Amerikaanse paratroepen tijdens een oefening in Litouwen.
Volledig scherm
Amerikaanse paratroepen tijdens een oefening in Litouwen. © reuters

NAVO toont spierballen bij de Russische grens

De NAVO gaat in Polen en de drie Baltische republieken vier 'robuuste' bataljons van 4.000 man stationeren. De grootste troepenmacht bij Rusland sinds de Koude Oorlog.

NAVO-topman Jens Stoltenberg.
Volledig scherm
NAVO-topman Jens Stoltenberg. © EPA

Met dat spierballenvertoon pal aan de Russische grens wil de militaire alliantie president Poetin duidelijk maken dat zij elke actie tegen een NAVO-land onmiddellijk kan afstraffen.

De troepenmacht wordt multinationaal - met deelnemers uit zo veel mogelijk landen om de politieke verantwoordelijkheid te spreiden - en kan terugvallen op de NAVO Response Force van 40.000 man en haar snel inzetbare speerpunt van nog eens 5.000 man. ,,Hiermee zenden we een duidelijk signaal uit dat de NAVO klaarstaat om elke bondgenoot te verdedigen", aldus NAVO-topman en oud-premier van Noorwegen Jens Stoltenberg.

Besluit
Hij verwacht dat de NAVO-ministers van Defensie vandaag het formele besluit nemen en meteen ook de precieze omvang, draagwijdte en samenstelling vastleggen. Wie welke bijdrage levert, wordt volgende maand op een top in Warschau bepaald. Ook het aandeel van Nederland is nog onbekend.

Volgens VS-ambassadeur bij de NAVO Douglas Lute blijft de nieuwe troepenmacht, de grootste langs de oostelijke NAVO-grens sinds het eind van de Koude Oorlog, 'zo lang als nodig is'. Ook al om bestaande afspraken tussen de NAVO en Rusland niet te schenden, gaat het bondgenootschap roteren (elke zes of negen maanden), maar de aanwezigheid is permanent.

Quote

Ik zie tussen afschrik­king en dialoog geen tegenstel­ling, integen­deel

NAVO-topman Jens Stoltenberg

Moskou
Rusland reageerde gisteren niet meteen op het nieuws uit Brussel. Eerder zei Moskou dat het alles zal doen 'om onze nationale veiligheid en belangen te verdedigen'.

De NAVO van haar kant ontkent dat zij uit is op escalatie. ,,Ik zie tussen afschrikking en dialoog geen tegenstelling, integendeel", aldus topman Stoltenberg. Hij wijst er ook op dat de versterkte NAVO-aanwezigheid niet uit de lucht komt vallen, maar een directe reactie is op de Russische bezetting en annexatie van de Krim, de door Rusland aangestookte vijandelijkheden in Oost-Oekraïne en de aanhoudende provocaties en gebiedsschendingen van (vooral oostelijke) NAVO-lidstaten.

Baltische staten
Polen, Estland, Letland en Litouwen voelen zich bedreigd en vragen al sinds de bezetting van de Krim om NAVO-troepen. De militaire alliantie stuurde vliegtuigen om het Baltische luchtruim te bewaken en hield een paar grote oefeningen langs haar oostgrens, maar dat was de Oost-Europese lidstaten niet genoeg.

,,Wij zijn in de NAVO gestapt, maar de NAVO verzuimt naar ons te komen", aldus kortgeleden nog de Poolse president Andrzej Duda. Ook Finland en Zweden, allebei neutraal, kruipen de laatste tijd dichter tegen de NAVO aan. Ze dineren vanavond met de NAVO-ministers en gaan volgende maand voor zeker één werksessie ook naar Warschau.

Poolse militairen tijdens een NAVO-oefening in Letland gisteren.
Volledig scherm
Poolse militairen tijdens een NAVO-oefening in Letland gisteren. © REUTERS
NAVO-oefening gisteren in Polen.
Volledig scherm
NAVO-oefening gisteren in Polen. © EPA

Oefening
Dat de NAVO voorbereid wil zijn op meer, blijkt uit haar plannen om civiele infrastructuur na te lopen op snelle troepen- en materieelverplaatsingen. Een grote oefening vorige maand wees al uit dat de alliantie in staat is om 1.000 troepen en 400 voertuigen in vier dagen tijd van Spanje naar Polen te verplaatsen, maar het moet sneller kunnen.

Elke bondgenoot moet nu nagaan of zijn zeehavens voor militair transport beschikbaar zijn, of het civiele luchtverkeer een tijdelijk sterke toename van militaire vluchten verdraagt, hoe het veelal private spoor kan worden ingezet en of Europese milieuwetgeving grootschalige munitietransporten niet in de weg zit. Ook moet elk land kijken of het veilige commandocentra heeft.

Gemak
Volgens de Russische ambassadeur bij de NAVO, Alexander Grushko, voelt het bondgenootschap 'zich slecht op zijn gemak bij de afwezigheid van een grote tegenstander'. Hij verwijt de NAVO dat ze geschillen opklopt om de defensie-uitgaven omhoog te krijgen. Als dat waar zou zijn, dan heeft de NAVO haar doel bereikt.

Stoltenberg maakte gisteren bekend dat de Europese lidstaten plus Canada dit jaar voor het eerst sinds lange tijd weer meer, in plaats van minder, aan defensie uitgeven. En de schattingen voor volgend jaar zijn nog beter. Twee jaar geleden stelden de lidstaten vast dat ze te veel hadden bezuinigd en kwamen ze overeen hun defensie-uitgaven binnen tien jaar op 2 procent van hun bruto nationaal product te brengen.

Volledig scherm
© EPA