAM-baas Schotman © ANP

Het pleidooi van Freek de Jonge - de cabaretier toerde vorige week dagenlang door Noord-Groningen met een groot actieplan - om de gaskraan binnen tien jaar te sluiten noemt hij niet haalbaar. ,,Ieder heeft recht op zijn mening, maar het is niet realistisch om de gaswinning in 10 jaar te beëindigen." Hij wijst er op dat het gas van de NAM jaarlijks in een kleine derde van onze energie voorziet.

,,Wij hebben de komende decennia het Nederlands aardgas, als transitiebrandstof nog hard nodig. In het hoofd is men vaak al verder met de energietransitie dan daadwerkelijk in de praktijk mogelijk is.''

Desalniettemin beseft Schotman dat het gas eindig is. ,,Over een halve eeuw stookt waarschijnlijk niemand meer fossiel en wekken we stroom met zonnepanelen en windmolens op. Gas zal dan vooral een industriële brandstof voor zware industrie, vliegverkeer, scheepvaart en ander transport zijn." 

Het Kabinet wil de eis om nieuwe woningen automatisch op het gasnet aan te sluiten uit de wet halen.
,,Een wijs besluit. Aansluiten is duur, zo'n investering moet 30 tot 50 jaar renderen. Tegelijk zeggen we: kijk uit om bestaande wijken te snel gasvrij te maken. Als het Energieakkoord in 2023 is uitgevoerd bedraagt het aandeel duurzame energie slechts 16 procent. De rest blijft fossiel, dat is de waarheid.''

Moet de NAM niet worden opgeheven als het gas op is? Missie voltooid...
,,Dat is aan onze aandeelhouders, Shell en ExxonMobil, maar ik zie de NAM nog héél lang voortbestaan. We stammen uit 1947 en hebben ons al vaker aangepast. We kunnen een grote rol spelen bij de verduurzaming: we hebben de kennis én de infrastructuur. We hebben al eerder een transitie gefaciliteerd, namelijk die van kolen naar gas. We dragen graag ons steentje bij aan de volgende transitie, die van gas naar duurzame energie.''

Wat kunt u exact bijdragen?
,,Geen enkele organisatie weet zoveel van de Nederlandse bodem als wij. Ik denk aan waterstof, CO2-opslag, aardwarmte. Voor aardwarmte van 170 graden moet je vijf kilometer diep boren. Dat vereist specialistische kennis. Onze platforms op zee, daar zouden we elektriciteit kunnen opslaan. Alle overtollige stroom van windmolenparken moet ergens heen. Vang het daar op en zet het om in waterstof. We gaan alles proberen, niet alles zal trouwens lukken. Bij innovatie moet je meerdere projecten naast elkaar laten lopen. Niet alle projecten zullen succesvol afgesloten worden.''

Verder lezen na de foto

Volledig scherm
Een boortoren van de NAM bij het Groningse dorpje t Zandt. © ANP
Quote

We hebben de gasbel te lang als vanzelf­spre­kend beschouwd. Dat hebben we als NAM niet goed gedaan, we hebben achter de feiten aan gehold. Ik heb daar excuses voor gemaakt. Als bedrijf hebben wij veel geleerd de afgelopen jaren

Gerard Schotman, directeur NAM
Volledig scherm
NAM-baas Schotman voor een gaswinningsinstallatie te Monster, hartje Westland. Met de overtollige hitte wordt het nabijgelegen zwembad De Boetzelaer verwarmd. © AD/Roel Dijkstra
Quote

Vorig jaar hebben we 10.000 contactmo­men­ten gehad, waarvan veel met omwonenden. Als NAM proberen we mensen nu veel nadrukke­lij­ker mee te nemen. Dat is deels de tijdsgeest. Burgers willen ook weten wat er in hun voedsel zit."

Schotman, NAM

In het Noorden vindt men dat u als NAM nog steeds te veel oppompt. Jan Mulder pleitte zelfs voor burgerlijke ongehoorzaamheid.
,,Iedereen heeft recht op z'n mening, maar laat ik hier niets over zeggen.''

Schotman erkent volmondig dat de NAM veel verkeerd heeft gedaan. Het gasveld onder Slochteren is te lang als vanzelfsprekend beschouwd, zegt hij. En toen het mis ging, was het te laat.

,,Dat hebben we als NAM gewoon niet goed gedaan, we hebben achter de feiten aan gehold, ik heb daar excuses voor gemaakt. Als bedrijf hebben wij veel geleerd de afgelopen jaren.''

Informatiebussen
Mede door Schotman, die als prima 'communicator' geldt, zijn de bakens echter verzet. Alleen al in 2016 voerde de NAM meer dan 10.000 gesprekken met omwonenden en bestuurders van gasvelden. Via open dagen, en door gesprekken bij bewoners thuis. Ook heeft het gasbedrijf drie informatiebussen laten bouwen waarmee ze door het land toert.  

Wat gaat er beter?
,,We proberen inwoners én Nederlanders nadrukkelijk mee te nemen. Dat moet ook, want burgers stellen steeds meer vragen. Het is de tijdgeest, die zorgen zijn er ook over waar ons vlees vandaan komt, of vaccinaties wel goed zijn, wat er in medicijnen zit.''  

De NAM wordt verweten zich koud op te stellen en veel schades niet of laat af te handelen...
,,Ik besef heel goed hoe diep de gevolgen van de bevingen ingrijpen op het leven van de mensen in Groningen. Dat hoor ik in de vele gesprekken aan de keukentafel die ik voer met bewoners. Dat zijn soms vreselijke verhalen die mij raken.''  

Groningen is nog niet van de NAM af?
,,We zijn onlangs lid geworden van de Transitiecoalitie. Dat is een club van 50 bedrijven die de overgang naar duurzame energie wil bespoedigen. Dat hebben wij mede gedaan als signaal naar het Noorden en onze eigen medewerkers. Groningen is dé energieprovincie van Nederland, er zijn veel bedrijven die zich met energie bezighouden, onder andere in de Eemshaven. Wij willen laten zien dat wij nog héél lang blijven en het Noorden vooruit willen helpen.''

Welke bijdrage levert u daar zelf aan?
,,Ik ben geboren en getogen in het noorden, ik ken de mensen, dit gebied. Kan ik het verschil maken, kan ik de mensen helpen? Dat is de vraag die ik mezelf bij een nieuwe uitdaging telkens stel. Het antwoord luidt volmondig 'ja'."

Lees het complete interview met Schotman in het papieren AD

Volledig scherm
Neem-NAM-genomen. Dit protest tegen de gaswinning is bijzonder gemoedelijk, maar regelmatig liepen de gemoederen hoog op in Noord-Groningen. Onder meer minister Kamp kreeg de volle laag toen hij begin 2014 Loppersum bezocht. © anp