Volledig scherm
PREMIUM
© Marco Okhuizen

Over mijn slippertje praat ik alleen met mijn vrouw

harry van bommelVoor SP'er Harry van Bommel is het dinsdag zijn laatste Prinsjesdag, na bijna negentien jaar Kamerlidmaatschap. Een terugblik op bewogen jaren, zowel politiek als privé. 'Ik ga de wildebeestengeur missen.'

Quote

De SP is een tanker. Veranderin­gen gaan heel langzaam

Volledig scherm
© Marco Okhuizen

Prinsjesdag, Harry van Bommel heeft er niks mee. ,,Het is het toppunt van folklore." Maar zijn laatste derde dinsdag in september wordt voor het SP-Kamerlid toch bijzonder. ,,Mijn zoon Maurits is mijn gast. Dat mag dit jaar voor het eerst, omdat hij 12 jaar is. Daarvoor was hij nog te jong. En ik zit in de commissie die de koning en koningin begeleidt naar de troon."

Niemand zit langer in de Tweede Kamer dan Van Bommel. Deze zomer besloot hij na de verkiezingen van 2017 niet terug te keren. De SP-nestor wil nog een keer een andere baan voor zijn pensioen en als hij dat nu niet doet, is hij te oud.

,,Die rekensom maakte mijn vriendin Jacqueline, ze is personeelsmanager. We hebben veel gepraat tijdens onze vakantie in Amerika. Voor het eerst was ik met mijn gezin vier weken lang weg en helemaal los van Nederland. Andere jaren werkte ik altijd op vakantie - Kamervragen stellen, bellen met medewerkers - maar dat ging nu niet door het tijdsverschil. We hebben 9.000 kilometer gereden en voor het eerst had ik tijd voor echte reflectie.''

Eerder zei u nog dat u wilde blijven. Bent u teleurgesteld dat de SP tegen uw wens in niet democratischer is geworden?
,,Dat is niet de reden voor mijn vertrek, maar ik vind het niet uit te leggen dat je als partijlid naar een congres komt en niet mee mag stemmen. De SP is een tanker. Veranderingen gaan heel langzaam. Ik ben ervan overtuigd dat leden uiteindelijk meer invloed zullen krijgen.''

Wat gaat u het meeste missen aan het Kamerwerk?
,,De nachtelijke debatten. Dan hangt er een wildebeestengeur in de Tweede Kamer. De spanning en de adrenaline. Dat het broeierig wordt en iedereen voelt: dit kan verkeerd aflopen."

Bent u na twee decennia nog wel eens verbaasd over de politiek?
,,Over de verruwing. Die begon in 2002 en is nooit meer opgehouden. Er wordt nu gescholden en gevloekt. De voorstellen worden ook steeds schaamtelozer. De VVD beloofde voor de vorige verkiezingen 1.000 euro. Dat zijn Afrikaanse toestanden!"

Is dat niet gewoon de weerslag van de veranderingen in de samenleving?
,,Of andersom. Als de overheid calculerend wordt, dan worden burgers dat ook. Studenten horen dat ze moeten investeren in zichzelf. Niet: wat kun jij voor de samenleving betekenen? Dat is zorgelijk. Als Rutte over Zaandam zegt: 'Het is tuig, pleur op', dan gaan ze zich ook zo gedragen."

Waar heeft u spijt van, als u terugkijkt op de laatste jaren?
,,Ik denk nu nog wel eens aan het debat met toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Rosenthal, waarin hij ging uitleggen waarom hij niks deed tegen de executie van de Nederlands-Iraanse mevrouw Bahrami in Iran. Ik had een motie van afkeuring in mijn achterzak moeten hebben. Toen ik in de auto naar huis zat, dacht ik: ik zat in een film. Maar ja, je kunt met terugwerkende kracht geen motie indienen."