Volledig scherm
© AP

Oksana Masters: olympisch atleet en kind van Tsjernobyl

Oksana Masters kwam als kind van kernramp Tsjernobyl - dinsdag exact dertig jaar geleden - gehandicapt ter wereld; slechts één nier, vingers als zwemvliezen, geen duimen, zes tenen aan elke voet, misvormde benen en een maag in delen. Nu is ze gelauwerd paralympisch kampioen.

Volledig scherm
© epa

Geen knuffeldieren, een constant hongergevoel, steeds de hoop dat er een moeder komt opdagen om haar te redden: Oksana Masters keerde onlangs terug naar Chmelnitski, in het westen van Oekraïne, en naar de pijnlijke, ijzingwekkende herinneringen van haar kindertijd. Ze keerde terug naar de weeshuizen waar ze ruim zeven jaar verbleef, terug naar de herinneringen aan een dramatische start van haar leven. En ze zag de weeskinderen haar aankijken: 'Ben jij de moeder die mij komt verlossen?'

Oksana Masters kwam in 1989 met tal van aangeboren afwijkingen ter wereld, drie jaar na de kernramp in het nabijgelegen Tsjernobyl - dinsdag exact dertig jaar geleden. Haar aan radioactieve straling blootgestelde moeder had haar dochter tijdens de zwangerschap 'vergiftigd'. Oksana miste haar duimen, haar andere vingers zaten als zwemvliezen aan elkaar, ze had verschillende beenlengtes, slechts één nier en een gedeeltelijke maag.

Volledig scherm
© getty

Haar leven was bijna gedoemd op jonge leeftijd te eindigen in vervallen weeshuizen als spraakpatholoog Gay Masters thuis in Buffalo in de Verenigde Staten niet door een Oekraïens adoptieboek had gebladerd. Ze zag een zwart-witfoto van de 5-jarige Oksana en was verkocht. ,,Zij was perfect'', zei Gay Masters tegen persbureau AP.

Tweeëneenhalfjaar, bergen papierwerk en veel gefrustreerde momenten later kon Gay haar adoptiedochter Oksana eindelijk in haar armen sluiten. Acht jaar was ze, slechts 19 kilo en bivakkerend op het randje van de dood. ,,Vriendjes en vriendinnetjes van me redden het niet. Ik heb gezien dat ze overleden. Maar ik werd gered'', zegt Oksana tegen AP. ,,Mijn moeder heeft me gered.''

In de Verenigde Staten startte ze als gebroken kind een nieuw leven. Moeder en dochter vonden via strip- en plaatsjesboeken een manier om te communiceren. Ook leerde ze beetje bij beetje over Tsjernobyl. ,,Toen realiseerde ik me pas wat er was gebeurd, en ook met mijzelf. Wat de afgrijselijke gevolgen waren van die ramp.''

Volledig scherm
© AP

Veel operaties volgden, onder meer een amputatie van haar linkeronderbeen toen ze 9 was, en haar rechteronderbeen vijf jaar later.

Vlak na die amputatie begon ze te roeien. ,,Het gevecht in een boot tegen het water werkte helend. Ik kon op het water mijn verleden een plaats geven.''

En ze werd goed, heel goed. Ze plakte een replica van een olympische medaille tegen de binnenkant van haar boot en had maar één missie: de Paralympics in Londen. Daar pakte ze in 2012 met roeipartner Rob Jones, die beide benen verloor bij een bermbom in Afganistan, brons. ,,Dat was geweldig, onbeschrijfelijk mooi.''

Oksana Masters had de smaak te pakken. Twee jaar later pakte ze zilver en brons bij de Winterspelen in Sotsji bij het cross-countyskiën. Nu wil ze naar Rio, als handbikester. Ze heeft zich overigens nog niet gekwalificeerd. ,,Ik wil er naartoe, moet er zijn in Rio. Maar ik wil nog niet te veel hopen.''

In de Verenigde Staten kennen velen haar verhaal. Ze verscheen in het voorjaar van 2012 zelfs als model in een speciale uitgave van ESPN Magazine, The Body Issue. Elke dag viert ze haar leven, zegt ze tegen AP. ,,Toen ik in oktober terug ging naar Oekraïne was dat niet alleen overweldigend, maar ook therapeutisch. Als kinderen in weeshuizen je aankijken dat je hen gaat meenemen naar een betere wereld, dan breekt je hart. Maar het deed mij ook beseffen dat ik nog steeds niet kan geloven dat ik nu dit leven leid. Onvoorstelbaar.''

Volledig scherm
© AP