Volledig scherm
Uitzicht over het Markermeer © ANP

Nederland groeit met 'wadden' in Markermeer

Nederland krijgt er een eilandengroep bij. In het Markermeer begint baggerbedrijf Boskalis komend voorjaar met de aanleg van het eerste eiland van de Marker Wadden, die de natuur in de doodse poel water moeten herstellen. De landkaart van Nederland kan opnieuw naar de drukker.

Quote

Vissen, vogels, planten, mosselen, alles komt hier straks weer tot leven

Boswachter Andre Donker


Naam?
De Marker Wadden is de naam van de hele moerasachtige eilandengroep die Boskalis in opdracht van Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat gaat aanleggen. Maar hoe wordt het eerste eiland, dat groter wordt dan Rottumeroog, genoemd? Dat is nog niet bekend. Suggesties zijn in te sturen via www.facebook.com/markerwadden.

De winnende naam wordt komend voorjaar bekendgemaakt.

Volledig scherm
© AD | Thijs Unger

Het eerste eiland wordt met 300 hectare groter dan Rottumeroog. Vandaag wordt het ontwerp gepresenteerd. De totale archipel moet uiteindelijk uitgroeien tot een enorm moerasgebied van 10.000 hectare - vijf keer zo groot als de Tweede Maasvlakte. Daarmee is het een van de grootste natuurherstelprojecten van Europa. ,,We zijn dit project begonnen om de natuur in het gebied te herstellen'' zegt projectdirecteur Roel Posthoorn van Natuurmonumenten.
,,Tegelijkertijd lossen we er het probleem van de slechte waterkwaliteit mee op. Daarnaast komen er recreatiefaciliteiten.''

Het Markermeer is een van onze grootste meren, maar er zit weinig leven meer in.

Geïsoleerde zoetwaterplas
,,Vroeger mondde de IJssel op deze plek uit in de Zuiderzee. Het was een enorm, moerrassig natuurgebied,'' memoreert boswachter André Donker. Door de inpolderling van Flevoland, de aanleg van de Afsluitdijk en de dijk tussen Lelystad en Enkhuizen is het Markermeer een geïsoleerde zoetwaterplas geworden. Het meer zit vol slibdeeltjes. ,,Die hangen als een verstikkende deken over de bodem, waardoor waterplanten en schelpdieren sterven. Er zit weinig vis,'' zegt Donker. ,,De trekvogels zijn vertrokken.''

De Marker Wadden moeten het gebied weer veranderen in een trekvogelparadijs. De overheid, de provincie Flevoland, de Nationale Postcode Loterij en Natuurmonumenten hebben voor de eerste fase 50 miljoen euro uitgetrokken.

,,De klei die nu in het water rondzweeft, wordt straks afgevangen door rietkragen, en slaat door de wind en stroming neer in ondiepe oeverzones. Zo ontstaat een natuurlijk waterzuiveringssysteem,'' verklaart Donker. Op de oevers zullen weer mosselbanken onstaan, waterplanten en vissen leven. Die bieden voedsel aan vogels, die daardoor terugkeren naar het gebied, verwacht Donkers ,,Bij het proefeiland van 6 hectare dat sinds 1,5 jaar in het Markermeer ligt, zien we dat dat snel gaat.''

Recreatie
Als de natuur terugkeert, valt er ook voor mensen rond het Markermeer meer te beleven. Op het eiland komen stranden, wandelpaden, een jachthaven en een speelvallei. Natuurmonumenten is in gesprek met ondernemers om te kijken of er een veerdienst naar het eiland kan worden opgezet. Als de waterkwaliteit verbetert en het aantal vissen toeneemt, wordt het Markermeer bovendien aantrekkelijker voor sport- en beroepsvissers.

En de komende jaren vormt ook de aanleg van de eilanden zelf een attractie. Dat proces is te volgen op een drijvend bezoekerscentrum, dat van volgend jaar opent.

Natuur is uitgangspunt
De combinatie van waterbouw en ecologie maakt het project ook voor de uitvoerder heel bijzonder, zegt directielid Hendrik Postma van Boskalis. Dat baggerbedrijf legde eerder kunstmatige eilanden aan, onder meer voor de kust van Panama. Ook werkte Boskalis mee aan de Tweede Maasvlakte en bouwde het de Zandmotor, een kustversterkend schiereiland in de zee bij Kijkduin. Bij al die projecten lag de regie bij de waterbouwkundigen. Nu is de volgorde omgekeerd, zegt Postma. ,,Dit project gaat uit van de natuur, van de schepping van een vogelparadijs. We hebben ecologen in het team, die kijken welke beestjes en planten zouden moeten terugkeren. Een landschapsarchitect bepaalt hoe het gebied het beste kan worden ingericht. Dan gaan onze waterbouwkundigen aan de slag.''

In april vaart het eerste kraanschip uit om waterdammen te bouwen. Vervolgens worden cutterzuigers ingezet om slib van de bodem te halen en het eiland op te spuiten. Dat gaat ongeveer een jaar duren. Vervolgens kan de natuur z'n gang gaan. Uiterlijk in 2018 moeten de eerste wandelpaden worden opengesteld voor het publiek. Voor het vervolgproject is nog geen budget beschikbaar. Uiteindelijk moet de archipel nog verder worden uitgebreid. Hoeveel eilanden er bij komen is nog niet bekend.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement